Η ισορροπία είναι μία πολυσυζητημένη έννοια. Συχνά προσπαθούμε να την πετύχουμε και απογοητευόμαστε όταν δεν τα καταφέρνουμε. Στην πραγματικότητα όμως μας διαφεύγει κάτι. Η ισορροπία δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια στιγμή στην αέναει κίνηση μας. Δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα. Στην πραγματικότητα περνάμε διαρκώς από μικρές στιγμές ισορροπίας, και πάλι χάνουμε την ισορροπία μας για να την ξαναβρούμε.Και το παιχνίδι συνεχίζεται.
Ο Άγγλος συγγραφέας και μυθιστοριογράφος, που εργάσθηκε για χρόνια ως Ακαδημαϊκός Καθηγητής -Ουίλιαμ Γκόλντινγκ- κάτοχος επίσης βραβείου νόμπελ λογοτεχνίας.
Είναι όντως ο συγγραφέας για τον οποίο αξίζει να δαπανήσουμε τον πολύτιμο χρόνο μας, διαβάζοντάς τον προσεκτικά. Καθώς ο ίδιος απέδωσε στα έργα του, ίσως με απόλυτο τρόπο και τόσο περιγραφικά, τη δυστοπική εικόνα της αναπαραγωγής των προτύπων μιας ανθρώπινης κοινωνίας. Η οποία ατυχώς, πάντα θα εξελίσσεται κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες ή και μορφές συγκατοίκησης στον πλανήτη γη.
Οριζόμενη σχεδόν πάντοτε από την αναγκαιότητα… παρά από ένα πνευματικά εξελιγμένο και κοινωνικά ηθικό, συλλογικό ασυνείδητο.
Διαμορφώνοντας, συνεχώς, την ίδια ακριβώς δυναμική και έννοια που μπορεί αυτή να προσλάβει. Όλων αυτών δηλαδή των ουτοπικών σκέψεων και πράξεων, που γεννά η ανάγκη στους ανθρώπους.
Δεν είναι άλλωστε απλά μία φιλολογική παρατήρηση, πως για τους περισσότερους παροικούντες εις Ιερουσαλήμ, το ανωτέρω βιβλίο, μαζί με το Υπόγειο του Ντοστογιέφσκι!
Θεωρούνται ως οι φιλοσοφικές βάσεις για την θεωρεία της κοινωνικής ψυχολογίας.
Καθώς στο έργο που τον έκανε διάσιμο, ο Γκόλντινγκ, μας περιγράφει το πως ένα ατύχημα ή μία απλή σύμπτωση!
Μπορεί ίσως να προσφέρει στα μέλη μιας κοινωνίας ανθρώπων, που ξεκινά μάλλον απ’ την αρχή. Τη δυνατότητα, για μία ακόμη φορά, να διαφοροποιηθεί απ’ ό,τι συλλογικά και τόσο ασυνείδητα, είναι βαθιά εγγεγραμμένο μες τα πρότυπα των ενστίκτων του ατόμου.
Παρόλα αυτά όμως, ακόμα κι ένα τέτοιο νέο και τόσο φρέσκο ξεκίνημα. Δεν είναι μάλλον ικανό να προσφέρει στην ανθρωπότητα, εν γένη ή έστω σ’ ένα μικρό κομμάτι της, κάτι ίσως πνευματικά ανώτερο. Την οικουμενική δηλαδή εξέλιξη, συνολικά, σ’ ένα είδος ύπαρξης, όπου θα μπορέσει ν’ αποτελέ-σει τελικά, μια ίσως θεϊκή επιθυμία. Κι όχι τις όποιες εικονικές παραστάσεις μιας δυστοπικής πραγματικότητας, αποδίδοντας τελικά στην ύπαρξη, ένα άλλο βαθύτερο νόημα.
Που με τόση αγωνία. κάποιοι από εμάς, ποθούμε διακαώς αιώνες τώρα.
Αν και τα υλικά που χρησιμοποιεί στο βιβλίο του ο συγγραφέας… θα μπορούσαν να συνηγορούν σε κάτι τέτοιο, έστω και μάταια!
Εντούτοις, το καρουζέλ των άγριων ένστικτων της επιβίωσης, συνεχίζει ακάθεκτο μες σ’ ένα αριστουργηματικά γραμμένο μυθιστόρημα, σαν κι αυτό. Μην μπορώντας ίσως ν’ απαλλάξει, έστω εικονικά, τη νοσηρή σκέψη μας από την ιδέα πως είμαστε τελικά μόνοι στον κόσμο. Κι από πάντα κλεισμένοι -ο κάθε ένας- μέσα σ’ ένα συναισθηματικά ανάπηρο εγώ, παρέα μόνο μ’ έναν εντελώς αρρωστημένο εαυτό.
-Η πανούκλα-
Αλμπέρ Καμύ
Βέβαια, για κάτι τέτοιο, λίγο παλαιότερα, μας έχει ήδη μιλήσει και αποκαλύψει στη φάρμα των ζώων, ο Τζορτζ Όργουελ. Εντούτοις, ημείς όλοι, μάλλον αναπόφευκτα, κι ίσως ως αθεράπευτα ονειροπόλοι κι αμετανόητα ουτοπιστές. Συνεχίζουμε, πάντα διαστροφικά, να διατηρούμε τις οποίες αυταπάτες για κάτι τέτοιο ανάλογα. Μη αποδεχόμενοι την όποια σκληρή πραγματικότητα, που μας χτυπά καθημερινά κατά πρόσωπο.
Και που με τόση αλληγορία αλλά και πιστότητα, αποδίδει ο συγγραφέας μες το θαυμάσιο αυτό έργο του.
Υστερόγραφο
Μη θέλοντας να κουράσουμε άλλο το βιβλιοφάγο κοινό της Ευδαιμονίας, παραδίδοντας κάπως έτσι τα πάντα στη ραστώνη των καλοκαιρινών διακοπών. Κάπου εδώ, ας μας επιτραπεί να κλείσουμε για τώρα την όποια ενασχόληση με τη λογοτεχνία. Ευελπιστώντας πάντοτε, όπως συναντηθούμε ξανά τον Σεπτέμβριο στο ίδιο φιλόξενο μέρος.
Υποσημείωση
Όταν δηλαδή ανοίξουν και πάλι τα σχολεία. Εκεί όπου υποτίθεται πως μορφώνονται τα παιδιά του μέλλοντος. Για να γίνουν κάποτε, ίσως λίγο καλύτερα από εμάς. Χρησιμοποιώντας λίγο περισσότερο την απλή λογική σκέψη, παρά τα όποια πάντα δυστοπικά επιχειρήματα. Μιας νοσηρής πάντοτε άποψης, για την με κάθε τρόπο επιβίωση της ανθρωπότητας, συνολικά.
«Είναι όντως πολύ δύσκολο να αισθανθείς περιφρόνησηγια τους άλλους, όταν μάλιστα βλέπεις καθαρά τον εαυτό σου στον καθρέπτη». -Harold Pinter- Ελεύθερη μετάφραση
Η εμμονή των Βρετανών λογοτεχνών με το θέατρο, είναι όντως χαρακτηριστικά εμφανής, όσον αφορά δε τους περισσοτέρους. Έτσι, αναπόφευκτα, ασχολούμενοι επί του παρόντος με αυτούς τους σπουδαίους συγγραφείς! Είμαστε όντως υποχρεωμένοι να εμβαθύνουμε στα δικά τους κριτήρια και επιλογές, με απόλυτο σεβασμό και αποδοχή.
Καθώς, μετά τον υπέροχο Όσκαρ Ουάιλντ, ένας ακόμη κατεξοχήν θεατρικός συγγραφέας, ακολούθησε τον άγραφο ίσως κανόνα του ενός και κάτι μυθιστορήματος. Επιλέγοντας πάντα συνειδητά, χωρίς πολλές ενοχές, στην αφιέρωση και τη συγγραφή πολλών και σπουδαίων θεατρικών έργων.
Από κάποια ίσως κρυφή αγάπη προς τους αρχαίους Έλληνες δραματουργούς και ποιητές! Ή πάλι, ίσως, από μιαν ασυνείδητη επιθυμία να διασωθεί ο ίδιος. Από τη διαγραφή του χρόνου και τη λήθη που επιφυλάσσεται στη μετριότητα, χωρίς εξαιρέσεις.
Έτσι, ο Χάρολντ Πίντερ, ένας απ’ τους μεγάλους και πολυβραβευμένους λογοτέχνες. Μας προσέφερε πλήθος θεατρικών έργων, που παρουσιάστηκαν και θα συνεχίσουν να παρουσιάζονται συνεχώς επί σκηνής, ραδιοφώνου, αλλά και στον κινηματογράφο.
Φανατικός άλλωστε θιασώτης του ασαφούς…!
Μας προσφέρει απλόχερα τη δυνατότητα να δούμε τόσα πολλά, μες απ’ την ευαισθησία των έργων του, μιας τόσο ευφυούς όσο και ιδιαίτερης γραφής. Όσα δηλαδή η απλή ματιά της καθημερινότητας, χαρακτηρίζει ως απλοϊκές πράξεις άνευ αξίας.
Εκεί ακριβώς, όπου ο σπουδαίος και τόσο συνεχόμενα επίκαιρος θεατρικός συγγραφέας, αποκαλύπτει. Πως οι -χωρίς καμία φαινομενική αξία- ακούσιες πράξεις μας. Είναι ίσως η μοναδική απάντηση, τόσο αναπάντεχα, στο αναπάντητο αίνιγμα της ζωής. Εκεί δηλαδή όπου υπάρχουν καλά κρυμμένες όλες οι σκοτεινές ερωταπαντήσεις, που αναζητούμε σχεδόν εμμονικά.
Συγχωρέστε το λογοπαίγνιο με τις λέξεις… αλλά δεν μπόρεσα ν’ αντισταθώ άλλο στην περίσταση!
Παρ’ όλα αυτά όμως, ο Πίντερ, είναι ένας απόλυτα απαιτητικός δάσκαλος. Καθώς την ώρα της όποιας ανάγνωσης, οπτικά, ακουστικά ή και ταυτόχρονα. Απαιτεί συνεχώς κατά τη διάρκεια της μαθητείας μας, τη δέουσα προσοχή και επιμέλεια προς κατανόηση ενός βαθύτερου πάντοτε νοήματος. Αυτού της φαινομενικά παράλογης σκέψης, χρησιμοποιώντας ακόμη και το κωμικό στοιχείο του δράματος, ως εντελώς απαραίτητου συντελεστή.
Καθώς, τόσο πολύ, ο θεατρικός αυτός συγγραφέας, όχι μόνον απαιτεί να λάβουμε μέρος στο όλο εγχείρημα… αλλά και μας επιβραβεύει τελικά για το ευτυχές αποτέλεσμα, μ’ έναν τόσο ξεχωριστό τρόπο γραφής και ανάγνωσης.
Βάζοντάς μας, ως παρουσίες πλέον, με τη χειμαρρώδη γραφή των εννοιών του, να συμμετέχουμε δια ζώσης στα έργα του. Προκαλώντας ταυτόχρονα, μια προσωπικά συναισθηματι-κή καταιγίδα, που μέχρι τώρα, δεν γνωρίζαμε καν την ύπαρξή της.
