Περί Βλακείας

Image by G.C. from Pixabay

Το σωστό δεν είναι μόνον αποτέλεσμα σκέψης, άλλα κυρίως ευθύνης! Εντούτοις, καθ’ όλα επαρκή άτομα, δυσκολεύονται να δουν την αλήθεια, όταν μάλιστα αυτή αφορά την κοινωνική ηθική. Ίσως αυτό να συμβαίνει γιατί η βλακεία δεν έχει να κάνει με την ικανότητα μάθησης και γνώσης, αλλά με την αδυναμία αποδοχής. Αυτό όμως, σχεδόν πάντοτε, γίνεται αντιληπτό μόνον από εξαιρετικά άτομα μέσα σ’ ένα  κοινωνικό σύνολο. Δηλαδή από αυτούς που αντιλαμβάνονται την προσωπική τους ευθύνη ως προαπαιτούμενο. ΓΙ’ αυτό βλάκας… δεν είναι αυτός που δεν γνωρίζει, αλλά αυτός που δεν θέλει να μάθει!

        Χρησιμοποιώντας κενά μοτίβα και πεποιθήσεις, ο  βλάκας δεν μπορεί ν’ ακούσει ή να καταλάβει κάτι άλλο, λόγω αδυναμίας σκέψης ή από επιλογή. Έτσι φτάνουμε στο σημείο να γίνεται η βλακεία λογική σκέψη μέσα του! Ακόμα χειρότερα, ο ανωτέρω αναζητά άτομα που συμφωνούν μαζί του ή και τα δημιουργεί ακόμη. Τελικά, όλο αυτό οδηγεί την άγνοια και την ημιμάθεια σε μια ψεύτικη, μα συλλογική αρετή. Ωστόσο, θεωρώντας εαυτόν φυσιολογικό, ενώ όλους τους άλλους όχι, καταντά ένα άτομο με ανύπαρκτη αξία. Μιας κι ο βλάκας δεν αντιλαμβάνεται, όντας κατά πολύ χειρότερος της κακής πρόθεσης, η οποία και αποκαλύπτεται ευκολότερα, πως ο ίδιος βρίσκεται στον πάτο την εξέλιξης. Καθώς, πέραν πάσης αμφιβολίας, πιστεύει πως πράττει σωστά και αληθώς.

      Κι όλα αυτά… χωρίς ποτέ ν’ αναρωτηθεί για την ορθότητα των λάθος συλλογισμών του!

      Μήπως όμως η βλακεία έχει τελεσίδικα επικρατήσει στη ζωή μας, μολύνοντας τα πάντα, χωρίς να το αντιλαμβάνεται τελικά κανένας.

      Μα πριν να κατηγορήσουμε ή κατηγοριοποιήσουμε  τους άλλους, θα πρέπει ίσως πρώτα να δούμε μέσα μας. Μιας και η δύναμη της βλακείας είναι σαφώς αποτέλεσμα κομφορμισμού και αδυναμίας ν’ αντισταθούμε μπροστά στο προσωπικό όφελος. Ας σκεφτούμε το λοιπόν τις φορές που από φόβο σιωπούμε εγκληματικά, παθητικά, μην αντιδρώντας στο προφανές.

         Τι είναι όμως αυτό που μας κάνει να λειτουργούμε βλακωδώς…;

     Δεν είναι, τίποτε άλλο, παρά τα ένστικτα της επιβίωσης που οδηγούν στο φόβο της απομόνωσης και περιθωριοποίησης. Ακολουθώντας πιστά – τυφλά – τις περισσότερες φορές την γνώμη των πολλών, καθώς γινόμαστε ένα μαζί τους, θέλοντας βέβαια να προστατευτούμε. Αναλογιστείτε δε, τι γίνεται τώρα πια μέσα στην απρόσωπη ψηφιακή εποχή μας! Καθώς η μοναδική γνώμη είναι απειλή, κι αναγνωρίζεται ως τέτοια μιας και αντιτίθεται στην άποψη της πλειοψηφίας. Κάνοντας τελικά το άτομο να προσαρμόζεται από ανάγκη. Όμως αυτή η προσαρμογή γίνεται ξάφνου το δηλητήριο που μπαίνει μέσα μας, κι αντί για συμβιβασμός, γίνεται μια αφόρητη πραγματικότητα.

