Ο άνθρωπος γεννιέται, ζει, εάν το μπορεί ή του το επιτρέψουν, και τέλος πεθαίνει φεύγοντας μοναχός από μια συγκεκριμένη κατάσταση συνειδητότητας, προς κάποια άλλη, ίσως αρκετά διαφορετική, ή πάλι προς το τίποτα!

        Αναλόγως, τι θέλει ουτοπικά να πιστεύει ο κάθε ένας από εμάς.

       Στην πρώτη περίπτωση, αναγκαστικά, πρέπει να κατατάξουμε τις όποιες θρησκευτικές δοξασίες, απανταχού των εκκλησιαστικών δογμάτων, μιας και η όποια θεώρηση κατά τον θεϊστικό υπαρξισμό, προϋποθέτει μια κάποια ελπίδα σωτηρίας από την σκλαβιά της ζωής. Χρησιμοποιώντας όμως ταυτόχρονα, ως απαραίτητα, τα εργαλεία του προσηλυτισμού, του θετικισμού και του δογματισμού, ως παρεχόμενες υπηρεσίες εξυπηρέτησης αναγκών της πελατειακής αυτής σχέσης. Πάντα μεταξύ ενός ιδεατού προϊόντος ή συνεχούς παροχής, προς κάλυψη προσωπικών, πνευματικών και εσωτερικών αναγκών.

      Έτσι αναμφισβήτητα, στη δεύτερη κατηγορία, με μια δόση αυταρέσκειας, θα εντάξουμε αμέσως τη φιλοσοφία και τις επιστήμες -αθεϊστικός υπαρξισμός-. Εκεί όπου μόνο το απτό είναι και υπαρκτό, ενώ ταυτόχρονα, η ίδια η εικόνα του κόσμου, δεν υφίσταται καν ως μη παρατηρήσιμη. Μιας και μόνο η πειραματική απόδειξη και έρευνα, είναι τα μοναδικά στοιχεία που αποκαλύπτουν την αλήθεια, χωρίς προσωπικές εξιδανικεύσεις και αυταπάτες.

      Πολύ εύκολα λοιπόν, ο κάθε ένας, μπορεί να επιλέξει  τον τρόπο σκέψης, παρατήρησης και αποδοχής των πραγμάτων, γύρω, αλλά και μέσα του. Χωρίς βέβαια να δίνει λογαριασμό γι’ αυτό, σε κανέναν άλλο.

       Ωστόσο, ο υπογράφον, διαισθανόμενος την ευθύνη  της άποψης, έχοντας από καιρό κάνει την όποια προσωπική επιλογή. Ομολογεί ευθαρσώς, πως δεν συντάσσεται με την ίδια αντίληψη, απέναντι στις όποιες υποσχέσεις για κάποια άνωθεν σωτηρία του μέλλοντος αιώνος, εντελώς απροβλημάτιστα.

      Καθώς από νωρίς, μάλλον αδυνατούσε, ως ένα γνήσιο αντίγραφο, να μην παρατηρεί πως η ζωή, όπως άλλωστε μας  διδάσκουν οι φιλόσοφοι και στοχαστές, είναι μια περιπέτεια γεμάτη δυσκολίες, πόνο και καταστροφές. Κι ενώ, από παλιά, παρουσιάζονται αυτά ως μία αναγκαιότητα εκπαίδευσης για την τελική κατάκτηση της σωτήριας και της ελευθερίας της ψυχής, σε μιαν άλλη πάντα διάσταση. Εντούτοις, κάτι τόσο απλοϊκά κι απολαυστικά καθησυχαστικό, ελάχιστα ικανοποιεί πολλούς από εμάς. Μετατρέποντάς μας ταυτόχρονα σε άτομα που συνεχώς ταλαιπωρούνται, ακολουθώντας συνεχόμενα την αναζήτηση   της αλήθειας και της ύπαρξης.

      Εάν βέβαια κάτι τέτοιο όντως υπάρχει… και δεν είναι  τελικά κι αυτό μία ακόμα εσωτερική αυταπάτη που οδηγεί απλά τη σκέψη στην ουτοπία του τίποτα.

       Εδώ όμως, έχοντας πλέον οδηγηθεί αναπόφευκτα σ’ ένα φαινομενικά αληθοφανές συμπέρασμα, θα πρέπει ίσως ν’ ανατρέξουμε πάραυτα στη βιβλιογραφία.

      Από αιώνων λοιπόν, έως και σήμερα ατυχώς, μάλλον αυτόκλητα, καθηγητές και ιερείς, μας διδάσκουν με δοξασίες πως ο κάτω ή ο πάνω κόσμος, ανάλογα, αναμένει την άφιξη όλων, στην ώρα τους ή και όχι, απαρέγκλιτα και χωρίς άλλην επιλογή! Ενώ αντίθετα, οι σύγχρονες επιστήμες, περιγράφουν με απτές αποδείξεις και επιχειρήματα λογικής την ξεκάθαρη εικόνα των παρατηρήσιμων πραγμάτων, που πάντα προηγείται μιας βασανιστικής ύπαρξης και του τίποτα που άπτεται αυτής.

       Έτσι συνεχόμενα ο σκεπτόμενος άνθρωπος, ανάμεσα στην ταλαιπωρία και τον πόνο μιας ζοφερής ύπαρξης, μα και    στη σκοτεινή σκέψη, -φόβο θανάτου- εύκολα αντιλαμβάνεται μες την πραγματικότητα που ζει την ενοχλητική έλλειψη της ελευθερίας.

         Την αντίληψη δηλαδή της διαφοράς του να σκέφτεται, μα και να πράττει κανείς ελεύθερα.

     Αφού δεν έχει παρά να διαλέξει μεταξύ μιας αυταπάτης, έναντι της λυτρωτικής ιδέας πως ο θάνατος τελικά μπορεί να είναι η μόνη διέξοδος, το μοναδικά ανοικτό παράθυρο προς την ανεύρεση της αλήθειας -ως λύτρωση για όσα τον ταλαιπωρούν- και συνεπώς της ελευθερίας, όποιο κι αν είναι τελικά το αποτέλεσμα.