Στο ανωτέρω λοιπόν μυθιστόρημα, ο Πίντερ, μας παρουσιάζει τρεις παιδικούς φίλους ως ηλικιακά ώριμους άνδρες, που αρνούνται ίσως πεισματικά να εγκαταλείψουν τον τρόπο σκέψης της νεότητας. Μετατρέποντας τελικά τον εαυτό τους, σε κάτι πιο πρακτικά λειτουργικό.
Καθώς αντιπαλεύουν συνεχώς, γενικολογώντας, με φράσεις, πράξεις και φαντασιώσεις, χωρίς την ανάγκη έστω μιας κάποιας σαφήνειας. Η οποία όμως αποπνέει έναν καθω-σπρεπισμό, που τους κάνει ν’ ασφυκτιούν μέσα στα εικονικά τους αδιέξοδα. Έτσι συνεχίζουν να παίζουν, παίρνοντας ο ένας τα παιχνίδια του άλλου, χωρίς κάποιο βαθύτερο νόημα.
Μιας κι έτσι κάνουν τα παιδιά… παντού και πάντα!
Αρνούμενοι όμως να προσχωρήσουν σ’ έναν άλλο τρόπο σκέψης, παραδιδόμενοι τελικά στο αναπόφευκτο. Ξεπερνώντας ίσως μιαν επίπλαστη αθωότητα που τους αποπροσανατολίζει, προς χάρις μιας τόσο κενής κι ανόρεχτης συμβατικότητας.
Άλλωστε, εδώ ο συγγραφέας αφήνει με γλαφυρότητα να διατυπωθούν ελεύθερα οι οποίες απόψεις του στις σελίδες του βιβλίου. Πάντοτε βέβαια, υπό την επήρεια των έντονων ίσως και ανώριμων συναισθημάτων. Τα οποία κι ο ίδιος, μαζί μ’ εμάς, δεν μπόρεσε να ξεπεράσει ποτέ.
Επαναφέροντας έτσι συνεχώς τους ήρωες του βιβλίου στην αρχική τους κατάσταση, αυτή του πνευματικού νάνου, αποφεύγοντας κάθε δογματισμό σκέψης και άποψης για τα πάντα.
Χωρίς όμως… υπαρκτό ή ορατό αποτέλεσμα.
Αλλά με μια υποδόρια διατύπωση και αίσθηση της αλήθειας των παιχνιδιών, που δεν είναι τίποτε άλλο. Παρά μία σαρωτικά ακατανίκητη πραγματικότητα.
Όλων μας…
Απαλλαγμένοι όμως μέχρι τέλους, χωρίς ίχνος ένοχων, για να την αντικαταστήσουμε με οτιδήποτε άλλο.
Παραμένοντας όμως κάπως έτσι… αμετανόητα ανώριμοι, και άνδρες – παιδιά, για πάντα! -Καρλ Γιουνγκ
Καθώς το ανωτέρω έργο μας αποκαλύπτει ξεκάθαρα, με όπλο την τόσο ιδιαίτερη αφήγηση. Μια βαθιά κρυμμένη εσωτερικότητα του συγγραφέα, που μες από τα έργα του μας αποκαλύπτεται τόσο αινιγματικά.
Ο ίδιος, γόνος εργατικής τάξης, ανέπτυξε από νωρίς πολιτική άποψη. Συμμετέχοντας ενεργά με την ακτιβιστική του δράση και την έντονη παρουσία του στα γράμματα. Ως ένα ενοχλητικά απροσπέλαστο εμπόδιο για τις όποιες βίαιες πρακτικές κάθε μορφής εξουσίας. Καθώς δε φειδόταν λόγων, μα ούτε και πράξεων! Για να στηλιτεύει συνεχώς την όποια πολιτική παραδοξότητα, σε ανάλογες πάντα περιστάσεις.
Μέχρις του σημείου…!
Να γίνεται όχι μόνον αντιπαθής, ως μη ευπρόσδεκτος από κυβερνήσεις παγκοσμίως, αλλά και αυθαίρετες πολιτικές πρακτικές. Μα και δήθεν προβληματικά ακατανόητος, απ’ το κατεστημένο της πρώιμης μεταπολεμικής περιόδου.
Όπως άλλωστε συμβαίνει, σχεδόν σ’ όλους τους μεγάλους λογοτέχνες και ποιητές, άμα τη εμφανίσει τους.
Γι αυτό άλλωστε… όπως ανέφερε ένας άλλος
βραβευμένος Άγγλος ποιητής, μάλλον για τον εαυτό του!
Εάν θέλεις να κάνεις κάποιον να μη γράφει, τότε, δεν
έχεις παρά να του δώσεις το Νόμπελ λογοτεχνίας.
-T.S Eliot-
Με τον οποίο, ευελπιστούμε ν’ ασχοληθούμε πολύ αργότερα. Όταν αισίως καταλήξουμε κάποτε στο δυσκολότερο μέρος της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Που δεν είναι άλλο… παρά η ποίηση!
Αν και στην περίπτωση του Χάρολντ Πίντερ, μιας και δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Το ανωτέρω βραβείο, δόθηκε μεν, αλλά σε προχωρημένη ηλικία. Μόλις δυο χρόνια πριν το θάνατό του. Όντας ο ίδιος πλέον ασθενής και μάλλον για κάποιους εντελώς ακίνδυνος.
Υστερόγραφο
Αν και η σχεδόν αντιπάθεια για τους εξ Μ. Βρετανίας ορμώμενους, πλην Σκοτσέζων, Ιρλανδών και κάποιων λίγων εξαιρέσεων, αλλά και του πολύ καλού φίλου μας Alex.
Είναι όντως από καιρού εκπεφρασμένη…!
Εντούτοις -σε καμία περίπτωση- δεν θα μπορούσαμε να κρύψουμε τον αμέριστο θαυμασμό μας για τον Χάρολντ Πίντερ. Ως πραγματικά, έναν από τους σπουδαιότερους των θεατρικών συγγραφέων, μόλις του περασμένου αιώνα. Αλλά και του συνόλου, εν γένη, της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Σ’ έναν άσχημο και δυστυχισμένο κόσμο, ακόμα και οι πλούσιοι... δεν μπορούν ν’ αγοράσουν, παρά μόνον ασχήμια και δυστυχία!
Σω
Ό,τι έχουμε αναφέρει μέχρι τώρα για τους πέραν του ατλαντικού, συγγραφείς, ιδιαιτέρα για τον Μαρκ Τουέιν. Εδώ σίγουρα ισχύει ακόμη περισσότερο για τον άριστο των αρίστων συγγραφέων, λογοτεχνών, φιλοσόφων και διανοητών.
Επειδή, ίσως θα πρέπει ν’ ασχοληθούμε αποκλειστικά με το πρόσωπο του Μπέρναρντ Σω, παρά με οτιδήποτε άλλο, άμεσα και μ’ ευλαβική επιμονή σ’ αυτό το κείμενο.
Καθώς ένας ακόμη σπουδαίος Βρετανός συγγραφέας,επίσης ιρλανδικής καταγωγής, κάτοχος ενός ακόμη βραβείου νόμπελ λογοτεχνίας. Ο οποίος θα ήταν εντελώς αδύνατο να μην απασχολήσει τις εξαιρετικά φιλόξενες σελίδες της Ευδαιμονίας.
Μιας κι ο ίδιος, είναι όντως εκείνη η σιωπηλή φωνή της ψυχής, που βοά όμως μέσα μας!
Κι ας κάνουμε τις περισσότερες φορές… πως δεν την ακούμε τάχα!
Έτσι, όσα κι αν έχει πει ή γράψει, ο Μπέρναρντ Σω. Έρχονται τώρα, όσο ποτέ άλλοτε, να μας συναντήσουν τόσο απροσδόκητα, όπως ακριβώς η αλήθεια με το εκτυφλωτικό της φως, συναντά το ψέμα μες τα σκοτάδια της ψυχής μας. Αποκαύπτοντας σ’ όλους ξεκάθαρα, για το ποια είναι πάντα η σωστή επιλογή για τη ζωή.
Έτσι όπως ο ίδιος εξέφρασε τις αλήθειες του, μ’ έναν απόλυτα γλαφυρό τρόπο, του οποίου η αμεσότητα δεν αντιγράφεται. Καθώς στα μνημειώδη κείμενα και στους απαράμιλλα ζωντανούς διάλογους των έργων του, ο Σω. Ξεγυμνώνει αποκαλυπτικά την ανθρώπινη φύση, χωρίς οίκτο και δεύτερες σκέψεις. Αφού, πέραν της μαγευτικής γραφής και του μνημειώδους ύφους των βιβλίων του. Η οποία εν γένη επικοινωνία μαζί του, μόνον ως ένα ονειρικό ταξίδι σκέψης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.
Λάτρης ο ίδιος της αρχαιοελληνικής τραγωδίας, αλλά και των Σαιξπηρικών έργων, μεγαλούργησε με τις θεατρικές του κωμωδίες, εντός των οποίων κατάφερε να καταγράψει όλη την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Καθώς επέλεξε να ζήσει με ανάλογο τρόπο, απορρίπτοντας τις οποίες κοινωνικές συμβατικότητες, με πολύ μεγάλο όμως προσωπικό κόστος,τις περισσότερες φορές,για τον ίδιο και την οικογένειά του.
Φανατικός άλλωστε σοσιαλιστής, μέχρι το τέλος της ζωής του, δεν εγκατέλειψε ποτέ τον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη, πολιτική ισονομία, αλληλεγγύη και κατανόηση.
Καθώς σε όλα τα έργα του διατυπώνονται ξεκάθαρα οι βαθιά φιλοσοφικές, αλλά και ρηξικέλευθες απόψεις του για τον άνθρωπο, τον κόσμο μας, τη ζωή και την ύπαρξη γενικότερα.
Υστερόγραφο
Μολαταύτα, σ’ αυτό το μικρό ίσως άρθρο, το οποίο με απαράμιλλο θράσος γράφεται αυτήν τη στιγμή, για έναν τέτοιο γίγαντα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Δεν θα μπορούσαν ποτέ να χωρέσουν τα πνευματικά κατορθώματα, ενός τόσο υπέροχου ανθρώπου!
Ας μας επιτραπεί λοιπόν, -σεμνά και ταπεινά- να μην αναφερθούμε ιδιαίτερα σε κανένα απ’ τα σπουδαία έργα του.
Μιας και κάτι τέτοιο… θα ήταν πραγματικά μία ασυγχώρητη ύβρης!
Υποσημείωση
Καθώς, ό,τι κι αν είπε ή έγραψε ο συγκεκριμένος αυτός λογοτέχνης, φιλόσοφος και διανοητής. Θα ηχεί για πάντα μες τη σκέψη μας, ανακαλώντας τις Ερινύες που έχει ο καθένας από εμάς, εις τους αιώνας, των αιώνων, αμήν!
Οι γυναίκες γίνονται σαν τις μητέρες τους… κι αυτό είναι το δράμα τους!
Ωστόσο, δεν συμβαίνει το ίδιο με τους άνδρες, κι αυτό… είναι το δικό τους!
