Αρχείο ετικέτας Φιλοσοφία

THE GREAT ILLUSIONS   -Η ουτοπία της αυταπάτης

                  

Surreal floating city with spiraling stairs, melting clocks, waterfalls, and celestial sky
A fantastical floating cityscape featuring winding staircases, melting clocks, and cosmic elements.

                          Εν οίδα… ότι ουδέν οίδα!

                                     -Σωκράτης-

      Το παρόν κείμενο είναι μια ενδεικτική, όσο και υποκειμενικά προκατειλημμένη άποψη, για όσα περιέχονται   στο βιβλίο, το οποίο ίσως εκδοθεί κάποτε καθ’ ολοκληρίαν, περιλαμβάνοντας αυτοτελή κείμενα και φιλοσοφικές απόψεις του Ευ Δαίμων.

     Κι αυτό, ίσως, λόγω μιας κάποιας εσωτερικής και αυτοϊκανοποιητικής παρόρμησης του συγγραφέα. Αλλά και μιας διαστροφικής μάλλον εμμονής για φιλοσοφικά θέματα  και πραγματική λογοτεχνία, που δεν ενδιαφέρουν αληθινά παρά ελάχιστους.

      Εδώ λοιπόν, θα αναφερθούμε στις δυο πιο μεγάλες  και βασικές αυταπάτες που βιώνει και ζει η ανθρωπότητα, από πάντα. Ως τις μοναδικά αληθείς διεξόδους σκέψης! Τη θρησκεία δηλαδή και την επιστήμη, ξεκινώντας από την παλαιότερη χρονικά, κι όχι λόγω απόδοσης σεβασμού.

       Δυο πράγματα τα οποία, τουλάχιστον εικονικά, μας διαχώρισαν από την κατάσταση του ζώου.

            Λέμε τώρα…!

      Καθώς και τα δυο, ωσάν φάρμακα, δημιουργήθηκαν  απ’ την ανθρώπινη σκέψη, λογική ή μη, ως αποτέλεσμα της ανάγκης του ατόμου για να εξηγήσει τ’ ανεξήγητα.

      Βελτιώνοντας δήθεν, πρωτίστως, τις όποιες συνθήκες κοινωνικής διαβίωσης, στην προσπάθεια να κατανοήσει τελικά τον κόσμο, μα και τον εαυτό του.

    Ας εκκινήσουμε λοιπόν με τη θρησκεία, ως παλαιότερη, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, επιλογή. Δίδοντας τις απαραίτητα μυστηριακές και υπεργήινες διαστάσεις στα φαινόμενα γύρω μας.

       Κι ας καταλήξουμε με τις επιστήμες, ως μεθόδους συστηματικής ανακάλυψης, για όσα δήθεν υποκειμενικά ορίζει ως αληθή και πραγματικά η όποια αυτενέργεια τους.

       Καθώς η θρησκεία, με τις τόσες παραλλαγές της ανά τους αιώνες, παραμένει πάντα μόνο μεταφυσικά εξηγήσιμη, κι αμετακίνητα στάσιμη. Μιας και η μυστηριακή πλευρά της, ήταν και είναι συνεχόμενα ένα άλυτο θέσφατο.

   Καθώς η βάση της δημιουργίας, δεν ήταν και δεν είναι, τίποτε άλλο! Παρά μια αθεράπευτα κακοήθη δεισιδαιμονία, σε συνδυασμό με τον παραλυτικό φόβο για το αύριο, απέναντι μάλιστα στο άγνωστο κι ανεξήγητα χαοτικό κόσμο μας.

     Ενώ ταυτόχρονα, η ατελεύτητη τροφή που συντηρεί κάτι τέτοιο, αιώνες τώρα. Είναι η ανακουφιστική, όσο και απατηλή, υπόσχεση μιας αιώνιας κι ακαθόριστης σωτηρίας απ’ το τίποτα.

      Καθώς μια τέτοια κενή νοήματος ανταμοιβή, είτε τη χρειάζεται κάποιος, είτε όχι, για κάτι τέτοιο ανάλογα. Δεν έχει κανένα πραγματικό αντίκρυσμα.

      Μιας κι είναι πολύ μακριά, ακόμη τουλάχιστον… απ’  ότι έχει να κάνει με οποιαδήποτε άλλη πειραματική μέθοδο!

      Αφού η θρησκεία, γενικότερα, για ένα υγιώς σκεπτόμενο άτομο και τον κόσμο του, θα μπορούσε ίσως να γίνει αντιληπτή μόνο ως πνευματική ασθένεια ή αναπηρία, τουλάχιστον.