         Στο συγκεκριμένο δε σημείο, προ ενός εικονικού  αδιεξόδου, ας αναφερθούμε τάχιστα σε δυο αρκετά πρόσφατες φιλοσοφικές διαπιστώσεις, ελαφρώς παραλλαγμένες για την οικονομία του κειμένου, οι οποίες όμως αναμφισβήτητα έχουν ρίζες μες τον στοχαστικά απαράμιλλο λόγο, παλαιοτέρων.

    Ό,τι κι αν κάνει ο άνθρωπος… το μόνο που καταφέρνει τελικά, είναι να φτιάχνει μόνος τα σίδερα της φυλακής του!

                                                     -Jean Paul Sartre-

     Ερχόμαστε απ’ το τίποτα, -κάθε στιγμή πεθαίνουμε- πηγαίνουμε στο τίποτα. Το μεταξύ φωτεινό διάστημα, όσο κρατά η λάμψη μιας αστραπής, το λέμε ζωή.

                                                     -Νίκος Καζαντζάκης-

      Ίσως μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα, πως αυτές οι φράσεις εκλύουν όλη την εικόνα της ανθρώπινης ύπαρξης, μ’ έναν τόσο απόλυτα ειλικρινή τρόπο, που μόνο η πιο βαθιά και έντονη παρατήρηση μπορεί ν’ αποδώσει σήμερα.

       Μιας κι ο άνθρωπος προσπαθεί πλέον απελπισμένα ν’ απελευθερωθεί από κοινωνικά δεσμά και ψεύτικες αντιλήψεις, χωρίς να το καταφέρνει όμως σχεδόν ποτέ. Συνεχόμενα δέσμιος ανάμεσα στις προσωπικές ανάγκες που δημιουργούνται πάντα από εξωτερικούς παράγοντες. Απόλυτα εγκλωβισμένος σ’ ένα ανεπαρκές χρονικό διάστημα ζώσας κατάστασης, το όποιο όμως προκαλεί τη δυσφορία ενός ατέρμονου κι αδιέξοδου εγώ. Ενός άλλου, προσποιητά ξένου εαυτού, που όχι μόνο δεν προλαβαίνει να συνειδητοποιήσει το είδος και το μέγεθος της ύπαρξής του.

Αλλά δεν έχει επίσης και το ελάχιστο περιθώριο της επιλογής μιας κάποιας προσωπικής ελευθερίας, έναντι στα δικά του θέλω, και τα συμβιβαστικά θέλω των άλλων. Αναγκασμένος έτσι να υποκύπτει -τις περισσότερες φορές- σε εικονικά δομημένες ανάγκες που ψεύτικα παρουσιάζονται ως προσωπικές επιλογές.

Ενώ δεν είναι τίποτε άλλο, παρά εικονικές φυλακές, εκεί όπου το άτομο εναποθέτει εθελοντικά την ύπαρξη του εμπρός στο φόβο της μοναξιάς. Θεωρώντας, εντελώς λανθασμένα, πως μόνον έτσι διαφυλάττει ό,τι πολυτιμότερο έχει συγκεντρώσει απ’ τα σκουπίδια, που όλοι οι άλλοι ψευδώς ονομάζουν πλούτο!

       Έτσι λοιπόν το άτομο, αν και ζει λίγο, σε σχέση με την αιωνιότητα της ατελεύτητης δημιουργίας, όσο και η λάμψη μιας αστραπής! Εντούτοις, προλαβαίνει να μάθει, να καταλάβει και τελικά ίσως να κατανοήσει σχεδόν πλήρως, την αξία και το βαθύτερο νόημα της ύπαρξής του.

     Το μεγάλο άλλωστε ερώτημα… θα είναι πάντοτε ένα!

              “Ποιος, και γιατί είμαι…;”

      Ωστόσο, αντ’ αυτού, ο άνθρωπος, στις συντριπτικά περισσότερες των περιπτώσεων, σπαταλά τον λιγοστό χρόνο   του για να συντηρεί μια πρόσκαιρα ασυνείδητη λάθος αντίληψη περί ζωής. Πλατσουρίζοντας ανάμεσα στα ρηχά λασπόνερα μιας ουτοπικής, καθ’ όλα ενστικτώδους ύπαρξης, αντί να βουτήξει ολόγυμνος στην άβυσσο μιας συνειδητότητας που εξερευνά αναζητώντας συνεχώς απαντήσεις στην ανωτέρω ερώτηση.

     Η ανθρώπινη ύπαρξη λοιπόν, μην μπορώντας να βρει  ή να δώσει έστω μια σαφή απάντηση σε όσα καθημερινά την ταλαιπωρούν, οδηγείται αναγκαστικά στην αποδοχή εικονικών ελπίδων που πρόσκαιρα καθησυχάζουν τις όποιες ανησυχίες. Μιας κι ο ύπνος, ως μία εκούσια επιλογή ψεύτικου θανάτου, κάτι σαν πρόβα μιας άλλης συνειδητότητας. Είναι όντως μία ακόμη μορφή αποστασιοποίησης, έχοντας τη δυνατότητα και την εικόνα μιας υπεκφυγής. Εάν βέβαια είναι απόλυτα ήρεμος, χωρίς εφιαλτικές εικόνες και σκέψεις. Μιας και το συνειδητό, γεμάτο αγωνίες και προβληματισμούς, μάταια προσπαθεί να ξεκουραστεί κλείνοντας τον διακόπτη των αισθήσεων.

      Την ίδια όμως ακριβώς στιγμή που το ασυνείδητο ξυπνά,     -εγειρόμενο μέσα μας- αναλαμβάνοντας τα ινία της σκέψης.