Όσκαρ Ουάιλντ
-Oscar Fingal O’ Flahertie Wills Wilde-
Ο Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, -Όσκαρ Ουάιλντ- είναι όντως ο πιο σημαντικός εκπρόσωπος στην απόδοση του ευρωπαϊκού στιλ γραφής των γεγονότων και διαλόγων, αλλά και της ανατροπής των καταστάσεων. Σ’ εκείνο το είδος γραφής, που όχι άδικα, ονομάζεται αισθητικό. Μιας κι είναι η απόλυτη αποκάλυψη της πιο βαθιάς εσωτερικότητας του ατόμου, όπως αυτή εκφράζεται μες από πάθη, ενοχές και τις πιο κρυφές επιθυμίες της σάρκας, αλλά και του πνεύματος.
Ωστόσο, ο ίδιος, έχοντας δοκιμάσει πολλά απ’ τα ειδή του γραπτού λογού. Όπως δημοσιογραφία, ποίηση, διηγήματα, και άλλα. Εντούτοις, έγινε διάσημος ως θεατρικός συγγραφέας, μες απ’ τα θεατρικά του αριστουργήματα, αλλά κι από την εμμονή του με τα ευφυολογήματα. Έτσι, έχοντας γράψει μόλις ένα μυθιστόρημα, ως μια κάποια παραδοξότητα.
-Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ-
Είναι ίσως ο μοναδικός λογοτέχνης που άφησε ένα τόσο έντονα ανεξίτηλο αποτύπωμα, στα παγκόσμια γράμματα!
Αμετανόητα άλλωστε ομοφυλόφιλος ο ίδιος, αλλά και φανατικός οπαδός του σοσιαλισμού. Δεν απέκρυψε ποτέ, σε κανένα απ’ τα σπουδαία έργα του, αυτήν την ιδεολογία της εσωτερικής ελευθερίας, και ταυτόχρονα, της όποιας κοινωνικά ελευθεριάζουσας συμπεριφοράς του.
Γόνος μάλλον αστικής τάξης, λόγω καταγωγής από εύπορους γονείς, είχε την τύχη να σπουδάσει στα καλύτερα Αγγλικά κολέγια. Όπως το Τρίνιτυ και η Οξφόρδη! Αλλά και δίπλα σε σπουδαίους καθηγητές των νεανικών του χρόνων.
Ωστόσο, αν και ακραία αντισυμβατικός, απόλυτα όμως οξυδερκής καθώς και έντονα πνευματώδης, αλλά κι αρκετά αντιδραστικός. Κατάφερε, παρά τις όποιες αντιξοότητες που επέβαλε η κοινωνικής του θέση, να γίνει ο πιο διάσημος θεατρικός συγγραφέας της εποχής του.
Κι όχι μόνον…!
Καθώς ονομάστηκε ως ο μοναδικός δεξιοτέχνης στην ανάλυση, -λεπτομερειακά- των ανομολόγητων κοινωνικών ζητημάτων. Εκεί όπου μια τόσο συντηρητική κοινωνία, όπως ήταν αυτή της εποχής του. Αρνούνταν πάντα πεισματικά, μέχρι τότε, ν’ αναφέρει ή και ν’ αναφερθεί σε ανάλογες περιπτώσεις.
– Βικτωριανή εποχή στη Μεγάλη Βρετανία –
Εντούτοις, μέσα στο αριστουργηματικό αυτό έργο, χρησιμοποιώντας το απόλυτα ανατρεπτικό του χιούμορ. Ο ανυπέρβλητος αυτός συγγραφέας, μας αποκαλύπτει, μ’ έναν όντως ακραία σατιρικό τρόπο. Το πως οι ήρωες του βιβλίου, γνήσια τέκνα μιας κουρασμένα αποτυχημένης αστικής τάξης, που έχει όμως από καιρό χάσει την όποια ιστορική της αξία.
Μιας και κάτι τέτοιο δεν υπήρξε ποτέ… κι ούτε βέβαια πρόκειται να υπάρξει!
Με άκρατο κυνισμό και παντελή έλλειψη σοβαρότητας, γελοιοποιεί τα πάντα γύρω της. Κι αυτό, γιατί έτσι απλά της αρέσει, είτε λόγω παντελούς ελαφρότητας, είτε λόγω ευτελούς αποδοχής αξίων, κι επειδή μπορεί να το πράξει ίσως ατιμωρητί. Ανακυκλώνοντας όμως έτσι, μιαν εντελώς ανάπηρη πνευματικά κατάσταση, που οδηγεί αναπόφευκτα τις ανθρώπινες κοινωνίες, στο μαρασμό και την εξαθλίωση,
Διότι, ατυχώς, οι δήθεν πολιτισμένες κοινωνίες των ανθρώπων, απανταχού του κόσμου μας. Έχουν από παλιά εκπαιδευτεί να βλέπουν ως μια χαριτωμένη πράξη, και τίποτα περισσότερο! Τα ψέματα και τις ασχήμιες των δυνατών.
Ενώ, αντίστοιχα, αντιμετωπίζουν ως μεγάλη απρέπεια την όποια, έστω ασυνείδητη, αντίδραση των αδυνάτων ή ακόμα κι ως μία εγκληματική πράξη.
Αν και κάτι τέτοιο… μόνο ως απόλυτα σύγχρονο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί!
Τοποθετώντας έτσι αναμφισβήτητα τον Όσκαρ Ουάιλντ, ως τον πιο διαχρονικό λογοτέχνη όλων των εποχών.
Παρ’ όλα αυτά όμως, τίποτα τέτοιο δεν συνέβη κατά τη διάρκεια της ζωής του, αν και λατρεύτηκε από πολλούς.
Όντας ένας ακόμη άκαιρα εκλιπόν!
Έχοντας φύγει τόσο νωρίς, μην προλαβαίνοντας ίσως την ολοκλήρωση του έργου του, στο σύνολό του. Όπως τόσοι και τόσοι άλλοι σπουδαίοι συγγραφείς και λογοτέχνες.
Απορριπτέοι πάντοτε από την εποχή τους…!
Μιας κι ο ίδιος, πλήρωσε πολύ ακριβά την όποια δική του ελαφρότητα στις κοινωνικές, κι όχι μόνο σχέσεις. Όντας κυνηγημένος και τελικά τιμωρημένος βαριά, από έναν κόσμο και μια πολιτεία που τον θαύμαζε μεν για το πνεύμα του! Αλλά που ποτέ δεν κατενόησε ή αποδέχθηκε την όποια ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα του. Έχοντας τόσο άδικα καταδικάσει τον ίδιο, αλλά και το απαράμιλλα ελεύθερο πνεύμα του, χωρίς την απαραίτητη προσπάθεια κατανόησης και αποδοχής. Οδηγώντας τον όμως έτσι, λίγο αργότερα, στον πρόωρο θάνατό του.
Μη αποδεχόμενη, τοιουτοτρόπως, την όποια κοινωνική του διαφορετικότητα, ως κάτι ίσως το παραγωγικά δημιουργικό.
Υστερόγραφο
Παραφράζοντας έτσι, έστω κατ’ ελάχιστον, τα λόγια του μεγάλου αυτού Βρετανού συγγραφέα. Μην τολμώντας βέβαια να πράξουμε κάτι διαφορετικά.
Μπορούμε κάλλιστα να πούμε… πως η αλήθεια σπάνια είναι αψεγάδιαστη. Καθώς η ζωή, θα ήταν πολύ ανιαρή εάν μας συνέβαινε κάτι τέτοιο.
Μιας και η λογοτεχνία… θα ήταν κάτι το εντελώς αδύνατο!
Ιστορικά, η παγκόσμια λογοτεχνία, δεν κατάφερε ίσως ποτέ ξανά με τόσο αριστοτεχνικό τρόπο, να κάνει τα ψυχωτικά επεισόδια να φαίνονται ως βασικός παράγοντας δημιουργικής γραφής.
Καθώς, κυρίως στην αμερικανική, αλλά επίσης και στην παγκόσμια ποίηση και λογοτεχνία, ίσως να μην υπάρχει κάποιο δυσανάλογο παράδειγμα εσωστρεφούς χαρακτήρα και κοινωνικής ασυμβατικότητας. Έξω από κάθε κανονικότητα, που να εκφράζεται τόσο γλαφυρά ως δημιουργική παραδοξότητα.
Αφού, πραγματικά… δεν υπάρχουν λόγια γι’ αυτόν!
Καθώς έχει μάλλον δικαιολογημένα χαρακτηριστεί, απ’ όλους όσους είχαν την τύχη να τον γνωρίζουν, ως αλκοολικός, αμετανόητα διεστραμμένος και φανατικός χρήστης ουσιών.
Κι όχι άδικα…!
Μιας κι ο ίδιος, ίσως αναπόφευκτα, εξαιτίας όλων των ανωτέρω, έφυγε με αδόκιμο τρόπο. Μην προλαβαίνοντας, εντελώς άδικα, το ραντεβού με την αναγνωρισιμότητα.
Καθώς τα κείμενα του έγιναν γνωστά, μέριμνα άλλων, όντως πολύ αργότερα, όντας στα σίγουρα ως αποδιοπομπαίος, περιθωριακός και σχεδόν άγνωστος.
Αν και ο Μποντλέρ, για τον οποίο ευελπιστούμε να μιλήσουμε κάποτε, αφού η σπουδή του ήταν η πραγματική αιτία που ανακαλύψαμε τον Πόε, δεν ήταν και πολύ καλύτερος!
Παρόλα αυτά όμως, ο αμερικανικός αυτός συγγραφέας, έχει πλέον αποκτήσει τη θέση που του αρμόζει, ανάμεσα στους σπουδαιότερους λογοτέχνες παγκοσμίως. Ως ένας από τους πιο ιδιαίτερα πρωτοπόρους στο είδος του. Αφού, με έντονο σε εικόνες και περιγραφές, όσο και πρωτότυπα ατμοσφαιρικό ύφος.
Επηρέασε ίσως καταλυτικά όλους εκείνους τους μιμητές, που δεν είναι άλλωστε και λίγοι, μέχρι σήμερα. Και οι οποίοι του οφείλουν πολλά, αν όχι τα πάντα!
Καθώς διαβάζεται πλέον απ’ όλους ως ο πρωτεργάτης του είδους, μιας τόσο ιδιαίτερης λογοτεχνικής γραφής. Έτσι τα διηγήματα του, είναι πλέον τόσο σύγχρονα, όσο και αξεπέ-ραστα! Έχοντας κατακτήσει πλέον τη θέση τους, ως πρότυπα αντικείμενα μελέτης.
Μιας κι ίδιος, δικαιολογημένα, είναι στα σίγουρα ο πατέρας του αστυνομικού μυθιστορήματος, στην ακραία του ίσως μορφή. Και χωρίς καμία αμφιβολία, ο πρωτεργάτης μιας ανάλογης γραφής, απ’ όλους τους συγχρόνους συνεχιστές της σχολής αυτής.
Ωστόσο, το να μιλάμε γι’ αυτόν… είναι μάλλον περιττό!
Μιας και επιβάλλεται μια πιο προσεκτική ματιά και προσέγγιση των δημιουργημάτων του, σε προσωπικό πάντα επίπεδο, για τον κάθε έναν από εμάς. Θέλοντας ίσως να βρούμε μες τα βιβλία και τις διηγήσεις του, με πολύ όντως δυσκολία, κάποια έστω ασυνείδητη ταύτιση με τους ήρωες του.
