Αρχείο ετικέτας νόημα ζωής

Σύγχρονος παραλογισμός

 

  Το άτομο – άνθρωπος – είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος ενός κοινωνικομηχανιστικού συστήματος, που βασικό μέλημα του είναι ο ηδονισμός ως η πιο πολύτιμη ανθρώπινη επιδίωξη.  

       Η έννοια της λέξης άλλωστε αποτυπώνεται εντελώς άστοχα στις σύγχρονες διαστάσεις της, μην έχοντας καμία έστω συνάφεια με την Επικούρεια ή έστω Στωική διατύπωση.

      Η επιθυμία μιας αέναης ευχαρίστησης, και η παντελής απώλεια λογικής, συνιστούν πως το άτομο έχει μετατρέψει τη φύση του σε μια απλή μηχανή σαρκικών εμπειριών. Ωστόσο, ο άνθρωπος πίστευε κάποτε πως η ικανοποίηση των ασυνείδητων επιθυμιών του, δεν είναι πάντα η υπέρτατη αξία. Αντίθετα, η συνεχής αναζήτηση βελτίωσης ως απώτερη και παντοτινή επιδίωξη της ζωής, ήταν τελικά το ποθούμενο.

       Όμως, τώρα πια, η ηδονή αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, και μάλιστα με απόλυτο τρόπο!

       Καταλήξαμε να λαμβάνουμε ικανοποίηση μέσου ενός παράλογου τρόπου σκέψης, αναζητώντας διαρκώς τα πάντα, μέχρι του σημείου της διαστροφής. Έτσι εγκαταλείπουμε πλέον εύκολα την όποια προσπάθεια αυτοβελτίωσης, αναζητώντας συνεχώς νέες εμπειρίες, χωρίς βαθύτερο νόημα, απορρίπτοντας σχέσεις και αλληλοεπιδράσεις. Πράγματα που πριν μας ήταν ευχάριστα ωφέλιμα, και που τώρα πια ομοιάζουν με εμπόδια που μας στερούν μια εικονική εξέλιξη.

         Όλο αυτό όμως περιέχει έναν παραλογισμό!

      Καθώς η ακόρεστη επιθυμία προς την ηδονή, μπορεί να γίνει καταστροφική για εμάς και τους γύρω μας.

    Η αλήθεια είναι πως κατακλυζόμαστε από αντιφάσεις, καθώς το παράλογο οδηγεί στην αμφισβήτηση του νοήματος της ύπαρξης, δημιουργώντας ασύμβατες συνθήκες ζωής, αφού έρχεται συνεχώς σε σύγκρουση με την ικανότητα του ατόμου να βρει κάποια λογική στον χαοτικό κόσμο, αλληλεπιδρώντας ίσως ακούσια με τα ένστικτα του.     

      Οι φιλόσοφοι μας επισημαίνουν τη διαφορά μεταξύ επιθυμίας για την ικανοποίηση των ενστίκτων, και των αξίων.

      Ο παραλογισμός όμως βρίσκεται πια σε κάθε έκφραση της ύπαρξης του ατόμου και σ’ οτιδήποτε σχετίζεται με την αναζήτηση λύσης. Έτσι, δεν έχουμε πάρα ν’ αντισταθούμε στο παράλογο, αντιτάσσοντας την ηθική και φιλοσοφική θεώρηση για τη ζωή ή να παραδοθούμε αμαχητί σε αυτό, μέχρι την τελική πτώση και αφανισμό.

        Όπως μας διδάσκει ο μύθος του έκπτωτου αγγέλου!

      Καθώς τελικά θα μετατραπούμε σε μηχανές οι οποίες στον παραλογισμό τους θα προκαλούν μόνο ευχαρίστηση και ψεύτικη ευδαιμονία, χωρίς προβληματισμό ή εν συναίσθηση.

     Αποδίδοντας – αμαχητί! – το μέλλον στους άλλους, έχοντας μετατρέψει τους εαυτούς μας σε πειραματόζωα.

