Ευ Δαίμων

             Λίγες σκέψεις του Ευ Δαίμων, αφιερωμένες σ’ όσους έχουν βιώσει το χάος μιας αδιέξοδα σκοτεινής κοινωνίας, πάνω στο ομώνυμο βιβλίο του Franz Kafka.

     Ο τόσο γνωστός και πολυδιαβασμένος, μες απ’ τα έργα του συγγραφέας, θεωρείται ίσως από πολλούς ως ο μοναδικός συγκάτοικος του Ντοστογιέφσκι, εις την κορυφή του βουνού της διανόησης και λογοτεχνίας. Μιας και το να διαβάσει μόνο μια φορά κανείς τα βιβλία του, δεν αρκεί! Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό, όλων των σπουδαίων δημιουργών της σκέψης σε γραπτή μορφή.

     Ο Κάφκα λοιπόν, στη σύγχρονη εποχή, ως ο απόλυτος εκπρόσωπος του παράλογου, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά το -φωτεινό- σύμβολο που ξεπερνά κάθε ατομική λογική, η οποία βασίζεται πάνω στις φρούδες ελπίδες που γεννά η ανάγκη και τις επιβάλλει η αναγκαιότητα. Έτσι, η απόπειρα ανάγνωσης    και κατανόησις του έργου του, δεν θα πρέπει να στέκεται -επ’ ουδενί- σε προκαταλήψεις και κοινωνικά πρότυπα ή μοτίβα.

     Κι αυτό όντως είναι… μία απόλυτα δική μας κρίση,  μη γνωρίζοντας από κοντά την όποια βαθύτερη άποψη του συγγραφέα.

       Μα μάλλον, θα πρέπει να είμαστε, αρκετά κοντά…!

     Στο βιβλίο λοιπόν αυτό, ο ήρωας βρίσκεται ξαφνικά υπόδικος για κάτι που δεν αντιλαμβάνεται, προσπαθώντας να υπερασπιστεί τον εαυτό του, μα χωρίς να γνωρίζει το πως και  το γιατί! Ενώ στην προσπάθεια να βρει συμπαραστάτες, στους αδιάφορους ταγούς του δικαίου, συναντά και μιλά συνεχώς με τα παράσιτα της ιστορίας, που προσπαθούν να τον πείσουν    πως θα τον υπερασπισθούν, καθησυχάζοντάς τον.

       Ωστόσο, αυτός, προσπαθεί μάταια, αγνοώντας εντελώς  τα πάντα, να συνεχίσει τη ζωή του. Ο κενός όμως χρόνος που τον ακολουθεί ως κάτι το μεταφυσικό, κυλά τώρα αδυσώπητα καθώς ο ήρωας δικάζεται χωρίς να καταλαβαίνει το γιατί, και τελικά καταδικάζεται, χωρίς ποτέ να μαθαίνει τον πραγματικό λόγο. Έτσι, μην προβάλλοντας πλέον αντίσταση, παραδίδει την τύχη του στα όργανα μιας σκιώδους εξουσίας, για την εκτέλεση της ποινής του.

         Που δεν είναι τίποτε άλλο… παρά ένας ψυχικός και σωματικός θάνατος!

     Εντούτοις, όλες αυτές οι παράδοξες πράξεις του έργου, που περιγράφει με τόσο σκοτεινό τρόπο ο συγγραφέας. Μας παραπέμπουν απλά στο πώς ο αδύναμος άνθρωπος δέχεται τον παράλογο λόγο ύπαρξης των εξουσιών επάνω του. Μόνο και μόνο για να μπορέσει, χαμένος μες την αφάνεια του πλήθους, να βρει τον τρόπο να επιβιώσει.

        Πράγμα το οποίο τελικά… δεν συμβαίνει ποτέ!

      Με τις φαινομενολογικά παράλογες, μα και υπέροχες περιγραφές των βιβλίων του, ο Φραντς Κάφκα προσπαθεί να   πει, πως μόνο το αληθινό μπορεί να ανέλθει τόσο ψηλά ηθικά. Όπως το ταπεινό κι ασήμαντο, στα μάτια των άλλων, δύναται να δικαιώσει τόση αλήθεια.

                                                              Ευ Δαίμων

                 Γράφει ο Ευ Δαίμων

            Ο ανθρωπάκος του Ράιχ είναι σαφώς η πληρέστερη  γραπτή αναφορά για την ανθρωπινή φύση. Ένα βιβλίο, όχι   μόνο καταγγελτικό, μα και βαθιά αποκαλυπτικό της αληθινά αρρωστημένης ύπαρξης του ατόμου – άνθρωπος -.