          Κι επίσης!

      Ως μία ανικανοποίητα διαστροφική επιθυμία, για να φτάσει με ανορθόδοξο μάλλον τρόπο προς τη γνώση. Ωσάν το μοναδικό σημείο αναφοράς του κόσμου και της αλήθειας.

         Καθώς οι θρησκείες, ως συστήματα κοινωνικού   χαραχτήρα πλέον, εγκατεστημένες με απόλυτο τρόπο μέσα  στις κοινωνικές λειτουργίες και δομές, -βλέπε οργανωμένη Εκκλησία-. Ομοιάζουν περισσότερο με καταστήματα!

    Ένα μαγαζί δηλαδή, όπου ο κάθε ένας, έναντι μιας κάποιας σχετικής χρέωσης, έστω και ελάχιστης βέβαια!    

     Μπορεί ν’ αποκτά τις ανάλογες ψευδαισθήσεις προς   ίαση ψυχολογικών θεμάτων, αλλά και της απαλλαγής από λίγο πιο πρακτικά ατοπήματα. Όπως χαρακτηρίζονται δογματικά,  οι περισσότερες ανθρώπινες σκέψεις και ενέργειες, κυρίως αυτές που αναδύονται τόσο ασυνείδητα.

       Άλλωστε, κάποιος άλλος, λιγότερο ενοχικός και δεισιδαίμον. Θέλοντας ν’ αποφύγει την όποια αδιέξοδη κριτική και στενάχωρα ενοχική διάθεση. Θα επιλέξει ίσως να μεταβεί σ’ έναν ψυχίατρο, ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή.

         Όπου και εκεί… θα χρεωθεί ανάλογα!     

      Ωστόσο, αν και η επιστήμη -καιρό τώρα- προσπαθεί   φιλότιμα να μας πείσει πως έχει βελτιώσει τάχα τη ζωή των ανθρώπων, σε βάρος πάντα της φύσης. Εντούτοις, πια, ούτε βασικούς προβληματισμούς έχει καταφέρει ν’ αντιμετωπίσει πειστικά, μα ούτε και την υπόσχεση μιας νέας οδύσσειας, μέχρι τώρα τουλάχιστον, έχει έστω αξιόλογα εκκινήσει.

     Αφού, παρ’ όλα τα ευχολόγια και τις μάλλον αμφίβολης γνησιότητας θεωρίες, -εδώ μάλλον ταυτίζεται αρκετά με τους προηγούμενους-. Καθώς με έωλες υποσχέσεις που αιωρούνται σαν ώριμα καρότα μπρος στα πεινασμένα μάτια κάποιων εξ ημών, καταβάλει αγωνιώδη προσπάθεια για να επικρατήσει.

      Μιας και δεν έχει ακόμα καταφέρει να βγάλει τον άνθρωπο, ούτε μέχρι τον κήπο του σπιτιού του, καλά καλά!

      Πόσο μάλλον λίγο πιο πέρα, συναντώντας ίσως για πρώτη φορά έναν κάποιο γείτονα. Ή έστω, μέχρι το διπλανό οικόπεδο, έτσι για ξεμούδιασμα ή ακόμα για το πέταγμα ενός χαρταετού. Περιορίζοντας απλά τις όποιες δραστηριότητες, σε μια τεχνολογική εξέλιξη που εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο εμπορικούς σκοπούς. 

     Με τελικό αποτέλεσμα, ν’ αποθέτει συνεχώς όλο και πιο καινούργια σκουπίδια σε μια φαινομενικά κυκλική τροχιά γύρω και πάνω από την εύθραυστη οροφή του κόσμου μας.

    Τόσα πολλά σκουπίδια μάλιστα, που όχι μόνο δεν δύναται  κανείς ακόμη να περιμαζέψει, καθαρίζοντας ό,τι έχει η ίδια η ανθρωπότητα λερώσει. Αλλά ευελπιστεί κιόλας, πως όλα αυτά θα αυτοεκκαθαριστούν, -κάποτε…- πέφτοντας τελικά πάνω στα κεφάλια όσων τα δημιούργησαν. Έχοντας ίσως βαρεθεί πια να περιφέρονται ασκόπως, ως διαστημικά υπολείμματα βλακείας.

      Όσο για τα δωμάτια του σπιτιού, εκεί δηλαδή όπου κατοικούμε όλοι μαζί. Αυτά είναι σχεδόν γεμάτα πια, με άλλα, πολύ περισσότερα απορρίμματα!