Πράγμα, που τις περισσότερες φορές… είναι όντως σχεδόν αδύνατον!
Εντούτοις, ο δημιουργός ενός από τα σπουδαιότερα ποιήματα που γραφτήκαν ποτέ, ανήκοντας δικαιωματικά στους πιο ακριβούς θησαυρούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
-ΤΟ ΚΟΡΑΚΙ-
Ο Άλαν Πόε, κατάφερε τελικά, ίσως και χωρίς να το θέλει πραγματικά. Να θέσει τον εαυτό του ανάμεσα στους μεγαλύτερους λογοτέχνες της ανθρωπότητας.
Μιας και δεν αξίζει απλά να διαβαστεί με προσοχή…
Αλλά και να λάβει τελικά την αποδοχή, μες από κάποιου είδους και μορφή συγχώρεσης, για τον εσωτερικό του εαυτό.
Κάτι που τόσο πολύ τον βασάνιζε κατά τη διάρκεια της σύντομης ζωής του. Ενώ ταυτόχρονα, παρέδωσε σ’ εμάς έναν πλούτο λογοτεχνικών αριστουργημάτων.
Υστερόγραφο
Έτσι, μ’ έναν τόσο ιδιαίτερο συγγραφέα και ποιητή, ολοκληρώνεται προς ώρας το μικρό αυτό ταξίδι μας στην απέναντι πλευρά του ατλαντικού. Έχοντας συγχρόνως για συντροφιά, μια τόσο μεγάλη παρέα, σπουδαίων λογοτεχνών.
Προσδοκώντας να επανέλθουμε αργότερα, με κάποιους άλλους, εξίσου άξιους συγγράφεις.
Υποσημείωση
Επιστρέφοντας έτσι στη γηραιά ήπειρο, όπου εντελώς δικαιολογημένα ονομάζεται Ευρώπη. Έχοντας αφήσει σίγουρα ανικανοποίητους κι ατακτοποίητους λογαριασμούς, με γίγαντες της παγκόσμιας πεζογραφίας και ποίησης.
Ευελπιστούμε το λοιπόν, να βρεθούμε σύντομα και πάλι μαζί… από τις φιλόξενες σελίδες της Ευδαιμονίας!
Με τον Αμερικανό αυτόν συγγραφέα, έστω και προσωρινά, συνεχίζουμε το σύντομο αφιέρωμα στην πέραν του ατλαντικού ωκεανού λογοτεχνία, ευελπιστώντας πάντοτε, να επανέλθουμε σύντομα.
Και δεν θα μπορούσε να γίνει κι αλλιώς… μιας και ο ανωτέρω, είναι όντως ο πατέρας της αμερικάνικης λογοτεχνίας!
Όντας ο ίδιος, πολυγραφότατος, με πηγαία ιδιόμορφο χιούμορ και απαράμιλλο σαρκασμό, που ενίοτε αγγίζει τα όρια του αφορισμού της ύπαρξης, ενός μάλλον υποτιθέμενα εξελιγμένου ανθρώπινου πολιτισμού. Όπως κάθε συγγραφέας που σέβεται τους αναγνώστες και τον εαυτό του, θα έπρεπε να υπηρετεί.
Καθώς όλα αυτά, τον καθιστούν αναμφισβήτητα, ως έναν από τους πιο αποκαλυπτικούς λογοτέχνες στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Αφού, για τη βιογραφία του και μόνο…!
Δεν έφτασαν τρεις τόμοι σελίδων για να περιλάβουν, έστω και περιληπτικά, τις εμπειρίες της ζωής του, όντας τόσες πολλές.
Μιας κι ως δημοσιογράφος, συγγραφέας, καθηγητής, στρατιωτικός, τυπογράφος, ακόμα και εργάτης από οικονομική ανάγκη. Αλλά και ανικανοποίητος εραστής των ταξιδιών και της περιπέτειας.
Καθώς σε μια από αυτές, ο ίδιος έφτασε ν’ ανέβει μέχρι και τον ιερό βράχο της ακρόπολης των Αθηνών, αποτυπώνοντας την αναζήτηση του αυτήν, ως μια ακόμη απολαυστική εμπειρία.
Κάνει αναντίρρητα όλους μας, εντελώς φυσιολογικά, ν’ αναρωτηθούμε για το εάν είχε ζήσει περισσότερες από μία ζωές.
Μεγαλωμένος ωστόσο στον αμερικανικό νότο, εν μέσο του αιματηρού αμερικανικού εμφυλίου, τον οποίο και κατάφερε τελικά ν’ αποφύγει, όπως ο διάολος το λιβάνι, μη λαμβάνοντας μέρος. Απέκτησε πολύ γρήγορα έναν ασυνείδητο τρόπο σκέψης, που τον οδήγησε αναπόφευκτα στο να βλέπει τα πράγματα έξω από δογματισμούς και κανονιστικές νόρμες. Αμφισβητώντας ανοικτά τις όποιες κοινωνικές προκαταλήψεις, οδηγώντας τη σκέψη του, στην αναζήτηση μιας πιο σκληρά αποκαλυπτικής αλήθειας.
Αναδεικνύοντας έτσι την ουτοπιστική ματαιότητα της ζωής του ανθρώπου.
Εντούτοις, το ανωτέρω έργο, ως το πιο ακραίο, απ’ όσα έχει γράψει, κυρίως ως χιουμοριστικό πόνημα. Δέχθηκε πολύ έντονα την αρνητική κριτική σχεδόν όλων, ως ένα αθεϊστικού χαρακτήρα λιβελογράφημα. Λόγω ίσως μιας υποτιθέμενης χυδαιότητας, και της οριακής αμφισβήτησης για τις θρησκευτικές παραδόσεις, ως ιδεολογικές δοξασίες και μόνον.
Όπου κατά τον Μαρκ Τουέιν, οδηγούν το σύνολο της ανθρωπότητας προς την αποχαύνωση και την αποδοχή μιας μυθολογικής μάλλον εξιστόρηση, ως αληθή.
Έτσι, σε πολλές νεότερες εκδόσεις των έργων του, συναντάμε την αντικατάσταση λέξεων, ακόμα και φράσεων, εις τις οποίες προσδόθηκε ρατσιστικό ύφος και χαραχτήρας, με λιγότερο ελεύθερη απόδοση αυτών.
Παρόλα αυτά όμως… τα έργα του δεν άργησαν να αναγνωριστούν λίγο αργότερα, ως η βάση όλης της σύγχρονης αμερικάνικης λογοτεχνίας.
Έτσι η χιουμοριστική αυτή αφήγηση της δημιουργίας, αλλά και της εξέλιξης του κόσμου κατά τον Twain, πάντοτε. Εξελίσσεται μέσα σ’ αυτό το αριστουργηματικό βιβλίο, ως το απόλυτα φυσιολογικό αποτέλεσμα της ορθολογικής σκέψης, και της αποδοχής μιας μάλλον στέρεης πραγματικότητας.
Εν αντί θέση πάντα, με ό,τι παραδοσιακά ή και ευφυολογικά, έχει διατυπωθεί ως γενικά αποδεκτό μέχρι τώρα.
Εν κατακλείδι, αυτό που θέλει με τόση επιμονή να μας καταδείξει ο σπουδαίος αυτός Αμερικάνος συγγραφέας, μες απ’ τις σελίδες των βιβλίων του. Είναι πως οι αδιέξοδες αυταπάτες που δημιουργούνται σχεδόν ακούσια μέσα στη σκέψη μας.
Δεν είναι τίποτε άλλο…!
Παρά το προϊόν του φόβου μας για αποδοχή της ελευθερίας που μας δωρίστηκε από τη στιγμή της γέννησής μας στον κόσμο αυτόν. Και απ’ την οποία, τόσο πολύ ασυνείδητα, αδυνατούμε ν’ απαλλαγούμε, όσο κι αν αρρωστημένα μας επιβάλλεται.
Υστερόγραφο
Δυστυχώς, κάνεις μας δε γνωρίζει πως μπήκε κάποτε το κακό στην κιβωτό. Ας ελπίσουμε όμως πως την επόμενη φορά, δεν θα του επιτραπεί η είσοδος.
Η αντίθεση στη ζωή και τη φύση, ως ο δημιουργός των πάντων.
Καθώς το καίριο αυτό ερώτημα, που βασανίζει από πάντα την ανθρωπότητα, μπαίνει απαράλλαχτα, ξανά και ξανά:
-Η κλώσα έκανε τ’ αβγό…; ή το αβγό την κλώσα…;-
Οι θεωρίες για τη δημιουργία του κόσμου, είναι πλέον πολλές και ποικίλες. Και ξεκινώντας από τις δεισιδαιμονικές δοξασίες, -λόγω αρχαιότητας- μέχρι και τη φιλοσοφία και τις επιστήμες, αλλά και τη μεταφυσική. Ο τραχύς αυτός δρόμος της σκέψης που έχει διανυθεί μέχρι τώρα, όντως μακρύς και πολλές φορές επικίνδυνος, εάν όχι αστείος και ατελείωτος!
Είναι όντως, το μόνο σταθερό μονοπάτι που έχει ο άνθρωπος στη διάθεσή του, διανύοντας τη σύντομη αυτήν πορεία του μέσα στον χρόνο.
Ευελπιστώντας ταυτόχρονα, ίσως κάποτε, όπως αποκαλυφθούν τα μυστήρια και τα μυστικά του κόσμου.
Καθώς και το μέγεθος του αποτελέσματος αυτής της ατελεύτητης δημιουργίας, μέσα στην οποία όλοι μας ζούμε και συνεχώς προσπαθούμε ν’ αυτενεργήσουμε.
Ίσως πάλι… όχι και όλοι!
Καθώς εκκινώντας πάντοτε με τις δοξασίες, όπου οι περισσότερες εκ των οποίων, μας εξηγούν πως ένα κάποιο ανώτερο υλικά και πνευματικά ον ή και περισσότερα κάποιες άλλες φορές. Είναι το υπαίτιο γι’ αυτή την άπειρη δημιουργία, όσων δε δια γυμνού οφθαλμού παρατηρούμε ή και όχι!
Ζητώντας επίσης, σχεδόν πάντα, να μην αμφιβάλουμε
ούτε στιγμή για τη βεβαιότητα των λεγομένων, όπως αυτά μας αποκαλύπτονται αδιάλειπτα, -αιώνες τώρα- και συνεχώς με μια μεταφυσική έννοια και χροιά.
Ακολούθως, μετά την παρέλευση ελάχιστου χρονικού διαστήματος, δεν αργήσαμε να φτάσουμε στη φιλοσοφία, ως γενικευμένη έννοια αναλυτικής σκέψης και παρατήρησης.
Εκεί όπου απ’ τον Ηράκλειτο μέχρι τον Σπινόζα, -μα κι όλους τους άλλους μέχρι και σήμερα- ο θεός να τους έχει καλά, όπου κι αν βρίσκονται!