       Ο μεγάλος συγγραφέας, φιλόσοφος, ψυχίατρος και  φυσικός επιστήμων, Βίλχελμ Ράιχ, αποτυπώνει με απόλυτη διαφάνεια και γλαφυρότητα μέσα στο συγκεκριμένο, αλλά και σε άλλα βιβλία, όλη τη διαστροφή των βίαιων ένστικτων του ατόμου. Αυτής της ζώσας σαρκικά ύπαρξης, που δεν διστάζει να καταστρέφει τα πάντα, θυσία στους αρρωστημένους σκοπούς των προσωπικών επιθυμιών, πεποιθήσεων και διαστροφών του.

      Τραγικό πάντοτε αποτέλεσμα ενός ακαλλιέργητου, αχαλίνωτου και ενστικτώδους εγώ!

        Το οποίο ομοιάζει περισσότερο σ’ ένα δίποδο ζώο, παρά σε κάτι ανώτερο πνευματικά, και του οποίου όμως οι πράξεις, πολύ σκόπιμα, μας παρουσιάζονται ως λογικές από την τεχνολογική εξέλιξη, και λανθασμένα ως πολιτισμός. Ωστόσο,   ο συγγραφέας – Wilhelm Reich – δεν παραμένει ένας απλός παρατηρητής με το βιβλίο αυτό.

         Όπως δυστυχώς… πολλοί άλλοι!

     Αντίθετα, μας υποδεικνύει ξεκάθαρα τις όποιες σωστές επιλογές, χωρίς δικαιολογίες ή αλλά. Απόδειξη γι’ αυτό, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η πιστή και απόλυτη αφοσίωση στην επιλογή του πραγματικά ηθικού και έντιμου, γεμάτου αξίες τρόπου ζωής. Ενάντια πάντα στο λάθος, μέχρι τέλους, ακόμα    και με κόστος.

       Τρανό βέβαια παράδειγμα… η προσωπική του θυσία!

      Όσο για εμάς, τους υπολοίπους… δεν έχουμε παρά να διαβάσουμε το – Άκου, Ανθρωπάκο! – και να προβληματιστούμε βαθιά για τη στάση μας απέναντι στη ζωή και το μέλλον της.     

                                                            Ευ Δαίμων

Η ποιητική συλλογή «Μήνιδες» του Ευ Δαίμων είναι μια σύγχρονη ελληνική ποιητική δουλειά που αναδεικνύει την αγριότητα, τη μυθολογία και τη γυναικεία οργή  μέσα από έναν πειραματικό λυρισμό. 

Βασικά στοιχεία: 

-Τίτλος: «Μήνιδες»

– Συγγραφέας: Ευ Δαίμων ( λογοτεχνικό ψευδώνυμο) 

– Θέματα: 

  – Η οργή των γυναικών** (από τις Μηνίδες, τις μυθικές Αμαζόνες ή τις Μαινάδες). 

  – Φεμινιστική επανάγνωση μύθων, με έμφαση στην εκδίκηση, την απελευθέρωση και τη σωματικότητα. 

  – Παλιννόστηση του αρχαϊκού : στη σύγχρονη εποχή. 

– Στυλ: 

  – Εκρηκτικό, με έντονη εικόνα και ρυθμό. 

  – Συνδυασμός  ελεύθερου στίχου και παραδοσιακών μορφών. 

  – Επηρεασμένο από την αρχαία τραγωδία, τη σύγχρονη ποίηση και τη διακλαδική τέχνη. 

Η θεϊκή υπόσταση της ποίησης και πως τη σκοτώσαμε!

Όσο υπάρχουν μετέωρα και γαλαξίες η ποίηση δεν μπορεί να πεθάνει, καθώς είναι φτιαγμένη απ’ το ίδιο υλικό κατασκεύης. Η ποίηση είναι άλλωστε αυτή που υμνεί τα ανωτέρω, κι όλα αυτά είναι η αιτία της δημιουργίας της. Η ποίηση απλά πέθανε μέσα μας, και παραφράζοντας τη γνωστή ρήση… λέμε πως εμείς τη σκοτώσαμε! Και το πράξαμε αποδεχόμενοι τελικά τη μικρότητα ως συνώνυμο μιας πλαστής ορθότητας, αντί του μεγαλείου της ύπαρξης στο σύνολο της.

Εδώ, σ’ αυτό το σημείο… οφείλουμε ν’ αναρωτηθούμε το τί μας οδήγησε σε αυτό το έγκλημα!

Πράξη εσωτερική και σαφέστατα αήθης, παρόλες τις φθηνά πρόσκαιρες δικαιολογίες που συνεχώς προσάπτουμε στη σκέψη, θέλοντας έτσι να απορρίψουμε την όποια ευθύνη μας αναλογεί. Ευθύνες που ύπαρχουν και μπορούμε ν’ αναζητήσουμε στον υπαρξισμό, παρά τ’ ότι έχουμε πλέον σταματήσει να υπάρχουμε ως πνευματικά όντα, πλήρως πια παραδομένοι σ’ έναν υλιστίκο τρόπο ύπαρξης, αποτέλεσμα της αναντιστοιχίας του ψευδούς υλιστικού μεγαλείου. Το οποίο – εικονικά – νιώθει πως κατέκτησε ο άνθρωπος θέτωντας εαυτόν ανώτερο του δημιουργού. Όπου δημιουργός, δεν μπορεί να σχηματοποιείται… παρά μόνο στην έννοια του σύμπαντος κόσμου, και όλων αυτών που τον αποτελούν στο σύνολο του.