     Τα οποία, όχι μόνο δεν καθαρίζουν, μα επιστρέφουν παίρνοντας συνεχώς τώρα μιαν άτυπη εκδίκηση απ’ όσους τα κατασκεύασαν, αλλάζοντάς τους σύσταση και μορφή. Δήθεν ως το υπέροχο αποτέλεσμα της τεχνολογίας και μιας αλματώδους προόδου, ενός υποτιθέμενου πολιτισμού.

      Ο οποίος όμως, με μια λίγο πιο προσεκτική ματιά και σκέψη, μόνο ως εικονική πραγματικότητα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

      Έτσι, ως τελική ίσως κατάληξη, ακούσια όλα αυτά, καταβάλουν μια κάποια προσπάθεια για να εξαφανίσουν το ειδεχθές είδος που τα παρήγαγε. Αποκαθιστώντας κάποτε, αν όχι αρκετά σύντομα, την οικολογική ισορροπία σ’ ένα μόλις ζωντανό σύστημα που νοσεί βαρύτατα.

      Ως αποτέλεσμα πάντα της παρουσίας ενός παρασιτικού οργανισμού, που πιστεύει -άκουσον άκουσον!- πως κάποτε θα έχει τη δυνατότητα να συναντηθεί με τον δημιουργό του.

       Κι ενώ αυτά τα δυο κοινωνικά συστήματα, πάντοτε βρίσκονταν σε μία αντιπαλότητα. Όντως πολύ αιματηρή τις περισσότερες φορές παλαιότερα. Εντούτοις, κατά την όποια μεταξύ τους επικοινωνία, -μάλλον εικονικά- εμφαίνεται πλέον μια κάποια σύγκληση, έστω και ρητορικά.

       Αν και κάτι τέτοιο… μόνο ως απόλυτη παραδοξότητα θα μπορούσε να εκληφθεί!

        Μιας και οι θρησκευτικές δοξασίες και απόψεις, αμετακίνητες κατά το παρελθόν, δεν παραμένουν πια και  τόσο άκαμπτες. Ενώ οι επιστήμες, αντίθετα, εμπρός ίσως στα αδιέξοδα που προκύπτουν τόσο αδόκιμα, εξαιτίας των τόσων έωλων θεωριών και ασαφών διατυπώσεων. Ελάχιστα όμως αποδεικτικές ή έστω αισιόδοξα υποσχόμενες, μα κυρίως και περισσότερο φαντασιόπληκτες. Καθώς έχουν αρχίσει να χάνουν πλέον, όχι μόνο την όποια αξιοπιστία και αποτελεσματικότητά τους. Αλλά και την ξεκάθαρη εικόνα, αυτού που θα οδηγήσει την ανθρωπότητα στην πολυπόθητη αθανασία!

    Ωστόσο, η προσπάθεια της επιστήμης να κάνει κάτι πιο ουσιώδες, απ’ το να κοιτά απλώς τ’ άστρα από απόσταση και χωρίς αποτέλεσμα. Καταβάλλοντας ελάχιστη προσπάθεια, έστω και πειραματικά, πλην όμως χωρίς την πραγματική απόπειρα για να τα φτάσει. Έχει συναντήσει μέχρι σήμερα το κενό.

        Κάτι που μάλλον δεν αρκεί πλέον σε κανέναν…!

      Και μιας η αυταπάτη του ενός, δεν μπορεί να φέρει ή να επισπεύσει επιτέλους την αποκάλυψη της αλήθειας του άλλου.

      Θα μπορούσε ίσως τότε να θεωρηθεί πως έχουμε πια ξεμείνει από κάποιο βαθύτερο νόημα. Καθώς για κάποιους από εμάς, η φιλοσοφική προσέγγιση των πραγμάτων, ίσως να είναι το μοναδικό μονοπάτι σκέψης που μας έχει απομείνει πλέον.

       Αν και η φιλοσοφία, από παλιά, εδράζεται κι αυτή ή τουλάχιστον επηρεάστηκε αρχικά από τη θεολογική ματιά. Ενώ αναντίρρητα, συνέχισε να χρησιμοποιεί ως βάση τη γνώσης και την επιστημονική γλώσσα, στην προσπάθεια αναζήτησης της αλήθειας.

       Ας αναρωτηθούμε λοιπόν… για το τι απομένει τελικά!  