    Πέραν όμως αυτής της βιολογικά αναγκαστικής επιλογής, υπάρχει αναπόφευκτα πάντοτε η στιγμή της εξόδου από μιαν αδιέξοδη κατάσταση, που δεν είναι άλλη, παρά η ταυτόχρονη παρουσία του ατόμου ανάμεσα στην εικόνα των άλλων. Κι αφού ο άνθρωπος έρχεται απ’ το τίποτα, προσπαθώντας να ζει ελεύθερος, κι ας μην το καταφέρνει στις περισσότερες των περιπτώσεων. Τελικά φεύγει στα σίγουρα μόνος για κάπου αλλού, μα και πάλι μέσα στο χάος που τον δημιούργησε.

      Τότε, ίσως, κι εντελώς αυθαίρετα, θα μπορούσαμε να πούμε πως το παράθυρο του θανάτου, η μοναδικά πραγματική έξοδος απ’ τη ζωή, σημείο όπου και πάλι με αυθαίρετο τρόπο οριοθετούμε ως τέλος, ονομάζοντάς το ανάλογα. Να μην είναι τίποτε άλλο, παρά η αλλαγή της παρούσας μορφής ενέργειας   σε κάτι άλλο, όπως οι φυσικές επιστήμες μας βεβαιώνουν. Η μεταβολή δηλαδή της αντίληψης που μας έδωσε αρχικά σχήμα και εικόνα, και η οποία οδηγείται αναπόφευκτα με τη μετάβαση του τέλους σε μιαν άλλη μορφή, επαναλαμβάνοντας όμως και πάλι την όποια πρωθύστερη κατάστασή της. Και η οποία, ως συνειδητότητα στο παρόν, εάν αυτή συνεχίζει να υφίσταται! Αποκαλύπτει αυτομάτως την έννοια της ύπαρξης των παρατηρήσιμων μορφών του κόσμου μας, ως μια φυσιολογική κατάσταση αντίληψης και αποκάλυψης της αλήθειας. Δίνοντας όλες τις απαντήσεις που τώρα γίνονται αντιληπτές ως εικασίες.

       Έτσι για τον υπεράνθρωπο που δίνει αυτό τον αγώνα,  ο δρόμος δεν είναι άλλος, πάρα η όσο το δυνατόν καλύτερη απόκτηση εμπειριών, στην παρούσα κατάσταση. Αναμένοντας πάντοτε με στωικότητα την επαλήθευση των απαντήσεων και αποτελεσμάτων, στο φυσικό πείραμα της ζωής. Καθώς ο άκαιρα δημιουργημένος φόβος, για ότι το αναπόφευκτα φυσιολογικό, δεν είναι απλά μη λογικός, αλλά και στερητικά παράλογος.

      Εν κατακλείδι, θα λέγαμε πως ο θάνατος, η έσχατη ώρα της ζωής, αυτή η ζοφερή εικόνα της απώλειας του είναι!  

      Θα μπορούσε τώρα ν’ αποδειχθεί ως η μόνη διέξοδος προς τη απόλυτη γνώση, την αλήθεια, την ελευθερία και την ολοκλήρωση, ως μία ακόμη παρεξηγημένη έννοια, που πολύ    και τόσο άδικα μας τρομάζει.  

      Καθώς η στιγμή της επιβεβαίωσης και της αποκάλυψης της ύπαρξης, ερχόμενη τόσο αφοπλιστικά ανακουφιστική, όντας η αποκαλυπτική εικόνα που εντελώς λογικά θα μας οδηγήσει   σε μια πραγματική ελευθερία. Τελικά μας κάνει να νοιώσουμε ολοκληρωτικά ευτυχείς, -πρώτη φορά για πολλούς!- που ζήσαμε το πείραμα μέχρι τέλους, απολαμβάνοντας όλη την πορεία μιας επιστημονικής έρευνας, μέχρι την αποκάλυψη της αλήθειας.

      Αποκτώντας έτσι, όλη τη γνώση που τόσο πολύ μας έκανε να διψάμε!

                                                                 Ευ Δαίμων

    Jose de Sousa Saramago –  Ιωσήφ Σαραμάγκου

                          

                            Ευ Δαίμων

                                 

     Το μυθιστόρημα αυτό… δεν είναι παρά ένας κοινωνικός εφιάλτης!

     Μία σκληρή περιγραφή μιας απόλυτα σκοτεινής εσωτερικότητας των πιο άγριων ενστίκτων επιβίωσης. Μια παραβολή, όπως αρέσκεται άλλωστε να την αποκαλεί και να την αποδίδει ο συγγραφέας, ενός κόσμου χωρίς συναίσθηση και πραγματική ηθική. Μάλλον επηρεασμένος από την απόρριψη προς την κοσμική εκκλησία. Όπου με τόσο ωμό και ακραίο ρεαλισμό έχει ήδη στο παρελθόν βιώσει η ανθρωπότητα, κατά τη διάρκεια της παρουσίας της, με μαζικό τρόπο. Καθώς εύκολα θα μπορούσε και πάλι να μετατραπεί η ζωή σε κάτι τέτοιο, εάν δεν έχει ήδη γίνει, χωρίς να το έχουμε καταλάβει καν.

      Έτσι οι πληθωρικές εικόνες του βιβλίου περιγράφουν απλώς με βιαιότητα, το τί συμβαίνει σε μια κοινωνία ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση απόλυτης, κυριολεκτικά και μεταφορικά, πνευματικής τυφλότητας και ηθικής παρακμής, που τους οδηγεί αναπόφευκτα σε κάτι τόσο καταστροφικό!

      Καθώς, κάθε πραγματική ή και εικονική επιδημία  στέρησης άξιων, οδηγεί αυτόματα τον άνθρωπο στο να επιστρέψει στην κατάσταση του ζώου, υποβιβάζοντας τον, ακόμη χειρότερα, σε μια μορφή κτηνώδους λειτουργίας των πιο σκοτεινά βαθέων ενστίκτων του.

     Πράγματα τα οποία, είναι ικανά να τον σπρώξουν σε πράξεις απόλυτου παραλογισμού και βίαιης συμπεριφοράς. Μόνο και μόνο, για να του εξασφαλίσουν τη ψευδαίσθηση μιας σωτηρίας, που έχει, έτσι κι αλλιώς, απολέσει καιρό τώρα.