      Καθώς θα ήμαστε εντελώς ανίκανοι πλέον για να ζήσουμε γνήσια κι αληθινά τη ζωή μας.

         Αν όλα αυτά… δεν έχουν ήδη συμβεί!

                                                                   Ευ Δαίμων

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Βίκτωρ Φρανγκ

Photo by Eva Bronzini on Pexels.com

Ο Βίκτωρ Φρανκλ (26 Μαρτίου 1905-2 Σεπτεμβρίου 1997) ήταν Αυστριακός νευρολόγος, ψυχίατρος φιλόσοφος  συγγραφέας και επιζών του ολοκαυτώματος.

  • Ήταν ιδρυτής της Λογοθεραπείας, μίας σχολής ψυχοθεραπείας η οποία θεωρεί την αναζήτηση νοήματος ως την κύρια ανθρώπινη  κινητήρια δύναμη. Σε αντίθεση με το Φρόιντ που θεωρούσε ως τέτοια την αναζήτηση της ηδονής και τον Αντλερ που θεωρούσε την αναζήτηση ισχύος. Η λογοθεραπεία ανήκει στις υπαρξιακές και ανθρωπιστικές θεωρίες
  • Ο Φρανγκλ έκδωσε 39 βιβλία. Το αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Αναζητώντας το νόημα της ζωής» το οποίο περιγράφει εμπειρίες του από το στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο.

Ερωτήματα στα οποία απαντάει το βιβλίο

Α’ μέρος

«Πως η καθημερινή ζωή σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης αντανακλά στο μυαλό του μέσου έγκλειστου;»

Και συνιστά μία ανάλυση της εμπειρίας του Φρανγκλ στο στρατόπεδο συγκέντρωσης

Β’ μέρος

Εισάγει την έννοια του νοήματος και την θεωρητική του προσέγγιση την οποία ονομάζει λογοθεραπεία.

Α’ μέρος: Προσωπική εμπειρία

  • Ο Φρανκ ξεκινάει περιγράφοντας την προσωπική του εμπειρία από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών.
  • Το έργο του δεν είναι ένα αναλυτικό ημερολόγιο των γεγονότων και  εμπειριών του στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Περισσότερο είναι μία προσπάθεια του ίδιου να εντοπίσει ως επιστήμονας ψυχίατρος την ψυχολογία της ζωής στη φυλακή.
  • Στο έργο του αναγνωρίζει ότι ο ίδιος ως παρατηρητής αποτελεί μέρος αυτού που παρατηρεί και περιγράφει τον αντίκτυπο που αυτό μπορεί να έχει στο έργο του.

Τα τρία στάδια του εγκλεισμού

  • Περιγράφει την εμπειρία των κρατούμενων προσδιορίζοντας τρία διαφορετικά στάδια
  • 1ο στάδιο :  Σοκ κατά την αρχική εισαγωγή στο στρατόπεδο συγκέντρωσης
  • 2ο στάδιο:  Απάθεια μετά την εξοικείωση με τις συνθήκες ζωής στο στρατόπεδο , στο στάδιο αυτό η εσωτερικές αξίες και η δυνατότητα εξεύρεσης νοήματος είχαν σημαντικό ρόλο στην επιβίωση
  • 3ο στάδιο:  Η απελευθέρωση : Αντιδράσεις αποπροσωποποίησης, ηθικής παραμόρφωσης, απογοήτευσης όσων είχαν ελευθερωθεί

Τι μπορεί να μας διδάξει το βιβλίο

  • Η αξία του ατόμου είναι εσωτερική
  • Το νόημα είναι μοναδικό για τον καθένα , κάθε άνθρωπος οφείλει να βρει αυτό το μοναδικό για το οποίο είναι προορισμένος

Πως μπορούμε να ανακαλύψουμε το νόημα της ζωής;

  • Δημιουργώντας ένα έργο ή κάνοντας ένα κατόρθωμα
  • Βιώνοντας κάτι ή συναντώντας κάποιον
  • Με τη στάση που διατηρούμε απέναντι στο αναπόδραστο πάσχειν