      Καθώς το συναισθηματικό αδιέξοδο του ερωτήματος,  που προκύπτει συνεχώς αναντίρρητα. Της αντίληψης δηλαδή πως εάν όντως υπάρχουν όλα όσα βλέπουμε κι ακούμε, ή απλώς η σκέψη μας τα δημιουργεί εικονικά ως κάτι πρόσκαιρο, που δεν υπήρχε και που δεν θα υπάρξει ξανά. Όντας ίσως ασήμαντο ως ύπαρξη, κάτι ως μια αναλαμπή αντίληψης, στιγμιαίου ή και τυχαίου συμβάντος. Χωρίς την ιδιαίτερα ξεχωριστή σημασία που ο άνθρωπος αποδίδει στην παρουσία του. Και μάλιστα χαμένου κάπου στη λήθη του σύμπαντος και της άπειρα ατελεύτητης αιωνιότητας.

        Πράγμα για το οποίο… δεν θα παίρναμε όρκο!

     Καθώς, με απόλυτο τρόπο, η εσωτερική αλήθεια του     ατόμου, αγωνιά συνεχώς για την ώρα της απελευθέρωσή της. Αφού είναι όντως επίσης αληθές, πως ο άνθρωπος θέλει πάντα να δημιουργεί ελεύθερα.

    Αναζητώντας τελικά τον απώτερο σκοπό της ύπαρξης του!

     Μιας και η όποια ανάλογη εικόνα της, με τα έως τώρα δεδομένα, γίνεται μάλλον υποκειμενικά αντιληπτή από εμάς   και μόνο.

      Κι ενώ το στημένο παιχνίδι, ανάμεσα στους δυο για τα πρωτεία, καλά κρατεί.

      Ο άνθρωπος ισχυρίζεται πως κάνει συνεχείς και μεγάλες επιστημονικές προόδους. Μα τελικά και μέχρι τώρα… το μόνο που έχει καταφέρει! Είναι να καταστρέφει συνεχώς το φυσικό περιβάλλον μες το οποίο ζει, κι απ’ το οποίο εξαρτάται άμεσα.

Προσδοκώντας πάντοτε ουτοπικά, μιαν άνωθεν σωτηρία ή έστω μιαν αυτοκαταστροφική απεξάρτηση απ’ τον ίδιο του τον εαυτό.

      Ως ένα ακόμη ατυχές αποτέλεσμα, μιας κάποιας ίσως εσχατολογικής δικαίωσης, για όλα όσα, έστω τόσο επιπόλαια σκέφτεται και πράττει σε βάρος των υπολοίπων.

      Ενώ η εντελώς διαστροφική επιθυμία του ανθρώπου  να φτάσει με πλάγιο τρόπο σε κάποια μορφή ανωτερότητας, αποκτώντας πλήρη γνώση και εξομοιώνοντας την παρουσία του με κάτι θεϊκό. Φαντάζει ως το μοναδικό σημείο επαφής των δυο αυτών μεγάλων -Delusions- της ανθρωπότητας.

       Πράγματα που όχι μόνο δεν έχουν ακόμα δικαιώσει  τις επιλογές του. Αλλά και υποδεικνύουν περίτρανα τις όποιες προσωπικές του πλάνες, για το τι είναι αληθές και σκόπιμα ωφέλιμο για όλους.

      Ωστόσο, τώρα πια, ο κατασκευαστής και σύγχρονα ο μοναδικός χρήστης αυτών των δυο ουτοπιών. Αδυνατώντας να ξεπεράσει ένα άρρωστο εγώ, μέσα σ’ έναν ξένο προς αυτόν εαυτό, κι ένα προσποιητά εκφραζόμενο είναι. Χρησιμοποιεί   κατά το δοκούν και εφαρμόζει, ίσως τυφλά, αυτές τις αδιέξοδες μέχρι τώρα συνθήκες, για προσωπικό και μόνο όφελος. Εις βάρος πάντα της καθαρότητας της σκέψης και της σωστής διάστασης των πραγμάτων.

       Συνθήκες που όμως μετατρέπονται, αναπόφευκτα συν το χρόνο, σε μια ουτοπία υπό τη μορφή της εμμονής, απεικονίζοντας τα πάντα γύρω τους ωσάν οφθαλμαπάτη, παρά σαν πραγματικές κατακτήσεις. Οι οποίες επίσης, ενυπάρχουν ενάντια στην ισορροπία της φύσης και της ζωής. Χωρίς όμως απτά αποτελέσματα πραγματικής πολιτιστικής προόδου και πνευματικής εξέλιξης.