Διαβάσαμε κι ακούσαμε πολλές απόψεις, προερχόμενεςαπ’ όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη γη. Εκεί δηλαδή, όπου υπήρχαν και υπάρχουν, ευτυχώς ακόμη και μάλλον από καθαρή τύχη. Αρκετά ανθρώπινα όντα που ασχολούνται διακαώς με ανάλογα κι αδιέξοδα ερωτήματα.
Έτσι, αναπόφευκτα ίσως, ευτυχώς καταλήξαμε τελικά στις επιστήμες και στη χρήση εργαλείων, κάθε είδους. Αφού, τοιουτοτρόπως, καταφέραμε να πλησιάσουμε αρκετά, έστω και εικονικά ή από απόσταση, σε κάποιες διαπιστώσεις τουλάχιστον εξόφθαλμες.
Χρησιμοποιώντας επιτέλους τη λογική του μέτρου, της εικόνας, των επιστημονικών αποδείξεων και της αναλυτικής σκέψης.
Παρ’ όλα αυτά όμως… το ερώτημα, παραμένει το ίδιο!
Ωστόσο, στο παρόν κείμενο, ως εμπειρικοί φυσικοί επιστήμονες ή αλχημιστές, θα προσπαθήσουμε να καταδείξουμε πως το αίτιο και η απάντηση στο ανωτέρω δίλημμα, βρίσκεται καλά κρυμμένη στην έννοια της αντίθεσης.
Δίδοντας… γιατί όχι!
Μιαν άλλη ονομασία, λίγο πιο πραγματιστική για το αίτιο και το αιτιατό της δημιουργίας. Και ίσως, ένα άλλο όνομα στη θεϊκή λέξη λόγος. Ως την πρωταρχική αιτία των πάντων.
Ας κάνουμε το λοιπόν τώρα την όποια προσπάθεια… ελαφρά πάντα την καρδία!
***
Καθώς ο όρος της αντίθεσης, που τόσο πολύ, αλλά και τόσο εικονικά αποφεύγεται ως έννοια, βρίσκεται παντού γύρω μας. Καθώς η δυαδικότητα των πραγμάτων, όχι μόνο ήταν και είναι αναμφισβήτητα το πιο ξεκάθαρο δεδομένο, καθώς και η μεγαλύτερη σταθερή απεικόνιση της πραγματικότητας. Όπως υφίσταται μάλλον πληθωρικά και συνεχόμενα, αρχόμενοι από τη σύλληψη της ιδέας του φωτός, ως λόγου δημιουργίας. Αλλά επίσης και άλλων συνθηκών, ελαφρώς δυσνόητων, για εμάς, μορφών ενέργειας.
Ακόμη κι ως μεταφυσικό είδος…!
Εκεί όπου πρέπει πάντοτε ν’ αναζητούμε την εξήγηση των φυσικών φαινομένων, αλλά και των συναισθημάτων του ατόμου, ανά τους αιώνες, αμήν!
Έτσι, ως αντίθεση, θα μπορούσε ίσως να ορισθεί, έστω και αυθαίρετα, εκείνη η σκοτεινά ασαφής ενέργεια που αλληλεπιδρά με τον ίδιο της τον εαυτό. Καθώς ανάλογα και συνεχώς μετατρέπεται σε φως και εικόνα, προκαλώντας μια δυαδική παρουσία συνεχούς σύγκρουσης. Που ως τελικό αποτέλεσμα, έχει αυτήν τη σχεδόν ανεξήγητη ισορροπία των πραγμάτων, παντού και πάντα. Καθώς αυτόνομα και χωρίς τη χρεία κάποιου αιτίου ή αιτιατού. Προϋπάρχει ως απώτερη δύναμη χωρίς αρχή και τέλος. Και η οποία, προφανέστατα, θα συνεχίσει αυτό το ταξίδι χωρίς την ανάγκη καμιάς απολύτως λογικής εξήγησης. Η οποία, να προσδιορίζεται από οτιδήποτε.
Μιας κι ο απώτερος λόγος της ύπαρξης, δεν υφίσταται λόγω και εξαιτίας κάποιου συγκεκριμένου αποτελέσματος.
Βλέπε χάος…!
Μα περισσότερο, από την παρουσία και αντίληψη προς γνώση και κατανόηση των εικόνων του παρατηρητή -άνθρωπος-.
Ακόμη και τώρα όμως, που τόσο μάταια προσπαθούμε όλοι μας να ονομάσουμε το παρόν, μιας και κάτι τέτοιο δεν υπάρχει πραγματικά. Ο μοναδικός τρόπος που μας επιβάλλεται για την κατανόηση του, είναι η αδόκητη παρουσία των άλλων.
Αφού, μέχρι τώρα… μόνον ως μία ακόμη ουτοπία θα μπορούσε να γίνει αντιληπτό κάτι τέτοιο!
Εντούτοις, η φευγαλέα και ασαφής αυτή παρατήρηση, εύκολα μας καταδεικνύει το αληθές του γεγονότος,. Μιας και δεν χρειάζεται πολύ σκέψη για να διαπιστώσουμε συνεχώς πως τα πάντα βρίσκονται σαφώς δέσμια μιας τέτοιας συνθήκης, που ονομάζεται ορθώς -Αντίθεση- στη ζωή και τη φύση.
Ας φέρουμε λοιπόν μερικά απλά παραδείγματα, προς ενίσχυση των ισχυρισμών μας. Αν και κάτι τέτοιο… ομοιάζει μάλλον μ’ έναν άσκοπο πλεονασμό, όντας αυταπόδεικτα.
Ξεκινώντας το λοιπόν από την απανταχού δυαδικότητα των εννοιών, υποκειμένων αλλά και αντικειμένων. Καλό – κακό, φως – σκοτάδι, ύλη – αντιύλη, κτλ.
Πράγματα πλέον… κατανοητά σχεδόν για όλους!
Εύκολα καταλήγουμε στο ασφαλές συμπέρασμα, πως η ύπαρξη του ενός, απαιτεί υποχρεωτικά και την ύπαρξη ενός άλλου είδους.
Εδώ, η Simone de Beauvoir – καλή της ώρα…! – μας το απέδειξε περίτρανα με το βιβλίο της, – Το δεύτερο φύλλο – αν και μάλλον, θα έπρεπε να το είχε ονομάσει, ως – το άλλο φύλλο!
Κι ενώ η έννοια της αντίθεσης ως μία κατανοητή σήμερα παραδοχή, προσομοιάζει περισσότερο στην έννοια της σύγκρουσης και καταστροφής. Εντούτοις, κάτι τέτοιο,τόσο ιδανικά ή βολικά απλουστευμένο, δεν είναι παρά μια κοινή αυταπάτη. Μιας και τίποτα ανάλογα δεν ισχύει πουθενά στη ζωή και τη φύση, μέσα στα στενά πλαίσια και όρια του κόσμου των ανθρώπων, αλλά και στις άπειρες έννοιες, που χαρακτηρίζουν το αχανές σύμπαν.
Καθώς, όπως έχουμε διαπιστώσει όλοι πλέον, -πέραν πάσης αμφιβολίας!- πως χωρίς καταστροφή, δημιουργία δεν υπάρχει. Αλλά και ακριβώς το αντίθετο, ισχύει αυταπόδεικτα σε κάθε περίπτωση.
Μιας και το κενό της δήθεν απώλειας του ενός, αμέσως αντικαθίσταται από την παρουσία του όποιου έτερου άλλου.
Διατηρώντας, κάπως έτσι, την ισορροπία στη ζωή και τη φύση, που ομοιάζει όμως περισσότερο στη σκέψη μας, μ’ ένα απόλυτο χάος. Μέσα στο οποίο ζούμε γεμάτοι φόβους και ανησυχίες, αντί να δεχθούμε ως αναπόφευκτο γεγονός την αληθή εικόνα της πραγματικότητας.
Που δεν είναι άλλη… παρά το εφήμερο και ευκαιριακό της όποιας παρουσίας μας, στον αυτοκαταστροφικό κόσμο που ορίζουμε, ίσως λίγο αυθαίρετα, ως δικό μας.
Αφού, ως δημιουργία, είμαστε τελικά το αποτέλεσμα μιας κάποιας καταστροφής. Καθώς από τη δική μας κάποτε απώλεια, θα προκύψει στα σίγουρα η μελλοντική συνέχεια ενός άλλου είδους ύπαρξης.
Το οποίο, ανάλογα των όποιων συνθηκών και συμπτώσεων, μπορεί να μας ομοιάζει εξωτερικά ή και όχι!
Καθώς, καμία απολύτως σημασία δεν έχει κάτι τέτοιο στην εξέλιξη και συνέχιση της ύπαρξης και της ατελεύτητης ενέργειας της ζωής, στο σύνολο της. Αφού, σε όποια μορφή ή κατάσταση κι αν αυτή βρίσκεται, ανάμεσα στην ανύπαρκτη αρχή και το αδύνατο τέλος, του σύμπαντος κόσμου.
Τίποτα δεν αλλάζει… και τίποτα δεν παραμένει το ίδιο!
-Ίσως ως ένας αυθαίρετος ορισμός της αντίθεσης-
Έτσι, μακριά από μας ευτυχώς, εκατομμύρια ήλιοι εξερράγησαν κάπου στον αχανή κόσμο, κατά τη διάρκεια της σύνταξης του παρόντος κειμένου. Προκαλώντας ίσως μιαν ατέλειωτα παραγωγική και ταυτόχρονα εικονική καταστροφή!
Δημιουργώντας ως παράγωγα, ατελείωτα νέφη σκόνης που μόνο με άχρηστη ύλη δεν ομοιάζει τελικά.
Αφού, παρόλα αυτά… δεν χάθηκε στ’ αληθινά τίποτε!
Καθώς το αποτέλεσμα αυτής της καταστροφής, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η δημιουργία νέων ήλιων και νέων κόσμων.
Συνεπώς, δυνάμεθα να πούμε, με απόλυτη βεβαιότητα, πως τα πάντα είναι μια εναλλαγή άσπρου ή μαύρου.
Κατά μία πάντοτε έννοια…!
Εκεί δηλαδή, όπου το φως ελαχιστοποιείτε μάλλον προσωρινά, καθώς εναλλάσσεται συνεχώς με το σκοτάδι και αντίθετα. Μιας και χωρίς τη δύναμη της αντίθεσης, τίποτε δεν θα υπήρχε, ούτε καν το κενό! Αφού κι αυτό, επίσης, είναι όντως το αντίθετο του γεμάτου.
Κι εδώ ακριβώς, στην προσπάθεια ν’ αποτρελαθούμε εντελώς, επιβάλλεται να επανέλθουμε στο αρχικό ερώτημα. Κι αφού η αντίθεση είναι η αιτία όλης αυτής της δημιουργίας και της καταστροφής, τότες, ποιο να είναι τάχα το αντίθετό της;
Υστερόγραφο
Έτσι, εν κατακλείδι, μπορούμε πολύ εύκολα κι εμείς ν’ αναρωτηθούμε για το ποιος δημιούργησε τελικά την αντίθεση, ως το αρχικό αίτιο και στοιχείο, των πάντων όλων!
Και τελικά, ίσως -γιατί όχι…- να προβληματιστούμε στα σοβαρά για το έως που μπορεί να φτάσει αυτή η συνεχής αναζήτηση της αλήθειας. Αν όχι, μέχρι την άπειρα ατελεύτητη σκέψη που ορίζει, μετρά, εξηγεί και δικαιολογεί τα πάντα.