    Αποτέλεσμα το οποίο δεν επηρεάζει διαλυτικά μόνο  τους κοινωνικά πάσχοντες, μιας τέτοιας επιδημίας, αλλά  κι όσους δεν έχουν φαινομενικά πληγεί από κάτι ανάλογα. Έχοντας απλά ως εφόδιο τον φόβο που τους σπρώχνει προς   μιαν άβυσσο απανθρωπιάς, με τη σαθρή πάντοτε δικαιολογία της προστασίας ενός αδιόρατου τάχα συνόλου. Καθιστώντας κάθε πράξη παράλογης βίας, που δεν αποκαλύπτει τίποτε άλλο παρά τις βαθιά ασυνείδητα αρρωστημένες επιθυμίες των μελών ενός σαθρά δομημένου κοινωνικά ιστού, ως νόμιμο αποτέλεσμα αναγκαιότητας. Που ρέπει, όμως, συνεχώς προς την αδικία που προκαλείται απ’ το συνολικό ή προσωπικό δήθεν καλό. Το οποίο τελικά αποδομεί, αργά ή γρήγορα, κάθε έννοια συλλογικότητας και κοινωνικής συνοχής.

        Η οποία, ατυχώς, μέσα στις εικονικά πολιτισμένες συνήθειές μας, αποδεικνύεται πως είναι τελικά μια αυταπάτη!

       Έτσι, το πραγματικά σκληρό αυτό βιβλίο, δεν είναι τίποτε άλλο, πάρα η πιστή περιγραφή μιας αποκάλυψης της ψεύδους κοινωνικής συμπεριφοράς, που τόσο σαθρά και πολύ πρόχειρα δομημένη, δεν θα μπορούσε ν’ αντισταθεί ούτε και στην παραμικρή ανωμαλία, που δύναται να προκύψει άξαφνα μπροστά της. Παραδιδόμενη ίσως, τελικά αμαχητί για τους περισσοτέρους, σε μια κατάσταση απολυτής εγκατάλειψης της λογικής, αποτέλεσμα της αβυσσαλέας επιθυμίας για επιβίωση και ικανοποίηση μιας ζωής χωρίς αξίες και νόημα. 

     Μιας κι ότι θεωρούμε στη ζωή δεδομένο… μόνο τέτοιο  δεν είναι!

          Υστερόγραφο

      Σε αυτό το βιβλίο λοιπόν, ένα σώφρον άτομο, από τους ελαχίστους, θα δει και καταλάβει πλήρως, ξανά, ό,τι έχει ήδη διαπιστώσει για τους πολλούς γύρω του. Ενώ οι υπόλοιποι, ίσως πάρουν μια ζοφερή εικόνα και γεύση, για το τι μπορεί να τους συμβεί, τόσο ξαφνικά, σ’ ένα τόσο δυστοπικό μέλλον.

          Υποσημείωση

     Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, είναι όντως εντελώς ακατάλληλο για μικρά παιδιά, ή και για όσους επιθυμούν να παραμείνουν κάπως έτσι! Συμβουλευτικά -όλοι οι υπόλοιποι- καλό είναι να το διαβάσουν με άδειο στομάχι, καθώς όσο περισσότερο αίμα πάει προς τα πάνω, τόσο το καλύτερο!

                                                            Ευ Δαίμων

     

        Μια σύντομη ανάλυση του Ευ Δαίμων, πάνω στο σύνδρομο του Οδυσσέα.

      Αναζητώντας το βαθύτερο νόημα της ανθρωπινής  ύπαρξης, μέσα στην ανικανοποίητη αίσθηση του εγώ που εφευρίσκει συνεχώς νέους στόχους και επιδιώξεις, μπορούμε  να πούμε πως βρίσκεται η απάντηση στην ερώτηση του πως!

      Λαμβάνοντας ως απτό παράδειγμα τις ζωές και τις υστεροφημίες ξεχωριστών ατόμων της ιστορίας. Το ζητούμενο φαίνεται να μην έχει καμία σχεδόν σχέση με το τι είχαν ή δεν είχαν καταφέρει να επιτύχουν τα άτομα αυτά. Αλλά με το γιατί συνέχιζαν να προσπαθούν, ακόμη και μετά από κάθε επίτευγμα ή αποτυχία. Καθώς ξεκάθαρα το ερώτημα δεν έχει να κάνει πραγματικά με τον στόχο, αλλά με τις προσπάθειες της επίτευξής του, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

          Ιθάκη, Καβάφης!

       Συμπεραίνοντας πως ο σκοπός της ζωής δεν είναι απαραίτητα η όποια επιτυχία, μα κυρίως η αντίληψη της προσωπικής εικόνας -εαυτός- σε σχέση με το ποίοι ήταν οι ίδιοι πραγματικά. Θα μπορούσαμε να πούμε πως τ’ ανωτέρω άτομα επέλεξαν τη διαδρομή ως προσωπική δοκιμασία, θέτοντας ίσως ταυτόχρονα την επίτευξη του στόχου ως δευτερευούσης αξίας πόνημα. Συνεπώς, η σκέψη πως η εικόνα τους σήμερα είναι ανταγωνίσιμη, ως προς το εγώ και τον εσωτερικό εαυτό, αποκτά νόημα γενόμενη πλήρως αντιληπτή. 

     Πως όμως συναγωνίζεσαι με κάποιον που στέκεται   μπροστά σ’ έναν εικονικό καθρέπτη, μιας και η αντανάκλαση αυτή, είναι το μόνο απτό στοιχείο της εσωτερικότητας.