         Καταλήγοντας τελικά εχθρικά απέναντι μας.

       Κι όλο αυτό, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει το  άτομο -άνθρωπος- τη διεστραμμένη δική του εσωτερικότητα, καλύπτοντας τα όποια βαθύτερα αρχέγονα και βίαια ένστικτά του.

      Και παρ’ όλο που από πάντοτε, μάλλον αναπόφευκτα,   η μοναδική του επιδίωξη ήταν ή με κάθε τρόπο επιβίωση και  διαιώνιση της υλικής του υπόστασης.

      Τελικά καταλήγει στο να επιτυγχάνει ακριβώς το αντίθετο, από πλεονεξία και μόνο!

      Καθώς αυτοπαγιδεύεται ακατάληπτα μες τις δικές του αδιέξοδες και παράλογες επιδιώξεις. Χάνοντας όμως, την αληθή πίστη στο εαυτό του και τη ζωή, επιλέγοντας την εξάρτηση της διαστροφής.     

               Υστερόγραφο

    Έτσι, οποιαδήποτε βια προς διατύπωση απόψεων, για το είδος αλλά και την κατάληξη της ανθρώπινης ύπαρξης, -βλέπε πολιτισμός!- θα ήταν εκ των προτέρων απολύτως σκόπιμο να τεθεί απ’ τον κάθε έναν, με προσοχή και πολλές επιφυλάξεις.

     Καθώς, με τη σύνεση που θα πρέπει να συνοδεύει την αβεβαιότητα των όποιων θεωριών, τίποτε δεν είναι σίγουρο…!

            Υποσημείωση

        Εδώ, σ’ αυτό το σημείο, νοιώθω την επιθυμία  και υποχρέωση, όπως εκφράσω την ευγνωμοσύνη και τις ευχαριστίες μου! Προς τους συντάκτες της ιστοσελίδας, για     τη συνεργασία και φιλοξενία στις σελίδες της Ευδαιμονίας.

    Και ειδικά, για την χωρίς λογοκρισία αποδοχή ή δεύτερη σκέψη, προς ανάρτηση και δημοσίευση του ανωτέρω κειμένου.

                                                          Ευ Δαίμων

      Το νόημα της ζωής

                           

                                      -Ασκητική-

 “Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο, καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο, το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε ζωή.”

                                                 Νίκος Καζαντζάκης

     Σ’ έναν ορατά πραγματικό, με κάθε αισθητήριο όργανο ή επιστημονικό μέσο κόσμο, μιας και δεν γνωρίζουμε πόσοι άλλοι υπάρχουν ακόμη! Το ν’ αναρωτηθούμε για το πότε και το πως της δημιουργίας και του τέλους της, εάν προτιμάτε!

       Αν και ποσώς μας ενδιαφέρει κάτι τέτοιο…!

      Φαντάζει ως ένα ρητορικό σχήμα, όντας ταυτόχρονα   χαμένο μέσα στην έννοια του ατελεύτητου χρόνου και χώρου,   κι ως ένας παραλογισμός, χωρίς κανένα απολύτως νόημα.

    Εντούτοις, η ζωή, όπως τη ξέρουμε ή αντιλαμβανόμαστε, δεν αποτελεί παρά το αναπόσπαστο μέρος της σκέψης και συν αντίληψής μας. Αφού χωρίς τον παρατηρήσιμο αυτόν κόσμο μας, δεν θα ήταν νοητό ως γεγονός κάτι τέτοιο. Ενώ η αίσθηση της όποιας πραγματικότητας, θα γινόταν αμέσως αντιληπτή ως μία φευγαλέα αυταπάτη στο σύνολό της.

       Ωστόσο, η αιτία της δημιουργίας που αναζητείται συνεχώς απ’ όλα τα ειδή των επιστημών, κι όχι μόνον!

     Είναι κάτι που θα μας προβληματίζει πάντοτε, όσο και το τέλος αυτής, το οποίο και ονομάζουμε, εντελώς αδόκιμα, ως την εσχατολογική κατάληξη όλων.

      Όμως, όσο κι αν προσπαθούμε για το αντίθετο, κι αυτή η παρατήρηση φαντάζει ως μη λογική.    

    Μιας και το χάος του σύμπαντος, εντελώς αυταπόδεικτα, μάλλον αδιαφορεί για τ’ ανωτέρω συμβάντα. -Δημιουργία, ζωή,  καταστροφή- Θεωρώντας τα ίσως ως δεδομένα.