Υποσημείωση
Το παρόν κείμενο, ως έχει, είναι μάλλον ξεκάθαρα ένα χιουμοριστικό πόνημα. Καθώς σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ληφθεί από τους αναγνώστες, ως ένα επιστημονικό δοκίμιο.
Ένας ακόμη νομπελίστας -Αμερικανός συγγραφέας- ο οποίος, αν και είχε την τύχη να σπουδάσει σ’ ένα απ’ τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Αμερικής. Είναι ο άνθρωπος που περιέγραψε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, τη ζωή της επαρχίας στη χώρα του.
Καθώς ο ίδιος, κατά την άποψη πολλών, είναι ίσως ένας από τους συγγραφείς, που έχει καταφέρει γράψει τρία από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Ανήκοντας δικαιωματικά στους ελαχίστους, ενός τέτοιου κατορθώματος!
Κι αυτό… γιατί ο ίδιος δεν συναγωνίστηκε ποτέ, όντας ανταγωνιστικός, έστω και ποσοτικά, πολλούς απ’ τους άλλους πολυγραφότατους συγγραφείς της εποχής του. -Lost Generation- όπως έχουμε ήδη αναφέρει.
Αλλά, ουκ εν τω πολλώ το ευ…!
Τούτου δοθέντος, ίσως μας δοθεί η ευκαιρία, αυτήν τη φορά τουλάχιστον. Για ν’ ασχοληθούμε περισσότερο με τον συγγραφέα, πάντοτε μέσα από τα βιβλία του, και λιγότερο με τον διάσημο νομπελίστα λογοτέχνη, όπως το συνηθίζουμε.
Καθώς, ουδέν κακό… αμιγές καλού!
Αν και εδώ, σε μια τέτοια υπαρξιστική προσέγγιση, ενός ανάλογα σπουδαίου κειμένου. Τίποτε δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως απόλυτα κακό ή ακόμα, πόσο μάλλον δε, ως απόλυτα καλό!
Μιας κι εντελώς παράδοξα για έναν τόσο σπουδαίο λογοτέχνη, όντας ευγενικής παρουσίας ως άτομο. Ο Τζον Έρνεστ Στάϊνμπεκ, δεν διακρίθηκε ιδιαίτερα για τα κοινωνικά του κατορθώματα. Μα περισσότερο για τη γνήσια παρουσία και ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα του, καθώς και τη βαθιά διεισδυτικότητα της γραφής του.
Ωστόσο, αν και η γνήσια υπαρξιστική ματιά των βιβλίων του, όπως κι ο αγνωστικισμός, τον οδήγησαν ίσως αναπόφευκτα σ’ ένα ταξίδι αναζήτησης, στην τότε σοβιετική ένωση. Εντούτοις, το αποτέλεσμα γι’ αυτόν ήταν πνευματικά απογοητευτικό. Καθώς βαθιά ελεύθερος άνθρωπος όπως ήταν, αμέσως αντιλήφθηκε παντού την ύπαρξη του κοινωνικού ολοκληρωτισμού.
Αφού, δημιουργώντας το ανωτέρω βιβλίο, αλλά και άλλα, κατέδειξε πως η νοσηρότητα της ανθρωπινής σκέψης και ύπαρξης, δεν περιορίζεται σε καμία κατάσταση. Καθώς η ελπίδα για μια καλή και ελεύθερη ζωή, ήταν, δηλαδή είναι, και θα είναι πάντοτε, κάτι ουτοπικό!
Όπως η μοναξιά και η κάθε είδους απώλεια, θα είναι επίσης τα μοναδικά σίγουρα σημεία συνάντησης στη ζωή των ανθρώπων.
Έτσι, οι δυο νεαροί ήρωες του βιβλίου, ωσάν άλλοι περιπλανώμενοι αγνωστικιστές. Αναζητούν, μάλλον μάταια, τη θέση τους μέσα σ’ ένα αδιέξοδο κοινωνικό σύστημα που δεν τους χωρά. Και μια δυστοπική πραγματικότητα, την οποία όμως αρνούνται ή αδυνατούν να κατανοήσουν πλήρως.
Μιας κι αυτή, μόνον ως χαοτικά αδιέξοδη μπορεί να χαρακτηριστεί. Καθώς οι όποιες φρούδες ελπίδες για κάτι καλύτερο, είναι τελικά εξ αρχής καταδικασμένες από την ανθρώπινη σκληρότητα και αδιαφορία.
Και καθόσον το αποτέλεσμα όλων αυτών… είναι πάντοτε το ίδιο!
Οι ήρωες ξαναπαίρνουν το δρόμο, που αν δεν οδηγεί στα ίδια και τα ίδια, τότε δεν οδηγεί και πουθενά αλλού τελικά.
Υστερόγραφο
Το ανωτέρω βιβλίο, με απόλυτη βεβαιότητα, όπως και τ’ άλλα του συγγραφέα. Είναι ίσως τα εντελώς απαραίτητα εφόδια, για όποιον θέλει ν’ απόκτηση γνώση για το τι είναι ο άνθρωπος και η φύση του. Εξηγώντας ξεκάθαρα το τι φταίει για τη δυστοπική εικόνα του κόσμου μας, τώρα και πάντα!
Υποσημείωση
Αν και το συγκεκριμένο μυθιστόρημα διαβάστηκε για πρώτη φορά σε πολύ νεαρή ηλικία, πριν από πολλά μάλιστα χρόνια. Εντούτοις, είναι ένα απ’ τα βιβλία, όπου ο υπογράφων ταυτίστηκε τόσο πολύ με τους ήρωες και τον δημιουργό τους.
Εδώ, πραγματικά, χωρίς καμία απολύτως υπερβολή, χρειάζονται όλα τ’ απαραίτητα σημεία στίξης της γλώσσας, για να μπορέσουμε να περιγράψουμε τη ζωή και το τεράστιο έργο, -σε ποσότητα και ποιότητα- όπως μυθιστορήματα, διηγή-ματα, ποιήματα και άρθρα- του συγκεκριμένου λογοτέχνη και συγγραφέα, αμερικανικής πάντοτε καταγωγής και προέλευσης.
Ο οποίος, αν και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ευρώπη, κυρίως ως πολεμικός ανταποκριτής, δημοσιογραφώντας για πολλά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, απ’ την πόλη του Παρισιού, όπου διέμενε κατά την περίοδο του μεσοπολέμου. Εντούτοις, τελικά ο ίδιος, δεν κατάφερε ποτέ ν’ αποδιώξει τα όποια ένστικτα και τη φιλοσοφική θεώρηση της βιολογική του πατρίδας για τη ζωή.
Καθώς, κάπως έτσι, ίσως να πρόδωσε τον πραγματικό εαυτό του, -τόσο πρώρα κι απροσδόκητα- επιλέγοντας να φύγει τόσο αδόκιμα, εγκαταλείποντας την αγαπημένη του Αβάνα, τη μυθική πρωτεύουσα του βιβλίου – Ο γέρος και η θάλασσα- και της Κούβας. Προδίδοντας ίσως έτσι την ψυχή των έργων του, με το συναίσθημα ελευθερίας που μας γέμισε, διαβάζοντάς τα.
Παρ’ όλα αυτά όμως, είχε για χρόνια την τύχη να ζει και να συγχνοτίζεται καθημερινά μαζί με άλλους σπουδαίους συγγράφεις και καλλιτέχνες, όπως ο αδελφικός του φίλος και λογοτέχνης, Francis Scott Fitzgerald, ο ζωγράφος Πάμπλο Πικάσο, και πολλοί άλλοι!
Καθώς, κάπως έτσι… μπόρεσε ν’ αποκτήσει τον χρόνο και τις εμπειρίες ενός άλλου κόσμου, τόσο διαφορετικού απ’ τον δικό του.
Απόδειξη δε αυτού, είναι πως πήρε μέρος ως οδηγός στρατιωτικού ασθενοφόρου, κατά τον πρώτο πόλεμο στην Ιταλία, παγκόσμιο. Όπου κόντεψε, την πρώτη κιόλας φορά, να χάσει τη ζωή του μαχόμενος.
Ενώ, ακολούθως, χωρίς αυτό να τον πτοήσει καθόλου!
Συμμετείχε ξανά, ως εθελοντής πάντα, στον Ισπανικό εμφύλιο. Πράγμα το οποίο, είναι ξεκάθαρα αναγνώσιμο μέσα στα έργα του.
Εντούτοις, δεν μπόρεσε μέχρι το τέλος της ζωής του, αν και ίσως να μην προσπάθησε αρκετά, ν’ απαλλαγεί από έναν δαιμονικά κοινωνικό πουριτανισμό. Ο οποίος και χαρακτηρίζει εμφανώς, τις όποιες, πέρα και προς τα δυτικά του Ατλαντικού Ωκεανού, κοινωνικές αντιλήψεις των πραγμάτων.
Κι αυτό, παρά τους τέσσερις μάλλον ανεπιτυχείς γάμους, και τις πολλές ερωτικές, φιλικές ή άλλου χαραχτήρα ή αντίληψης, σχέσεις. Μιας και κάποια, μάλλον οριακά τοξική αρρενωπότητα, όντας φανατικός λάτρης κάθε είδους αγώνα και περιπέτειας. Στα σίγουρα λειτουργούσε ως ένα εφόδιο μέσα του, που τον ακολουθούσε λόγω της καταγωγής του.
Η συμμετοχή του άλλωστε, με διάφορες ιδιότητες, σε τρεις πολύ αιματηρούς πολέμους! Μα κυρίως η εθελοντική ένταξή του με το στρατόπεδο των δημοκρατικών, κατά τον ισπανικό εμφύλιο, ενάντια στον φασισμό. Κατέστη αφορμή για τη δημιουργία του ανωτέρω μυθιστορήματος, όπως και πολλών άλλων. Αφού οι συνεχόμενοι κίνδυνοι απώλειας της ίδιας του της ζωής, απ’ τους πολλούς τραυματισμούς κατά τη διάρκεια αυτών των ανθρώπινων συγκρούσεων.
Πράγμα για το οποίο, με πολύ ευαισθησία, κάνει λόγο σ’ ένα άλλο βιβλίο του. Αν και δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στον εαυτό του.
– Φιέστα – Κι ο ήλιος ανατέλλει.-
Καταδεικνύουν το πνεύμα και την εσωτερικότητα ενός απόλυτα ταραγμένου κι ανήσυχου εγώ. Που προσπαθεί ίσως μάταια πάντοτε, ν’ απελευθερωθεί απ’ τους εσωτερικούς δαίμονες του, κι από την αίσθηση της καταπιεστικής παρουσίας των άλλων. Πράγμα το οποίο, αποτυπώνεται ξεκάθαρα και με τόση ένταση, στο αριστουργηματικό αυτό μυθιστόρημα.