      Εδώ πλέον, σ’ αυτό το σημείο, μας αποκαλύπτεται ο πραγματικός αντίπαλος -το εγώ- και η απολυτή εξήγηση της επιλογής των στόχων. Των σκοπών δηλαδή που δίνουν μορφή και υπόσταση στο είναι του ατόμου. Καθώς το ανικανοποίητο που επιθυμεί όλο και περισσότερα, είναι κατά τη διάρκεια αυτής της επίπονης αναζήτησης ο ιδανικός δίαυλος επικοινωνίας με τον εσωτερικό εαυτό. Δίδοντας έτσι νόημα και χαραχτήρα στο να ζει κανείς συνεχώς και χωρίς στάσεις ή χάσιμο χρόνου, σε πλήρη αρμονία με τις εσωτερικές προβολές επάνω στους άλλους και τα γεγονότα.

        Χρόνος που όχι μόνο είναι πεπερασμένος… μα και αδυσώπητα απαιτητικός!

   Μέσα λοιπόν σε αυτό το ελάχιστο χρονικό περιθώριο, το άτομο επιθυμεί διακαώς να υπερβεί σε πράξεις και εμπειρίες, όχι μόνο τους άλλους, αλλά ακόμη κι αυτόν τον ίδιο!

      Έτσι ο συνεχής αγώνας αποδεικνύεται καθαρά εσωτερικός, – ιδιωτικός- πάρα τα όσα δήθεν αλτρουιστικά καταγράφει ως κατορθώματα η ιστορία. Καθώς αποτελεί μια μοναδικότητα για το άτομο που ξεκινά το ταξίδι της ζωής, θέλοντας όχι μόνο να κατακτήσει, μα και να επιτύχει. Επίσης  να δει, να μάθει, να καταλάβει και κυρίως να κατανοήσει.

     Το ενδεικτικότερο αναμφισβήτητα παράδειγμα όλων, δεν είναι άλλο από την ανυπέρβλητα ξεχωριστή εξιστόρηση   του Ομήρου για τη ζωή του Οδυσσέα, βασιλιά της Ιθάκης. Εκεί όπου ο μεγαλύτερος ποιητής της ανθρωπότητας, περιγράφει τις σχεδόν παράλογες περιπέτειες, και την ανικανοποίητη επιθυμία του ήρωα ν’ αναζητά περιπλανώμενος το ιδανικό.

       Αυτό ίσως που δεν υπάρχει…!

     Αποδεικνύοντας όμως έτσι πως το άπειρο του σύμπαντος κόσμου, δεν προσδιορίζεται μόνο έξω από εμάς, αλλά και μέσα μας!

      Ωστόσο, όπως ο μύθος μας αποκαλύπτει, αυτή η ανικανοποίητη κι ακόρεστη επιθυμία για γνώση του εαυτού,   οδηγεί στο να θυσιάσουμε τελικά μια ήρεμη κι ακίνδυνη ζωή, ανάμεσα στην παρουσία οικείων προσώπων, όπως επίσης και τις ζωές φίλων, συμπολεμιστών και καλών συντρόφων.

      Ένα ακόμη τρανό παράδειγμα… είναι η φαινομενικά  σαθρή, από ηθικής άποψης, νοοτροπία ενός ορειβάτη. Ο οποίος  θα συνεχίσει ν’ ανέρχεται με κίνδυνο ζωής τις απότομες πλαγιές των βουνών, όσο κι αν αυτές στο παρελθόν, τόσο απότομα, του έχουν στερήσει την παρουσία συντρόφων.

      Εντούτοις, ως η πιο τρανή απόδειξη της εσωτερικότητας   του αγώνα και των αληθινών σκοπών της ύπαρξης.

       Δεν είναι τίποτε άλλο…!

    Παρά τ’ ότι ο άνθρωπος ξοδεύει την εύπλαστη ευτυχία μιας φυσιολογικής ζωής, αντικαθιστώντας τη με την αναζήτηση της γνώσης του εγώ. Όπου ωσάν ένας πολύτιμος θησαυρός, βρίσκεται βαθιά κρυμμένη μέσα στις ασυνείδητες σκέψεις και τις πραγματικές επιθυμίες του.

       Στην πορεία του λοιπόν αυτή, το άτομο επιτυγχάνει πράγματα που φαντάζουν σε όλους θαυμαστά. Καθώς αυτοί  αδυνατούν να πιστέψουν πως θα μπορούσαν, βουτώντας στο σκοτάδι της ψυχής, αποδεχόμενοι όπως κι ο Οδυσσέας τη σκιά τους, να το επιτύχουν.

     Τοποθετώντας έτσι τον ήρωα στη θέση του μύθου!

     Γιατί τι άλλο θα μπορούσε να είναι η εξερεύνηση της εσωτερικότητας του ανικανοποίητου, παρά ένα ατέλειωτο ταξίδι βαθιά μέσα στο μύθο που ονειρευόμαστε για τον εαυτό μας.   

    Ταυτίζοντας ταυτόχρονα την πορεία αυτή, με την ονειρική εικόνα ενός υπέροχου πίνακα ζωγραφικής. Αποτέλεσμα πάντα μιας ισορροπίας που αγγίζει τα όρια της τελειότητας.

    Όπως άλλωστε είναι και το ταξίδι στα Κύθηρα του Βατό!

              Υστερόγραφο

      Μέσα λοιπόν από το αίσθημα του ανικανοποίητου, ο Οδυσσέας ζει στο ασυνείδητο, όπως ζούσε και μέσα στον Όμηρο. Προτρέποντας συνεχώς, να κάνουμε κι εμείς το ίδιο ονειρικό ταξίδι της δικής μας Οδύσσειας. Καθώς αυτό που θέλει να μας πει το ανικανοποίητο, είναι πως το ζώο που ζει καλά κρυμμένο μες την ψυχή μας, θέλει να ταξιδέψει στ’ άστρα!

                                                         Ευ Δαίμων

     Ό,τι ενοχλεί την εσωτερικότητα, οδηγεί αναπόφευκτα  στην κατανόηση του εγώ.

     Η ανεξήγητα ξαφνική αυτή έλξη, αν και παρουσιάζεται αρχικά ως αντίθεση, τελικά παραπέμπει σχεδόν πάντα στον ενθουσιασμό και την ψευδή αίσθηση ικανοποίησης. Η οποία όμως αγνοεί την πραγματικότητα και οδηγεί στην αναζήτηση της έλλειψης ως μία αίσθηση εσωτερικού κενού.   