       Καθώς όλα μαζί συνδέονται και συμπληρώνονται, εναλλασσόμενα συνεχώς το ένα το άλλο. Δίνοντας την εικόνα της αλληλεξάρτησης, ως μία εντελώς απαραίτητη συνθήκη ύπαρξης.

      Έτσι, κάθε τυχαίο γεγονός που λαμβάνει συνεχώς πραγματικές διαστάσεις εμπρός στα μάτια μας, είναι το αποτέλεσμα του χάους, μέσα κι έξω από εμάς. Είτε αυτό  βιώνεται ως κάτι καλό, αρεστό. Είτε γίνεται αντιληπτό ως το αντίθετο, δηλαδή κακό και καταστροφή.

      Καθώς, όλο αυτό… είναι τελικά η απαραίτητη προϋπόθεση λειτουργίας της ύπαρξης.

       Συνεπώς, το να αγωνιά και ν’ αναρωτιέται κανείς, αναζητώντας απαντήσεις για το νόημα και την έννοια της ζωής, θα είναι πάντα κάτι αδιέξοδα λάθος, εξ υπαρχής.

      Μιας κι όλες οι φιλοσοφικές αναζητήσεις, μέχρι σήμερα, μας έχουν οδηγήσει σαφώς στην αναπόφευκτη διαπίστωση, πως ο κόσμος, -παρατηρήσιμος ή μη- δεν είναι παρά μία αυταπάτη που γεννά την αδιέξοδη ερώτηση, στο εάν η ζωή έχει κάποιο νόημα.

          Γι’ αυτό… όπως και να ‘χει!

     Κάθε φορά που αναλογιζόμαστε το παρελθόν, κι όσα εικονικά πιστεύουμε πως έχουμε ζήσει. Απλώς αναζητούμε ξένα πλέον προς εμάς δεδομένα, τα οποία δεν υφίστανται ως ζωντανές εμπειρίες, αλλά μάλλον, μόνο ως αποτυπώσεις πλαστών ή και ιδεατών εικόνων μέσα μας.

      Όπως ακριβώς και οι παλιές ξεθωριασμένες χάρτινες φωτογραφίες, που όμως δεν αποδεικνύουν καν τη γνησιότητα της στιγμής.

       Στοιχεία που γεννά η σκέψη από μόνη της. Ενώ ταυτόχρονα, το παρόν ξεγλιστρά μπροστά μας ωσάν τον αέρα που προσπερνά τόσο φευγαλέα την παρουσία. Καταλήγοντας τελικά μόνο σ’ ένα αβέβαιο μέλλον, που όμως δεν έχει συμβεί ακόμα και που θα μείνει για πάντα ανεπιβεβαίωτο, ως κάτι άγνωστο, μα και παντελώς ιδανικά ουτοπικό.

      Έτσι, η ανυπαρξία κάποιας σαφούς πραγματικότητας, πάντα θα αναιρεί συνολικά την ανάγκη νοήματος, αυτού που προσπαθεί άδικα η σκέψη του ατόμου να δώσει στη ζωή, τόσο αποτυχημένα. Αφού μια τέτοια προσπάθεια πέφτει συνεχώς στο κενό του χάους, απ’ το οποίο είναι τελικά φτιαγμένος ο παρατηρήσιμος κόσμος μας.

     Ένας κόσμος ο οποίος αποκαλύπτεται ως αποτέλεσμα τυχαίων συμβάντων και σχεδόν σατανικών συμπτώσεων, παρά από κάποια αγαθή μέριμνα. Έτσι το τυχαίο γεγονός, είναι αυτό που μας δημιουργεί ως συνειδητότητα και που συνεχίζει να κάνει τα πάντα να κινούνται γύρω μας. Έστω και εικονικά.

     Καθώς, όλο αυτό, ωσάν άλλο οπτικό φαινόμενο, -fata   morgana-  οφείλονται όλα όσα η σκέψη δημιουργεί, παρατηρεί, ψευδώς αντιλαμβάνεται και θεωρεί πως καταλαβαίνει.

       Πράγματα δηλαδή που υπάρχουν μόνο ως λειτουργίες της σκέψης. Μιας και χωρίς την παρουσία της ή την ικανότητα να δημιουργεί αυτόματα η ίδια, ό,τι γίνεται αντιληπτό. Τίποτε δεν θα ήταν παρατηρήσιμο, κι ως εκ τούτου, μη υπαρκτό.