Έτσι, αναπόφευκτα, ως Εμιγκρέ και τελικά Ευρωπαίος ο Έρνστ Χέμινγουεϊ. Δεν είναι απλά ένα αναπόσπαστο μέλος της περίφημης χαμένης γενιάς -lost Generation- εκείνων των ανθρώπων και καλλιτεχνών που βίωσαν για δεκαετίες τους τότε πολύνεκρους και ειδεχθείς πολέμους, μα και τα ολέθρια αποτελέσματα των καταστροφών τους. Όπως ήταν άλλωστε οι απώλειες ανθρώπινων ψυχών, σχεδόν σε όλες τις ηπείρους αυτού του πλανήτη, κατά εκατομμύρια.
Αλλά κι ο πιο αυθεντικός εκπρόσωπος της γενειάς του!
Αφού με την ανερμάτιστα αδιέξοδη κοινωνικά σκέψη που επικρατούσε παντού στη ζωή και τη λογοτεχνία, κατά τη διάρκεια αυτών των τόσο αιματηρών καταστάσεων, για τον τότε υποθετικά εξελιγμένο κόσμο. Οδήγησε τελικά εκείνες τις γενιές των ποιητών, συγγραφέων, ζωγράφων και καλλιτεχνών, σ’ έναν ιδιαίτερα σκληρό συναισθηματικό ακρωτηριασμό. Όπως αυτός εκφράστηκε μες από τα έργα τους, με κυνισμό και απογοήτευση πολλές φορές, απέναντι σ’ ότι κάνει τη ζωή πιο όμορφη.
Έτσι, στο συγκεκριμένο αυτό βιβλίο, ο συγγραφέας -Ernest Miller Hemingway- προσπαθεί ίσως μάταια, να μας δώσει να καταλάβουμε πως η θυσία κάποιων, αν όχι κι η δική μας! Με απώτερη πάντοτε επιδίωξη τη σωτηρία πολλών, ίσως λίγο πιο σημαντικών ατόμων, μέσα στη σκέψη και την καρδιά μας. Όντας προτεραιότητα ακεραιότητας και ηθικού μεγαλείου και αναστήματος.
Να μην είναι απλώς… μία ακόμη, άσκοπη ή άδικη απώλεια!
Αλλά τελικά, ένας δρόμος λύτρωσης και εξευγενισμού της ύπαρξής μας, στο σύνολό της.
Υστερόγραφο
Αν και, για όσους έχουν διαβάσει κάτι για τη ζωή και το τέλος αυτού του ανθρώπου. Και οι οποίοι θα μπορούσαν ίσως με κάποια ζηλόφθονη μνησικακία, να χαρακτηρίσουν ως ασυνεπή όσα έγραψε. Εντούτοις, δεν θα πρέπει ίσως ποτέ να ξεχνάμε, το τι θα πράτταμε εμείς… εάν ήμασταν στη θέση του.
Μιας κι όπως, πολύ σοφά, μας λέει μια αμερικανική παροιμία:
Φίλε μου, εάν δε φοράς τα παπούτσια μου, τότε δεν μπορείς να ξέρεις πως νοιώθω!
Υποσημείωση
Γι’ αυτό… και για όσους δεν έχουν διαβάσει ακόμα το βιβλίο. Καλό θα ήταν, πριν εγκαταλείψουν αυτή τη ζωή, να το κάνουν.
Καθώς, είναι απολύτως βέβαιο… πως η καμπάνα θα χτυπήσει για όλους κάποια στιγμή!
A fantastical floating cityscape featuring winding staircases, melting clocks, and cosmic elements.
Εν οίδα… ότι ουδέν οίδα!
-Σωκράτης-
Το παρόν κείμενο είναι μια ενδεικτική, όσο και υποκειμενικά προκατειλημμένη άποψη, για όσα περιέχονται στο βιβλίο, το οποίο ίσως εκδοθεί κάποτε καθ’ ολοκληρίαν, περιλαμβάνοντας αυτοτελή κείμενα και φιλοσοφικές απόψεις του Ευ Δαίμων.
Κι αυτό, ίσως, λόγω μιας κάποιας εσωτερικής και αυτοϊκανοποιητικής παρόρμησης του συγγραφέα. Αλλά και μιας διαστροφικής μάλλον εμμονής για φιλοσοφικά θέματα και πραγματική λογοτεχνία, που δεν ενδιαφέρουν αληθινά παρά ελάχιστους.
Εδώ λοιπόν, θα αναφερθούμε στις δυο πιο μεγάλες και βασικές αυταπάτες που βιώνει και ζει η ανθρωπότητα, από πάντα. Ως τις μοναδικά αληθείς διεξόδους σκέψης! Τη θρησκεία δηλαδή και την επιστήμη, ξεκινώντας από την παλαιότερη χρονικά, κι όχι λόγω απόδοσης σεβασμού.
Δυο πράγματα τα οποία, τουλάχιστον εικονικά, μας διαχώρισαν από την κατάσταση του ζώου.
Λέμε τώρα…!
Καθώς και τα δυο, ωσάν φάρμακα, δημιουργήθηκαν απ’ την ανθρώπινη σκέψη, λογική ή μη, ως αποτέλεσμα της ανάγκης του ατόμου για να εξηγήσει τ’ ανεξήγητα.
Βελτιώνοντας δήθεν, πρωτίστως, τις όποιες συνθήκες κοινωνικής διαβίωσης, στην προσπάθεια να κατανοήσει τελικά τον κόσμο, μα και τον εαυτό του.
Ας εκκινήσουμε λοιπόν με τη θρησκεία, ως παλαιότερη, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, επιλογή. Δίδοντας τις απαραίτητα μυστηριακές και υπεργήινες διαστάσεις στα φαινόμενα γύρω μας.
Κι ας καταλήξουμε με τις επιστήμες, ως μεθόδους συστηματικής ανακάλυψης, για όσα δήθεν υποκειμενικά ορίζει ως αληθή και πραγματικά η όποια αυτενέργεια τους.
Καθώς η θρησκεία, με τις τόσες παραλλαγές της ανά τους αιώνες, παραμένει πάντα μόνο μεταφυσικά εξηγήσιμη, κι αμετακίνητα στάσιμη. Μιας και η μυστηριακή πλευρά της, ήταν και είναι συνεχόμενα ένα άλυτο θέσφατο.
Καθώς η βάση της δημιουργίας, δεν ήταν και δεν είναι, τίποτε άλλο! Παρά μια αθεράπευτα κακοήθη δεισιδαιμονία, σε συνδυασμό με τον παραλυτικό φόβο για το αύριο, απέναντι μάλιστα στο άγνωστο κι ανεξήγητα χαοτικό κόσμο μας.
Ενώ ταυτόχρονα, η ατελεύτητη τροφή που συντηρεί κάτι τέτοιο, αιώνες τώρα. Είναι η ανακουφιστική, όσο και απατηλή, υπόσχεση μιας αιώνιας κι ακαθόριστης σωτηρίας απ’ το τίποτα.
Καθώς μια τέτοια κενή νοήματος ανταμοιβή, είτε τη χρειάζεται κάποιος, είτε όχι, για κάτι τέτοιο ανάλογα. Δεν έχει κανένα πραγματικό αντίκρυσμα.
Μιας κι είναι πολύ μακριά, ακόμη τουλάχιστον… απ’ ότι έχει να κάνει με οποιαδήποτε άλλη πειραματική μέθοδο!
Αφού η θρησκεία, γενικότερα, για ένα υγιώς σκεπτόμενο άτομο και τον κόσμο του, θα μπορούσε ίσως να γίνει αντιληπτή μόνο ως πνευματική ασθένεια ή αναπηρία, τουλάχιστον.
Κι επίσης!
Ως μία ανικανοποίητα διαστροφική επιθυμία, για να φτάσει με ανορθόδοξο μάλλον τρόπο προς τη γνώση. Ωσάν το μοναδικό σημείο αναφοράς του κόσμου και της αλήθειας.
Καθώς οι θρησκείες, ως συστήματα κοινωνικού χαραχτήρα πλέον, εγκατεστημένες με απόλυτο τρόπο μέσα στις κοινωνικές λειτουργίες και δομές, -βλέπε οργανωμένη Εκκλησία-. Ομοιάζουν περισσότερο με καταστήματα!
Ένα μαγαζί δηλαδή, όπου ο κάθε ένας, έναντι μιας κάποιας σχετικής χρέωσης, έστω και ελάχιστης βέβαια!
Μπορεί ν’ αποκτά τις ανάλογες ψευδαισθήσεις προς ίαση ψυχολογικών θεμάτων, αλλά και της απαλλαγής από λίγο πιο πρακτικά ατοπήματα. Όπως χαρακτηρίζονται δογματικά, οι περισσότερες ανθρώπινες σκέψεις και ενέργειες, κυρίως αυτές που αναδύονται τόσο ασυνείδητα.
Άλλωστε, κάποιος άλλος, λιγότερο ενοχικός και δεισιδαίμον. Θέλοντας ν’ αποφύγει την όποια αδιέξοδη κριτική και στενάχωρα ενοχική διάθεση. Θα επιλέξει ίσως να μεταβεί σ’ έναν ψυχίατρο, ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή.
Όπου και εκεί… θα χρεωθεί ανάλογα!
Ωστόσο, αν και η επιστήμη -καιρό τώρα- προσπαθεί φιλότιμα να μας πείσει πως έχει βελτιώσει τάχα τη ζωή των ανθρώπων, σε βάρος πάντα της φύσης. Εντούτοις, πια, ούτε βασικούς προβληματισμούς έχει καταφέρει ν’ αντιμετωπίσει πειστικά, μα ούτε και την υπόσχεση μιας νέας οδύσσειας, μέχρι τώρα τουλάχιστον, έχει έστω αξιόλογα εκκινήσει.
Αφού, παρ’ όλα τα ευχολόγια και τις μάλλον αμφίβολης γνησιότητας θεωρίες, -εδώ μάλλον ταυτίζεται αρκετά με τους προηγούμενους-. Καθώς με έωλες υποσχέσεις που αιωρούνται σαν ώριμα καρότα μπρος στα πεινασμένα μάτια κάποιων εξ ημών, καταβάλει αγωνιώδη προσπάθεια για να επικρατήσει.
Μιας και δεν έχει ακόμα καταφέρει να βγάλει τον άνθρωπο, ούτε μέχρι τον κήπο του σπιτιού του, καλά καλά!
Πόσο μάλλον λίγο πιο πέρα, συναντώντας ίσως για πρώτη φορά έναν κάποιο γείτονα. Ή έστω, μέχρι το διπλανό οικόπεδο, έτσι για ξεμούδιασμα ή ακόμα για το πέταγμα ενός χαρταετού. Περιορίζοντας απλά τις όποιες δραστηριότητες, σε μια τεχνολογική εξέλιξη που εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο εμπορικούς σκοπούς.
Με τελικό αποτέλεσμα, ν’ αποθέτει συνεχώς όλο και πιο καινούργια σκουπίδια σε μια φαινομενικά κυκλική τροχιά γύρω και πάνω από την εύθραυστη οροφή του κόσμου μας.
Τόσα πολλά σκουπίδια μάλιστα, που όχι μόνο δεν δύναται κανείς ακόμη να περιμαζέψει, καθαρίζοντας ό,τι έχει η ίδια η ανθρωπότητα λερώσει. Αλλά ευελπιστεί κιόλας, πως όλα αυτά θα αυτοεκκαθαριστούν, -κάποτε…- πέφτοντας τελικά πάνω στα κεφάλια όσων τα δημιούργησαν. Έχοντας ίσως βαρεθεί πια να περιφέρονται ασκόπως, ως διαστημικά υπολείμματα βλακείας.