     Καθώς η εξιδανίκευση της αναγκαιότητας προκαλείται λόγω ανασφάλειας, αποφεύγοντας εντελώς τη συνειδητότητα που δεν βολεύει. Ως αποτέλεσμα άρνησης ν’ ασχοληθούμε ή  και να αποδεχτούμε τη λογική σκέψη.

      Η αδυναμία αντιμετώπισης της σκιάς, εκεί όπου το πραγματικό εγώ αποκρύπτεται, μας οδηγεί στην προβολή του ασυνείδητου. Ωστόσο, ο καταιγισμός των εικόνων, είναι τις περισσότερες φορές μία εσωτερική εικονικότητα. Έτσι τα άτομα φαντασιώνονται ανύπαρκτες αλήθειες, ως αντιστάθμισμα των ψευδαισθήσεων και των ενστίκτων που κρύβουν μέσα τους.            

        – Αρχέτυπα –

       Η προβολή των συναισθημάτων στους άλλους, αγάπη, φόβος, μίσος κ.τ.λ – είναι προτιμότερη επιλογή από μια βαθιά ενδοσκόπηση. Καθώς αυτό απαιτεί απ’ το άτομο να σταθεί στα πόδια του, κοιτώντας την άβυσσο της ψυχής του.

     Έτσι λαμβάνουμε τις πράξεις και φράσεις των άλλων, ως σωστές και αληθείς. Όμως δεν είναι οι άλλοι που μας μιλούν, αλλά η φωνή του εγώ μες από το σκοτάδι της σκιάς μας.    

      Ακούγοντας τον εσωτερικό εαυτό να φωνάζει συνεχώς!

     Το πώς θα αντιμετωπίσουμε το εκείνος… – υπερεγώ – που προβάλλεται τόσο έντονα και παραπλανητικά λόγω έλλειψης ψύχραιμης παρατήρησης και παρουσίας. Έχει να κάνει πάντοτε με την άρνηση της εξιδανίκευσης του εγώ, από την ανάγκη της προστασίας που προκαλούν οι ενστικτώδεις φόβοι μέσα μας, όντας το μεγαλύτερο πρόβλημα προβολής. Καθώς τα άτομα νοιώθουν αμφιβολία για το τί είναι αληθές.

     Εντούτοις, το άτομο εύκολα παραπέμπει το εγώ στην αναζήτηση δικαιολογιών. Πράγμα που δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η απόλυτη εξουσία της προσωπικής σκιάς. Την οποία και προβάλουμε συνεχώς, καθώς μας κάνει να αποδεχόμαστε – από ανάγκη – το λάθος, όποτε αυτό προκύπτει.

     Έτσι δικαιολογούμε τα πάντα στους άλλους και σ’ εμάς!      

     Το ίδιο άλλωστε πράττουν, κι όλοι όσοι ασυνείδητα δεν έχουν το έλεγχο των δικών τους σκέψεων και του εαυτού.

     Αφού εκεί θα πρέπει αναμφισβήτητα να λειτουργούν οι άμυνες του ατόμου, μην επιτρέποντας να υπεισέρχονται οι κενές περιεχομένου δικαιολογίες. Μιας και τα λάθος μηνύματα είναι ξεκάθαρα, κι όχι απλώς μηνύματα μικρής έντασης. Όντας σαφή σήματα που προαναγγέλλουν την επικείμενη καταστροφή.

      Αυτό όμως που μας θυμώνει περισσότερο, είναι η αναγνώριση της εικόνας των άλλων μέσα μας. Ωστόσο, ως τελευταία, παράλογη και απονενοημένη πράξη, τερματίζοντας την ύπαρξή μας, καταστρέφουμε ταυτόχρονα και όλους τους άλλους. Διαγράφοντας τα πάντα, μιας και δεν υπάρχουν πλέον πουθενά.

      Καθώς η εικόνας τους -αναμφισβήτητα- είναι μια δική μας δημιουργία σκέψης,

                                                            Ευ Δαίμων

    Ευ Δαίμων

             Λίγες σκέψεις του Ευ Δαίμων, αφιερωμένες σ’ όσους έχουν βιώσει το χάος μιας αδιέξοδα σκοτεινής κοινωνίας, πάνω στο ομώνυμο βιβλίο του Franz Kafka.

     Ο τόσο γνωστός και πολυδιαβασμένος, μες απ’ τα έργα του συγγραφέας, θεωρείται ίσως από πολλούς ως ο μοναδικός συγκάτοικος του Ντοστογιέφσκι, εις την κορυφή του βουνού της διανόησης και λογοτεχνίας. Μιας και το να διαβάσει μόνο μια φορά κανείς τα βιβλία του, δεν αρκεί! Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό, όλων των σπουδαίων δημιουργών της σκέψης σε γραπτή μορφή.

     Ο Κάφκα λοιπόν, στη σύγχρονη εποχή, ως ο απόλυτος εκπρόσωπος του παράλογου, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά το -φωτεινό- σύμβολο που ξεπερνά κάθε ατομική λογική, η οποία βασίζεται πάνω στις φρούδες ελπίδες που γεννά η ανάγκη και τις επιβάλλει η αναγκαιότητα. Έτσι, η απόπειρα ανάγνωσης    και κατανόησις του έργου του, δεν θα πρέπει να στέκεται -επ’ ουδενί- σε προκαταλήψεις και κοινωνικά πρότυπα ή μοτίβα.

     Κι αυτό όντως είναι… μία απόλυτα δική μας κρίση,  μη γνωρίζοντας από κοντά την όποια βαθύτερη άποψη του συγγραφέα.

       Μα μάλλον, θα πρέπει να είμαστε, αρκετά κοντά…!