      Εξειδικεύοντας όμως σχετικά τη συζήτηση, πρέπει να δεχθούμε αξιωματικά πως ό,τι δημιουργείται, πάντα από κάτι άλλο, όπως κι εμείς. Δεν έχει κανέναν άλλον προορισμό, παρά την παράδοση κάποια στιγμή της ύπαρξή του, μεταβάλλοντας ίσως τη μορφή του σε κάτι διαφορετικό.

      Βιώνοντας όμως έτσι, αναπόφευκτα, την κατάληξη της δημιουργίας, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η καταστροφή!

       Κι όλο αυτό… προς χάριν και ολοκλήρωση μιας ατελεύτητης συνέχειας, παγιδευμένης σ’ έναν αέναο κύκλο, όπου εναλλάσσονται οι δυο αυτές δυνάμεις του κόσμου.

      Μιας και το κάθε τέλος, είναι απλώς μία και μόνο επαναλαμβανόμενη στιγμή, που δίνει συνεχόμενα τη σκυτάλη στην επόμενη δημιουργία. Όπου με τη γέννησή της και μόνο, οριοθετεί χρονικά και το επόμενο τέλος, ξανά και ξανά.

       Έτσι, αυτό το γαϊτανάκι της ύπαρξης, ομοιάζει απόλυτα με την έννοια του καλού και του κακού, ως δυο εναρμονισμένες συνθήκες του ίδιου εαυτού. Μιας και η προϋπόθεση ύπαρξης του ενός, απαρέγκλιτα δομεί και την παρουσία του άλλου.

      Συνεπώς, χωρίς τις απόλυτες έννοιες της αρχής και του τέλους, που μόνο ως ιδεατές παρουσίες μπορούν να γίνουν αντιληπτές. Η εικόνα της ζωής, έκτος από φευγαλέα, μόνο χαοτικά ανεξήγητη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

    Μιας και για κάτι τέτοιο… η ανάγκη νοήματος δεν είναι  απλά μη λογική, αλλά ταυτόχρονα και παντελώς παράλογη!

      Έτσι, το βαθύτερο νόημα της ζωής, δεν είναι παρά μια εσωτερική και μόνον ανάγκη.

            Υστερόγραφο

          Καθώς η ζωή δεν έχει χρεία νοήματος, αφού, όσο   σημαντική ή ασήμαντη κι αν δείχνει, απλά και μόνο υπάρχει.

       Και μια τέτοια συνθήκη ύπαρξης, θα είναι πάντοτε αρκούντως ικανή για να την απολαύσουμε!

                                                      Ευ Δαίμων

Οι φτωχοί

Φιόντορ Μιχάιλοβιτς Ντοστογιέφσκι

        

         Ο πατέρας, κατά κοινή ομολογία, της αναλυτικής περιγραφής της ανθρώπινης ψυχολογίας, μες απ’ τα βιβλία του, διηγήματα και μυθιστορήματα -επιστημονικά μάλλον δοκίμια και εγχειρίδια!- που αφειδώς μας προσέφερε. Μας έδωσε απλόχερα τη δυνατότητα, μελετώντας τον πάλι, να εμβαθύνουμε τόσο πολύ μέσα μας, όσο κανένας άλλος. Έτσι, ο μόνιμος από πάντα συγκάτοικος του Φράντς Κάφκα, στην κορυφή του Ολύμπου της λογοτεχνίας! Εκεί όπου μόνο οι αθάνατοι της ποίησης και της πεζογραφίας έχουν καταφέρει φτάσουν, ανηφορίζοντας το δύσβατο και μοναχικό αυτόν δρόμο. Μας προσέφερε την ευτυχία και τη χαρά να τον διαβάζουμε, ξανά και ξανά, μέχρι και σήμερα.

    Ωστόσο, μιας κι έχει προηγηθεί όλων των άλλων… σ’ αυτό    το τόσο δύσκολο είδος γραφής, δικαιολογημένα θεωρείται ως ο τρισμέγιστος συγγραφέας και λογοτέχνης, παγκοσμίως!

     Παρόλα αυτά όμως, επιλέγοντας το βιβλίο αυτό, ίσως γιατί θέλουμε να υποδείξουμε κάτι αυταπόδεικτο. Αν κι είναι ένα απ’ τα λιγότερο αναγνώσιμα του Ντοστογιέφσκι, λες και υφίσταται κάτι τέτοιο, για όλα τ’ αριστουργήματα που μας παρέδωσε.

      Εντούτοις, αυτό το ιδιαίτερο πόνημα δεν υστερεί ούτε κατ’ ελάχιστο σε περιγραφικότητα και ξεκάθαρη απόδοση του τρόπου της σκέψης του.