         Η δική μας ψεύτικη πραγματικότητα και αλήθεια!

       Ωστόσο, επαναλαμβάνοντας το λάθος, ταΐζουμε τη βλακεία που τώρα πια είναι για τους περισσοτέρους η μόνη επιλογή και διέξοδος. Έτσι, δεν είμαστε άπλα ένα ακόμη μέρος ενός ανήθικου πλήθους, αλλά απλώς οι πιο φανατικοί οπαδοί του. Κι αυτό έχει έναν και μόνο τελικό προορισμό, κι αυτός δεν είναι άλλος, πάρα η τυφλή υπακοή στην εκάστοτε διεφθαρμένη εξουσία. Μια εξουσία ψεύτικων κανόνων και συμβόλων, που έχει όμως τη δυνατότητα να αμφισβητεί την ηθική όλων όσων τη στηρίζουν από βλακεία.   

       Καθώς τα άτομα χάνουν ό,τι δικό τους και προσωπικό, αφού απλά υποτάσσονται πράττοντας το λάθος, ξανά και ξανά, σε βάρος πάντοτε του ίδιου τους του εσωτερικού εαυτού.

      Το τρομακτικότερο όμως όλων, είναι αυτό που  ζούμε όλοι σήμερα, ακολουθώντας τυφλά διεφθαρμένες κυβερνήσεις, θρησκείες και διεστραμμένες ιδεολογίες, αφού όλα αυτά δεν χρειάζονται σκεπτόμενους ανθρώπους αλλά φανατικούς και οπαδούς, έτοιμους να θυσιαστούν από βλακεία για τα συμφέροντα άλλων! Και το επιτυγχάνουν, σχεδόν κάθε φορά, δημιουργώντας έναν ανύπαρκτο φόβο και ανασφάλειες από κατασκευασμένες κι αόρατες απειλές.

       Έτσι πάντοτε θ’ ακούς την ίδια φράση: Αυτό είναι το σωστό… και είναι για το καλό το δικό σου, και των δικών σου!

       Κι έτσι τελικά δεν είσαι το θύμα της βλακείας… αλλά ο συνεργός τους στο ψέμα!

        Ωστόσο, καταλήγουμε πια πως η μόνη αληθινή πράξη σήμερα, είναι το να σκέφτεται κάποιος από μόνος του, έστω κι αν αυτό ομοιάζει με μια καταστροφική επανάσταση! Η οποία όμως θα πρέπει πρωτίστως να ξεκινά από μέσα μας. Κι αυτό, γιατί μόνον από εκεί μπορεί να έρθει κάθε αληθινή αλλαγή. Καθώς η ορθή σκέψη απαιτεί απαραιτήτως προσπάθεια και προσωπική αμφισβήτηση, δηλαδή έναν εσωτερικό πόλεμο. Του οποίου ο νικητής απελευθερώνεται από τη βλακεία, ανακτώντας τελικά εσωτερική αξιοπρέπεια.

          Πράγμα που αποκτάται βέβαια με συνεχή άσκηση εντιμότητας, όντας η μόνη σωστή επιλογή!  

Ευ Δαίμων

Το λάθος

Ευ Δαίμων – Image by Jacek Abramowicz from Pixabay

                 Το λάθος ζει στο μυαλό ή εάν προτιμάτε στην ψυχή του ατόμου, και όχι στη φύση. – Η φύση δεν κάνει λάθη! Αντιθέτως, στην ειρήνη ή στον πόλεμο, οι άνθρωποι είναι ικανοί για αισχρές πράξεις, οι οποίες αψηφούν κάθε έννοια λογικής. Μόλις τοάτομο απειληθεί ή νοιώσει πως απειλείται, η μάσκα της καλοσύνης πέφτει καταστρέφοντας τις δομές ενός υποτιθέμενου πολιτισμού. Αντιθέτως, τα ένστικτα επιβίωσης, κάτω από αυτές συνθήκες, αναδύονται έντονα, όσο ποτέ!