     Στο βιβλίο λοιπόν αυτό, ο ήρωας βρίσκεται ξαφνικά υπόδικος για κάτι που δεν αντιλαμβάνεται, προσπαθώντας να υπερασπιστεί τον εαυτό του, μα χωρίς να γνωρίζει το πως και  το γιατί! Ενώ στην προσπάθεια να βρει συμπαραστάτες, στους αδιάφορους ταγούς του δικαίου, συναντά και μιλά συνεχώς με τα παράσιτα της ιστορίας, που προσπαθούν να τον πείσουν    πως θα τον υπερασπισθούν, καθησυχάζοντάς τον.

       Ωστόσο, αυτός, προσπαθεί μάταια, αγνοώντας εντελώς  τα πάντα, να συνεχίσει τη ζωή του. Ο κενός όμως χρόνος που τον ακολουθεί ως κάτι το μεταφυσικό, κυλά τώρα αδυσώπητα καθώς ο ήρωας δικάζεται χωρίς να καταλαβαίνει το γιατί, και τελικά καταδικάζεται, χωρίς ποτέ να μαθαίνει τον πραγματικό λόγο. Έτσι, μην προβάλλοντας πλέον αντίσταση, παραδίδει την τύχη του στα όργανα μιας σκιώδους εξουσίας, για την εκτέλεση της ποινής του.

         Που δεν είναι τίποτε άλλο… παρά ένας ψυχικός και σωματικός θάνατος!

     Εντούτοις, όλες αυτές οι παράδοξες πράξεις του έργου, που περιγράφει με τόσο σκοτεινό τρόπο ο συγγραφέας. Μας παραπέμπουν απλά στο πώς ο αδύναμος άνθρωπος δέχεται τον παράλογο λόγο ύπαρξης των εξουσιών επάνω του. Μόνο και μόνο για να μπορέσει, χαμένος μες την αφάνεια του πλήθους, να βρει τον τρόπο να επιβιώσει.

        Πράγμα το οποίο τελικά… δεν συμβαίνει ποτέ!

      Με τις φαινομενολογικά παράλογες, μα και υπέροχες περιγραφές των βιβλίων του, ο Φραντς Κάφκα προσπαθεί να   πει, πως μόνο το αληθινό μπορεί να ανέλθει τόσο ψηλά ηθικά. Όπως το ταπεινό κι ασήμαντο, στα μάτια των άλλων, δύναται να δικαιώσει τόση αλήθεια.

                                                              Ευ Δαίμων

                       

Από τον Ευ Δαίμων

                                Περί έρωτος και χημείας

      Κατά γενική ομολογία, όλοι πιστεύουμε πως ο έρωτας  είναι ένα εξωτερικό ερέθισμα το οποίο προκύπτει ξαφνικά και τις περισσότερες φορές, ακούσια και παρά τη θέλησή μας.

        Ουδέν ψευδέστατο κι αναληθές αυτού…!

     Καθώς μόνο τυχαίο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί το γεγονός της επιλογής, ενός ή και περισσοτέρων, ερωτικών συντρόφων. Φράσεις όπως, κεραυνοβόλος έρωτας, ανεξήγητη ερωτική έλξη ή ξαφνικό πάθος, καμία σχέση δεν έχουν με κάτι μεταφυσικό. Αφού είναι απλά το αποτέλεσμα και η έκφραση της εσωτερικότητάς μας. Έτσι ο έρωτας, δεν μπορεί να είναι κάτι τυχαία ανεξήγητο, όντας απόλυτα φυσιολογικό, του οποίου η γενεσιουργός αιτία βρίσκεται στον εσωτερικό μας κόσμο.

        – Ασυνείδητο –

      Όταν λοιπόν ερωτευόμαστε σφόδρα, το αντικείμενο του πόθου δεν είναι άλλο παρά το κρυφό στοιχείο του εαυτού, που ορίζεται ως το αντίθετο της συνειδητής πλευράς μας. Και που το σπρώχνουμε στα βάθη της ψυχής, η οποία αδιόρατα και επιτακτικά μας ζητά τη συμπλήρωσή της.

      Εδώ ακριβώς, ο Carl Jung μιλά για τη θηλυκή πλευρά των αρσενικών, και την αρρενωπότητα των γυναικών.     

     Στοιχεία καλά κρυμμένα καθώς έχουν απωθηθεί από καιρό στο ασυνείδητο του ατόμου.

     Δεν πρόκειται δηλαδή για σαφείς και διακριτούς ρόλους, όπως τους εκδηλώνει το συνειδητό. Αλλά για τις εσωτερικές πλευρές ενός ατελούς εαυτού, που όμως δεν έχουν γίνει ακόμα συνειδητά αποδεκτές. Ωστόσο, εντελώς μυστηριακά, κάποια στιγμή, εμφανίζεται εκείνο το άγνωστο άτομο που πυροδοτεί     το αρχέτυπο ένστικτο που βρίσκεται μέσα μας. Ξυπνώντας παράλληλα, ό,τι έχουν οι κοινωνικές νόρμες καταπιέσει. Καθώς το συγκεκριμένο πρόσωπο φέρνει απότομα στο φως τα θέλω που έως τώρα το άτομο φοβάται.

      – βλέπε τραύμα –

       Εδώ όμως υπάρχει και η άλλη άποψη. Την οποία δεν  μπορούμε σε καμία περίπτωση να παραβλέψουμε ή να μην την αναφέρουμε. Και δεν είναι άλλη, από την άποψη της επιστήμης της χημείας. Ο όρος άλλωστε τίθεται κυριολεκτικά! Μιας και η βιολογία εξηγεί με τη βαρύτητα της γνώσης, πώς το ανθρώπινο σώμα εκκρίνει συνεχώς τις οργανικές ουσίες που εκκρίνονται σωρηδόν, σε ανάλογες περιπτώσεις, από εσωτερικά του σώματος όργανα – αδένες – διαφόρων ειδών.

     Όπως η τεστοστερόνη, η σεροτονίνη, η ντομαμίνη, τα οιστρογόνα κ.τ.λ. Οι οποίες και είναι υπαίτιες για τα όποια σωματικά συμπτώματα πάθους, για το άλλο πρόσωπο.