      Αλλά και της ομορφιάς των συναισθημάτων, μα και της άποψης για τον κόσμο και τους ανθρώπους που τον αποτελούν.

        Ειδικότερα… λίγα λόγια για το βιβλίο.

      Μέσα σε πενήντα τέσσερις επιστολές, ο συγγραφέας  μας περιγράφει τον ανολοκλήρωτο έρωτα δυο νέων. Οι οποίοι ζουν, από κάποια απόσταση, σε μια δυστοπική κοινωνία, όπου δεν επιτρέπει -σχεδόν δογματικά- στην ευτυχία να συναντηθεί έστω και λίγο, μαζί τους.

        Έτσι, το υπέροχο αυτό γραπτό, ένα ακόμη απ’ τα  πολλά, με απαράμιλλο τρόπο μας αποκαλύπτει το πως ο ανικανοποίητος έρωτας! Δεν είναι απλά κάτι που δεν μπορεί  να σβήσει, αλλά το μοναδικό πράγμα που ζει μέσα μας για πάντα. Ωσάν κάτι τόσο αδιάβλητα αναλλοίωτο.

     Μιας κι όσοι είχαν κάποτε την ατυχία να βιώσουν κάτι τέτοιο… στα σίγουρα το κουβαλούν ακόμη βαθιά μέσα τους!

        Καθώς η υπαρξιστική λογοτεχνία, όπως αυτή θα εκφράζεται πάντα μες απ’ το ρεύμα και τη σχολή γραφής  του ρεαλισμού, που με τόση πίστη κι αφοσίωση υπηρέτησε   ο συγγραφέας, αμφιταλαντευόμενος ανάμεσα σ’ ένα Θεϊκό και σ’ έναν αθεϊστικό υπαρξισμό. Είναι αυτή που μας έχει δώσει τ’ αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, φιλοσοφίας και διανόησης. Καθώς, ίσως είναι, η μοναδική ενασχόληση που  θα μπορούσε να συγκινήσει ένα άτομο καθόλα επιρρεπή σε ανθυγιεινές απολαύσεις και καταστροφικές συνήθειες.

     “Πράγμα, το οποίο… απερίφραστα και χωρίς καμία  αναστολή, μπορεί να σας επιβεβαιώσει και ο υπογράφων!’

       Εμπνέοντας όμως, κάπως έτσι, όσους σύγχρονους ακολούθησαν, όπως ο Έρμαν Έσσε ή ο Τζον Στάινμπεκ, αλλά και άλλοι, για τους οποίους ελπίζω να μας δοθεί η ευκαιρία  να μιλήσουμε λίγο αργότερα.

      Καθώς ο ίδιος, σ’ ό,τι πολύτιμα ιδιαίτερο κι ανεκτίμητα σπουδαίο μας κληροδότησε, δεν φοβήθηκε να μας αποκαλύψει την αλήθεια της ζωής.

   Αφού κατάφερε ν’ αποδώσει με ύφος που δεν αντιγράφεται, -όσο κανένας άλλος- την πραγματική φύση των ανθρώπων, όσο ζοφερή κι αν είναι!

        Μιας κι όπως καταδεικνύει συνεχώς με τα έργα του,  αλλά και με τη ζωή του, ο μεγαλύτερος Ρώσος συγγραφέας. Το ελάχιστο και λιγοστό, ποτέ δεν είναι ασήμαντο.

             Υστερόγραφο

         Ζητώντας εκ των προτέρων συγνώμη για τα πολλά θαυμαστικά!

     Απ’ την αρχή του κειμένου, δεν σας κρύβω πόσο προβληματίστηκα για το πως εγώ, ένας πνευματικός νάνος…    θα μπορούσα να γράψω, έστω και μία λέξη για έναν τέτοιο γίγαντα!

      Αφού μόνο ως βλασφημία και ύβρης θα μπορούσε, εντελώς αντικειμενικά, να φανεί κάτι τέτοιο. Παρόλα αυτά όμως, το αποτόλμησα, θέλοντας όχι μόνο να δοκιμαστώ, μα  και να πράξω το δικό μου προσκύνημα. Εντούτοις, ό,τι κι αν έχω ήδη γράψει, τα λόγια θα είναι πάντοτε λίγα για κάτι τόσο πολύτιμο λογοτεχνικά, που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη σκέψη.

        Γι’ αυτό… ανεχθείτε με! 

                                                        Ευ Δαίμων