Όσο για τα δωμάτια του σπιτιού, εκεί δηλαδή όπου κατοικούμε όλοι μαζί. Αυτά είναι σχεδόν γεμάτα πια, με άλλα, πολύ περισσότερα απορρίμματα!
Τα οποία, όχι μόνο δεν καθαρίζουν, μα επιστρέφουν παίρνοντας συνεχώς τώρα μιαν άτυπη εκδίκηση απ’ όσους τα κατασκεύασαν, αλλάζοντάς τους σύσταση και μορφή. Δήθεν ως το υπέροχο αποτέλεσμα της τεχνολογίας και μιας αλματώδους προόδου, ενός υποτιθέμενου πολιτισμού.
Ο οποίος όμως, με μια λίγο πιο προσεκτική ματιά και σκέψη, μόνο ως εικονική πραγματικότητα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.
Έτσι, ως τελική ίσως κατάληξη, ακούσια όλα αυτά, καταβάλουν μια κάποια προσπάθεια για να εξαφανίσουν το ειδεχθές είδος που τα παρήγαγε. Αποκαθιστώντας κάποτε, αν όχι αρκετά σύντομα, την οικολογική ισορροπία σ’ ένα μόλις ζωντανό σύστημα που νοσεί βαρύτατα.
Ως αποτέλεσμα πάντα της παρουσίας ενός παρασιτικού οργανισμού, που πιστεύει -άκουσον άκουσον!- πως κάποτε θα έχει τη δυνατότητα να συναντηθεί με τον δημιουργό του.
Κι ενώ αυτά τα δυο κοινωνικά συστήματα, πάντοτε βρίσκονταν σε μία αντιπαλότητα. Όντως πολύ αιματηρή τις περισσότερες φορές παλαιότερα. Εντούτοις, κατά την όποια μεταξύ τους επικοινωνία, -μάλλον εικονικά- εμφαίνεται πλέον μια κάποια σύγκληση, έστω και ρητορικά.
Αν και κάτι τέτοιο… μόνο ως απόλυτη παραδοξότητα θα μπορούσε να εκληφθεί!
Μιας και οι θρησκευτικές δοξασίες και απόψεις, αμετακίνητες κατά το παρελθόν, δεν παραμένουν πια και τόσο άκαμπτες. Ενώ οι επιστήμες, αντίθετα, εμπρός ίσως στα αδιέξοδα που προκύπτουν τόσο αδόκιμα, εξαιτίας των τόσων έωλων θεωριών και ασαφών διατυπώσεων. Ελάχιστα όμως αποδεικτικές ή έστω αισιόδοξα υποσχόμενες, μα κυρίως και περισσότερο φαντασιόπληκτες. Καθώς έχουν αρχίσει να χάνουν πλέον, όχι μόνο την όποια αξιοπιστία και αποτελεσματικότητά τους. Αλλά και την ξεκάθαρη εικόνα, αυτού που θα οδηγήσει την ανθρωπότητα στην πολυπόθητη αθανασία!
Ωστόσο, η προσπάθεια της επιστήμης να κάνει κάτι πιο ουσιώδες, απ’ το να κοιτά απλώς τ’ άστρα από απόσταση και χωρίς αποτέλεσμα. Καταβάλλοντας ελάχιστη προσπάθεια, έστω και πειραματικά, πλην όμως χωρίς την πραγματική απόπειρα για να τα φτάσει. Έχει συναντήσει μέχρι σήμερα το κενό.
Κάτι που μάλλον δεν αρκεί πλέον σε κανέναν…!
Και μιας η αυταπάτη του ενός, δεν μπορεί να φέρει ή να επισπεύσει επιτέλους την αποκάλυψη της αλήθειας του άλλου.
Θα μπορούσε ίσως τότε να θεωρηθεί πως έχουμε πια ξεμείνει από κάποιο βαθύτερο νόημα. Καθώς για κάποιους από εμάς, η φιλοσοφική προσέγγιση των πραγμάτων, ίσως να είναι το μοναδικό μονοπάτι σκέψης που μας έχει απομείνει πλέον.
Αν και η φιλοσοφία, από παλιά, εδράζεται κι αυτή ή τουλάχιστον επηρεάστηκε αρχικά από τη θεολογική ματιά. Ενώ αναντίρρητα, συνέχισε να χρησιμοποιεί ως βάση τη γνώσης και την επιστημονική γλώσσα, στην προσπάθεια αναζήτησης της αλήθειας.
Ας αναρωτηθούμε λοιπόν… για το τι απομένει τελικά!
Καθώς το συναισθηματικό αδιέξοδο του ερωτήματος, που προκύπτει συνεχώς αναντίρρητα. Της αντίληψης δηλαδή πως εάν όντως υπάρχουν όλα όσα βλέπουμε κι ακούμε, ή απλώς η σκέψη μας τα δημιουργεί εικονικά ως κάτι πρόσκαιρο, που δεν υπήρχε και που δεν θα υπάρξει ξανά. Όντας ίσως ασήμαντο ως ύπαρξη, κάτι ως μια αναλαμπή αντίληψης, στιγμιαίου ή και τυχαίου συμβάντος. Χωρίς την ιδιαίτερα ξεχωριστή σημασία που ο άνθρωπος αποδίδει στην παρουσία του. Και μάλιστα χαμένου κάπου στη λήθη του σύμπαντος και της άπειρα ατελεύτητης αιωνιότητας.
Πράγμα για το οποίο… δεν θα παίρναμε όρκο!
Καθώς, με απόλυτο τρόπο, η εσωτερική αλήθεια του ατόμου, αγωνιά συνεχώς για την ώρα της απελευθέρωσή της. Αφού είναι όντως επίσης αληθές, πως ο άνθρωπος θέλει πάντα να δημιουργεί ελεύθερα.
Αναζητώντας τελικά τον απώτερο σκοπό της ύπαρξης του!
Μιας και η όποια ανάλογη εικόνα της, με τα έως τώρα δεδομένα, γίνεται μάλλον υποκειμενικά αντιληπτή από εμάς και μόνο.
Κι ενώ το στημένο παιχνίδι, ανάμεσα στους δυο για τα πρωτεία, καλά κρατεί.
Ο άνθρωπος ισχυρίζεται πως κάνει συνεχείς και μεγάλες επιστημονικές προόδους. Μα τελικά και μέχρι τώρα… το μόνο που έχει καταφέρει! Είναι να καταστρέφει συνεχώς το φυσικό περιβάλλον μες το οποίο ζει, κι απ’ το οποίο εξαρτάται άμεσα.
Προσδοκώντας πάντοτε ουτοπικά, μιαν άνωθεν σωτηρία ή έστω μιαν αυτοκαταστροφική απεξάρτηση απ’ τον ίδιο του τον εαυτό.
Ως ένα ακόμη ατυχές αποτέλεσμα, μιας κάποιας ίσως εσχατολογικής δικαίωσης, για όλα όσα, έστω τόσο επιπόλαια σκέφτεται και πράττει σε βάρος των υπολοίπων.
Ενώ η εντελώς διαστροφική επιθυμία του ανθρώπου να φτάσει με πλάγιο τρόπο σε κάποια μορφή ανωτερότητας, αποκτώντας πλήρη γνώση και εξομοιώνοντας την παρουσία του με κάτι θεϊκό. Φαντάζει ως το μοναδικό σημείο επαφής των δυο αυτών μεγάλων -Delusions- της ανθρωπότητας.
Πράγματα που όχι μόνο δεν έχουν ακόμα δικαιώσει τις επιλογές του. Αλλά και υποδεικνύουν περίτρανα τις όποιες προσωπικές του πλάνες, για το τι είναι αληθές και σκόπιμα ωφέλιμο για όλους.
Ωστόσο, τώρα πια, ο κατασκευαστής και σύγχρονα ο μοναδικός χρήστης αυτών των δυο ουτοπιών. Αδυνατώντας να ξεπεράσει ένα άρρωστο εγώ, μέσα σ’ έναν ξένο προς αυτόν εαυτό, κι ένα προσποιητά εκφραζόμενο είναι. Χρησιμοποιεί κατά το δοκούν και εφαρμόζει, ίσως τυφλά, αυτές τις αδιέξοδες μέχρι τώρα συνθήκες, για προσωπικό και μόνο όφελος. Εις βάρος πάντα της καθαρότητας της σκέψης και της σωστής διάστασης των πραγμάτων.
Συνθήκες που όμως μετατρέπονται, αναπόφευκτα συν το χρόνο, σε μια ουτοπία υπό τη μορφή της εμμονής, απεικονίζοντας τα πάντα γύρω τους ωσάν οφθαλμαπάτη, παρά σαν πραγματικές κατακτήσεις. Οι οποίες επίσης, ενυπάρχουν ενάντια στην ισορροπία της φύσης και της ζωής. Χωρίς όμως απτά αποτελέσματα πραγματικής πολιτιστικής προόδου και πνευματικής εξέλιξης.
Καταλήγοντας τελικά εχθρικά απέναντι μας.
Κι όλο αυτό, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει το άτομο -άνθρωπος- τη διεστραμμένη δική του εσωτερικότητα, καλύπτοντας τα όποια βαθύτερα αρχέγονα και βίαια ένστικτά του.
Και παρ’ όλο που από πάντοτε, μάλλον αναπόφευκτα, η μοναδική του επιδίωξη ήταν ή με κάθε τρόπο επιβίωση και διαιώνιση της υλικής του υπόστασης.
Τελικά καταλήγει στο να επιτυγχάνει ακριβώς το αντίθετο, από πλεονεξία και μόνο!
Καθώς αυτοπαγιδεύεται ακατάληπτα μες τις δικές του αδιέξοδες και παράλογες επιδιώξεις. Χάνοντας όμως, την αληθή πίστη στο εαυτό του και τη ζωή, επιλέγοντας την εξάρτηση της διαστροφής.
Υστερόγραφο
Έτσι, οποιαδήποτε βια προς διατύπωση απόψεων, για το είδος αλλά και την κατάληξη της ανθρώπινης ύπαρξης, -βλέπε πολιτισμός!- θα ήταν εκ των προτέρων απολύτως σκόπιμο να τεθεί απ’ τον κάθε έναν, με προσοχή και πολλές επιφυλάξεις.
Καθώς, με τη σύνεση που θα πρέπει να συνοδεύει την αβεβαιότητα των όποιων θεωριών, τίποτε δεν είναι σίγουρο…!
Υποσημείωση
Εδώ, σ’ αυτό το σημείο, νοιώθω την επιθυμία και υποχρέωση, όπως εκφράσω την ευγνωμοσύνη και τις ευχαριστίες μου! Προς τους συντάκτες της ιστοσελίδας, για τη συνεργασία και φιλοξενία στις σελίδες της Ευδαιμονίας.
Και ειδικά, για την χωρίς λογοκρισία αποδοχή ή δεύτερη σκέψη, προς ανάρτηση και δημοσίευση του ανωτέρω κειμένου.
Ευ Δαιμονία 