Έτσι το άτομο, χρησιμοποιώντας υπέρμετρα το εγώ, σκότωσε τη θεϊκή υπόσταση της ποίησης!

Όχι, γιατί η ποίηση διαχωρίστικε από τη συμπαντική δημιουργία ή για οποιοδήποτε άλλον λόγο. Αλλά γιατί θέλοντας να αποτελεί αυτός το μέτρο του κόσμου μέσα σ’ ένα δημιουργικό χάος, το όποιο του πέφτει βαρύ για την ανασφαλή εσωτερικότητά του, απορρίπτει τελικά ό,τι δεν ταιριάζει στο εικονικά δομημένο παζλ της υπαρξής του.

Ευ Δαίμων

Βίκτωρ Φρανγκ

Ο Βίκτωρ Φρανκλ (26 Μαρτίου 1905-2 Σεπτεμβρίου 1997) ήταν Αυστριακός νευρολόγος, ψυχίατρος φιλόσοφος  συγγραφέας και επιζών του ολοκαυτώματος.

• Ήταν ιδρυτής της Λογοθεραπείας, μίας σχολής ψυχοθεραπείας η οποία θεωρεί την αναζήτηση νοήματος ως την κύρια ανθρώπινη  κινητήρια δύναμη. Σε αντίθεση με το Φρόιντ που θεωρούσε ως τέτοια την αναζήτηση της ηδονής και τον Αντλερ που θεωρούσε την αναζήτηση ισχύος. Η λογοθεραπεία ανήκει στις υπαρξιακές και ανθρωπιστικές θεωρίες
• Ο Φρανγκλ έκδωσε 39 βιβλία. Το αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Αναζητώντας το νόημα της ζωής» το οποίο περιγράφει εμπειρίες του από το στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο.

Ερωτήματα στα οποία απαντάει το βιβλίο

Α’ μέρος

«Πως η καθημερινή ζωή σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης αντανακλά στο μυαλό του μέσου έγκλειστου;»

Και συνιστά μία ανάλυση της εμπειρίας του Φρανγκλ στο στρατόπεδο συγκέντρωσης

Β’ μέρος

Εισάγει την έννοια του νοήματος και την θεωρητική του προσέγγιση την οποία ονομάζει λογοθεραπεία.

Α’ μέρος: Προσωπική εμπειρία

• Ο Φρανκ ξεκινάει περιγράφοντας την προσωπική του εμπειρία από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών.
• Το έργο του δεν είναι ένα αναλυτικό ημερολόγιο των γεγονότων και  εμπειριών του στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Περισσότερο είναι μία προσπάθεια του ίδιου να εντοπίσει ως επιστήμονας ψυχίατρος την ψυχολογία της ζωής στη φυλακή.
• Στο έργο του αναγνωρίζει ότι ο ίδιος ως παρατηρητής αποτελεί μέρος αυτού που παρατηρεί και περιγράφει τον αντίκτυπο που αυτό μπορεί να έχει στο έργο του.

Τα τρία στάδια του εγκλεισμού

• Περιγράφει την εμπειρία των κρατούμενων προσδιορίζοντας τρία διαφορετικά στάδια
• 1^ο στάδιο :  Σοκ κατά την αρχική εισαγωγή στο στρατόπεδο συγκέντρωσης
• 2^ο στάδιο:  Απάθεια μετά την εξοικείωση με τις συνθήκες ζωής στο στρατόπεδο , στο στάδιο αυτό η εσωτερικές αξίες και η δυνατότητα εξεύρεσης νοήματος είχαν σημαντικό ρόλο στην επιβίωση
• 3^ο στάδιο:  Η απελευθέρωση : Αντιδράσεις αποπροσωποποίησης, ηθικής παραμόρφωσης, απογοήτευσης όσων είχαν ελευθερωθεί

Τι μπορεί να μας διδάξει το βιβλίο

• Η αξία του ατόμου είναι εσωτερική
• Το νόημα είναι μοναδικό για τον καθένα , κάθε άνθρωπος οφείλει να βρει αυτό το μοναδικό για το οποίο είναι προορισμένος

Πως μπορούμε να ανακαλύψουμε το νόημα της ζωής;

• Δημιουργώντας ένα έργο ή κάνοντας ένα κατόρθωμα
• Βιώνοντας κάτι ή συναντώντας κάποιον
• Με τη στάση που διατηρούμε απέναντι στο αναπόδραστο πάσχειν