       Το λάθος αφυπνίζεται, το σωστό υποχωρεί, εάν δεν εξαφανίζεται. Κι αυτό συμβαίνει καθώς το σωστό απαιτεί προσωπικές θυσίες! Οι δικαιολογίες περί του αντιθέτου, επιλέγονται θέλοντας ν’ απαλλάξουν τη σκέψη από το βάρος  της ευθύνης.

        Δεν φταίω εγώ… δεν μπορώ να κάνω κάτι!

     Έτσι οι καταστροφές είναι πάντα το αποτέλεσμα της ατομικής αδράνειας, συγκατάβασης και απάθειας. Αν και γνωρίζουμε καλά το σωστό… η γνώση αυτή δεν ισοδυναμεί με την επιλογή αγαθών πράξεων.

        Το κακό δεν μπαίνει μέσα μας, είναι μέσα μας!

     Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε πως ο άνθρωπος μοιάζει πολύ με το φεγγάρι, καθώς και οι δυο έχουν τουλάχιστον μία σκοτεινή πλευρά, που δεν φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού!

          Η νοητική ηθική διαφέρει από την πρακτική.                          

      Αφού δεν αρκεί απλά η αποδοχή, καθώς χρειάζεται απαραίτητα και η όποια αντίσταση στο λάθος, πολλές φορές, με κόστος. Η καθημερινότητα, η κοινωνική συμμόρφωση, οδηγούν σε αποφάσεις με ανεπαρκή ηθική υπόσταση, κι όλο αυτό οδηγεί τα άτομα προς το λάθος, όταν οι καταστάσεις δυσκολεύουν.

     – Πρέπει να σώσω τη φυλή, τη θρησκεία, τον εαυτό μου! –

       Η χρήση όλων αυτών των κανόνων και νομικών διαταγών, οδηγούν τελικά σε θηριωδίες.

            Η ηθική όμως δεν είναι ένστικτο, αλλά επιλογή.

       Εκεί άλλωστε εγκύπτει η δυσκολία, αφού ο δρόμος για την κόλαση είναι πάντα στρωμένος με καλές προθέσεις!

       Πράγμα το οποίο άλλωστε… έχω αναφέρει ήδη στο Hobo μου!

       Οι συνεχείς υποχωρήσεις, οι χαλαρές και ευάλωτες άμυνες, ταΐζουν την καταστροφή. Η απομάκρυνση από την αλήθεια κάνουν τις ανησυχίες να φαίνονται ασήμαντες! Το άτομο σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, κι όχι αυτό που έχει πραγματική αξία μέσα σ’ έναν χαοτικό κόσμο γεμάτο περισπασμούς.

            Η κοινωνική ηθική απαιτεί προσπάθεια!

       Η γενικευμένη απάθεια για τις δυσκολίες των αξιών ηθικός μηδενισμός – πραγματοποιείται χωρίς να το καταλαβαίνουμε καν.

       Άλλα πιστεύουμε, άλλα λέμε… κι άλλα κάνουμε!      

               Ασυνείδητα ή και συνειδητά ακόμη!

       Έτσι οι άξιες και οι αρχές, δεν χρησιμοποιούνται ποτέ.

             Τα παραδείγματα… άπειρα!

       Καθότι, τις περισσότερες φορές, το άτομο ακολουθεί  τους κανόνες, απ’ το ν’ ακούει την ψυχή σου. Η επιλογή αυτή φαντάζει, σχεδόν πάντα, αναπόφευκτη. Όμως, ως αυθεντικός, μπορεί να χαρακτηριστεί μόνον αυτός που δεν απορρίπτει τις αξίες, όποτε δεν βολεύει, και μάχεται γι αυτές.

     Μία μικρή – κάθε φορά – παραχώρηση, δεν έχει ιδιαίτερη αξία, αυτό είναι όμως που μας απομονώνει από την αλήθεια.

     Καταιγισμός πληροφοριών, απόσπαση της προσοχής, καθημερινές υποχρεώσεις – χωρίς νόημα – αφήνουν κατακερματισμένη τη σκέψη και τελικά τις πράξεις και επιλογές. Τέλος η αντίδραση, η λάθος νοούμενη ελεύθερη βούληση, πάντοτε θα παρουσιάζεται ως έκφραση συνειδητών επιλογών.