      Όλα αυτά λοιπόν η επιστήμη τα εξηγεί με τον τρόπο της, καθώς λαμβάνουν χώρα μες το ανθρώπινο σώμα, συγκεκριμένα στον εγκέφαλο, θέτοντας τον οργανισμό σε μία κατάσταση ευχάριστου πανικού. Την ώρα δε, που ο πολυσύνθετα κυτταρικός αυτός υπολογιστής, κατακλύζεται από ουσίες που μας καλούν να ερωτευτούμε άμεσα, καθώς οι νευρικές απολήξεις τρελαίνονται, αποστέλλοντας συνεχώς σήματα προς τα υπόλοιπα όργανα του σώματος.

        – καρδιά, στομάχι και μαλακά μόρια –

    Άλλωστε όλες οι απαραίτητες πληροφορίες, λαμβάνονται κυρίως από βασικά αισθητήρια όργανα, όπως μάτια, μύτη και ακοή, μεταφερόμενα λίγο αργότερα στην αφή και τη γεύση. Αφού ποτέ δεν θα ερωτευτούμε κάποιον που μας μυρίζει άσχημα, – φερομόνες – αλλά κι αυτόν που συμπεριφέρεται άπρεπα ή που η εικόνα του δεν εκπέμπει ομορφιά! Έτσι λοιπόν, τόσο απλά κι αναπόφευκτα, απαντάται το εσωτερικό ερώτημα στο γιατί έγινε η συγκεκριμένη επιλογή ερωτικού συντρόφου, όταν μάλιστα τ’ ανωτέρω υγρά καύσιμα έχουν τελειώσει οριστικά.

     Ωστόσο, επιστρέφοντας στις λέξεις του κειμένου, θα πρέπει να παραδεχτούμε πως ο έρωτας δεν είναι απλά μία χημική αντίδραση. Αλλά ένας δρόμος προς μία εσωτερική αυτογνωσία. Αφού, κάπως έτσι, για μία ακόμη φορά, η σκιά προβάλλεται έντονα και επιτακτικά πάνω σ’ ένα άλλο άτομο. Ωσάν την αντανάκλαση του σκοτεινού ειδώλου στον καθρέπτη της συνειδητοποίησης. Εντούτοις, όμως, εάν ποτέ μπορέσουμε να δούμε πίσω από αυτήν την προβολή τον εαυτό μας, όπως ακριβώς είναι! Τότε θα έχουμε καταφέρει ν’ αποκαλύψουμε την αλήθεια για το πραγματικό εγώ, εκείνο που περιβάλει το άτομο εσωτερικά, βαθιά κρυμμένο στο ασυνείδητο.

    Καθώς ο έρωτας, δεν είναι απλά ένα τυχαίο γεγονός στις   ζωές των ανθρώπων, αλλά μια εσωτερική ανάγκη και ιστορία που γεννάτε πάντα μέσα μας. Εάν όμως, παρεμπιπτόντως, κάτι τέτοιο τελικά δεν έχει συμβεί ακόμα. Τότε δεν έχουμε παρά να συνεχίσουμε το ψάξιμο.

     Εξάλλου, πάντοτε δίνεται απλόχερα η δυνατότητα, να ερωτευτούμε τον εαυτό μας!

        Άλλωστε, για να θυμηθούμε και τα νιάτα μας, όπως λέει κι ο στοίχος του τραγουδιού, someday love will find you!

                                                             Ευ Δαίμων 

                 Γράφει ο Ευ Δαίμων

            Ο ανθρωπάκος του Ράιχ είναι σαφώς η πληρέστερη  γραπτή αναφορά για την ανθρωπινή φύση. Ένα βιβλίο, όχι   μόνο καταγγελτικό, μα και βαθιά αποκαλυπτικό της αληθινά αρρωστημένης ύπαρξης του ατόμου – άνθρωπος -.

       Ο μεγάλος συγγραφέας, φιλόσοφος, ψυχίατρος και  φυσικός επιστήμων, Βίλχελμ Ράιχ, αποτυπώνει με απόλυτη διαφάνεια και γλαφυρότητα μέσα στο συγκεκριμένο, αλλά και σε άλλα βιβλία, όλη τη διαστροφή των βίαιων ένστικτων του ατόμου. Αυτής της ζώσας σαρκικά ύπαρξης, που δεν διστάζει να καταστρέφει τα πάντα, θυσία στους αρρωστημένους σκοπούς των προσωπικών επιθυμιών, πεποιθήσεων και διαστροφών του.

      Τραγικό πάντοτε αποτέλεσμα ενός ακαλλιέργητου, αχαλίνωτου και ενστικτώδους εγώ!

        Το οποίο ομοιάζει περισσότερο σ’ ένα δίποδο ζώο, παρά σε κάτι ανώτερο πνευματικά, και του οποίου όμως οι πράξεις, πολύ σκόπιμα, μας παρουσιάζονται ως λογικές από την τεχνολογική εξέλιξη, και λανθασμένα ως πολιτισμός. Ωστόσο,   ο συγγραφέας – Wilhelm Reich – δεν παραμένει ένας απλός παρατηρητής με το βιβλίο αυτό.

         Όπως δυστυχώς… πολλοί άλλοι!

     Αντίθετα, μας υποδεικνύει ξεκάθαρα τις όποιες σωστές επιλογές, χωρίς δικαιολογίες ή αλλά. Απόδειξη γι’ αυτό, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η πιστή και απόλυτη αφοσίωση στην επιλογή του πραγματικά ηθικού και έντιμου, γεμάτου αξίες τρόπου ζωής. Ενάντια πάντα στο λάθος, μέχρι τέλους, ακόμα    και με κόστος.

       Τρανό βέβαια παράδειγμα… η προσωπική του θυσία!

      Όσο για εμάς, τους υπολοίπους… δεν έχουμε παρά να διαβάσουμε το – Άκου, Ανθρωπάκο! – και να προβληματιστούμε βαθιά για τη στάση μας απέναντι στη ζωή και το μέλλον της.     

                                                            Ευ Δαίμων