        Πάντα θα λέμε πως δεν έχουμε άλλη επιλογή, ως δικαιολογία, αποφεύγοντας την ευθύνη που μας αναλογεί.  

       Όμως οι πραγματικά γενναίοι… απολαμβάνουν να μάχονται μόνοι!

      Η αντίθετη άποψη, είναι τελικά το ασυγχώρητο λάθος που το κακό εκμεταλλεύεται πάντοτε!

Ευ Δαίμων

Ποιος θα μας σώσει από τους Σωτήρες μας;

Photo by Thom Gonzalez on Pexels.com

Όταν στις αρχές του περασμένου αιώνα η δύσμοιρη Ελλάς ταλανιζόταν από τους πολλούς και αυτόκλητους σωτήρες, και η χώρα είχε οδηγηθεί στην οικονομική και πολιτική κατάρρευση, ενώ οι καιροί ήταν δύσκολοι και ζοφεροί για τις τεκταινόμενες γεωπολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις. Το μακρινό 1909 δημιουργείται στην Ελλάδα ο πολιτικός και στρατιωτικός σύνδεσμος της «Εθνικής Άμυνας» . Εξέχοντες άνθρωποι των γραμμάτων και στρατιωτικοί  όλων των βαθμίδων συμμετέχουν στη δημιουργία του συνδέσμου.

Οργανώνουν μεγάλη λαϊκή συμμέτοχή στο πάνδημο συλλαλητήριο με την συμμετοχή και στρατιωτών στην πλατεία συντάγματος όπου απαιτούν από το βασιλέα Γεώργιο Α να καλέσει τον Ε. Βενιζέλο που είναι υπουργός δικαιοσύνης της Κρητικής πολιτείας καν να του αναθέσει τον σχηματισμό κυβέρνησης. Έτσι και έγινε.

Το επόμενο έτος στις εκλογές που γίνονται η πλειοψηφία της κυβέρνησης δίνεται στον Βενιζέλο. Το γρήγορα συμμάζεμα των οικονομικών της χώρας και γρήγορες διπλωματικές κινήσεις με την εκπροσώπηση της Ελλάδας τόσο από τον ίδιο τον πρωθυπουργό όσο και από τον λόγιο Ν. Πολίτη φέρνουν την Ελλάδα νικήτρια στους δύο βαλκανικούς πολέμους 1911-12-13 με επακόλουθο την ανατροπή των γερμανοτουρκικών  επιδιώξεων  στην περιοχή και τον υπερδιπλασιασμό της Ελλάδας.

Το ίδιο συμβαίνει και το 1915 όταν ο διάδοχος του Γεωργίου Α Κων/νος Α έχει παραδώσει σε Γερμανούς και Βούλγαρους όλη την Μακεδονία και τη Θράκη. Με την κυβέρνηση της «Εθνικής Άμυνας» που έχει σχηματισθεί στην Θεσσαλονίκη ανατρέπονται τα σχέδια Γερμανών, Βούλγαρων .

Ας προβληματιστούν λοιπόν όλοι αυτοί που βγαίνουν και πλειοδοτούν σε πατριωτικές κορώνες ποια πρέπει να είναι τα δικά τους βήματα στη συγκεκριμένη περίοδο.

Ας πράξουν όπως τότε αν και οι περισσότεροι των τότε πρωταγωνιστών έχουν μείνει στην αφάνεια και στη λήθη, στις μνήμες των σημερινών Ελλήνων. Όπως ο συνταγματάρχης Ν. Ζορμπάς ο στρατηγός Π. Δακλής ο ήρωας των βαλκανικών πολέμων και οι πνευματικοί άντρες, Ν. Πολίτης  ο Παύλος Ζάνος και πολλοί άλλοι.

Διογένης 30/3/2025

Όταν ο Διογένης ο Κυνικός έβαλε στη θέση του τον Μ. Αλέξανδρο

Photo by Elena Bash on Pexels.com

Όταν ο Αλέξανδρος εκστράτευσε στην Κόρινθο, έμαθε ότι εκείνη την περίοδο ο φιλόσοφος διέμενε εκεί , τον επισκέφτηκε λοιπόν με τη συνοδεία του και υπεροπτικά στάθηκε μπροστά στο πιθάρι του με τρόπον που του έκρυβε τον Ήλιο και τον αέρα και του ζήτησε να του ζητήσει ότι επιθυμεί . Ο Διογένης με οργισμένο ύφος απάντησε στον Αλέξανδρο:

«Φύγε και μην μου στερείς αυτό που εσύ δεν μπορείς να μου προσφέρεις»

Ένας εκ της συνοδείας έτρεξε να προειδοποιήσει τον φιλόσοφο ότι είχε μπροστά του τον μεγαλύτερο στρατηγό και ο Διογένης καταρχάς τους απάντησε:

«Ας δείξει λοιπόν την αντρεία του σε ένα γέρο άνθρωπο»

Ο Αλέξανδρος αναχώρησε κατηφής και σκεπτικός.

Σήμερα οι ισχυροί που μας κυβερνούν μας απαγορεύουν να χρησιμοποιήσουμε τον Ήλιο και τον αέρα που μας δίνει η φύσις πλουσιοπάροχα γιατί τον εμπορεύονται οι λίγοι ισχυροί φίλοι τους που τους κρατούν στην καρέκλα της εξουσίας.

Ενώ το νερό έχει γίνει εμπόρευμα στα χέρια των λίγων, απαγορεύοντας στους αγρότες και κτηνοτρόφους να έχουν το δικό τους νερό, που οι ίδιοι συλλέγουν με δικά τους έξοδα. Επιβάλλοντας φόρους ειδικά στα πηγάδια και στις γεωτρήσεις τους.

Διογένης

Ο Λυσίας και εμείς

Photo by Nacho Juu00e1rez on Pexels.com

Όταν είσαι υποχρεωμένος να ξαναζήσεις την ιστορία να επαναλαμβάνεται μετά από πάνω από 2300 χρόνια δεν είναι φάρσα αλλά εφιάλτης.

Μάταια ο Αθηναίος ρήτορας προσπαθούσε με τους πύρινους λόγους του, στην εκκλησία του Δήμου τους συμπολίτες του, ότι το ζήτημα της εποχής του δεν ήταν αν θα πηγαίνανε με τον Φίλιππο, όπως φώναζε ο Ισοκράτης ή θα έμεναν μόνοι όπως ήθελε ο Δημοσθένης. Για τον Λυσία ήταν η προστασία των πολιτών από την ανεπάρκεια δικαιοσύνης των ισχυρών της εποχής με τον λόγο του υπέρ των αδυνάτων.

Ότι έπρεπε να έχουν την οικονομική επάρκεια για τα απαραίτητα προς το ζην. Με άλλον του λόγο εκατατρόπωνε τους αργυρομοιβούντες τραπεζίτες της εποχής του  που δάνειζαν τους παραγωγούς με υπέρογκους αβάσταχτους τόκους. Δεν ξεφεύγουν από τα βέλη του ούτε οι σιτοπώλες, μεγάλοι έμποροι τροφίμων που συνεχώς ανέβαζαν τις τιμές στα ύψη. Τους προειδοποιεί ότι αυτό θα ήταν και το τέλος της πολιτείας των Αθηναίων.

Δυστυχώς επιβεβαιώθηκε όταν πλέον ήταν πολύ αργά. Το ίδιο ακριβώς γίνεται και σήμερα με το ανιστόρητο κοινοβούλιο που έχουμε. Θέλουμε ανθρώπους που να γνωρίζουν την ιστορία μας σε όλες της της φάσεις και όχι να την επικαλούνται μόνο όταν συμβαδίζει με τα δικά τους συμφέροντας, βλέπε Θουκυδίδη που τον θυμούνται για τα εξοπλιστικά προγράμματα

29/3/25

Διογένης Κυνικός

Έχουν Ελληνική παιδεία οι δημαγωγοί που μας κυβερνούν

Photo by Pixabay on Pexels.com

Όταν στην ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς το 404 πχ οι Αθηναίοι νίκησαν τους σπαρτιάτες και οι δέκα στρατηγοί που ήταν οι επικεφαλής του Αθηναϊκού  στόλου δεν κατόρθωσαν να περισυλλέξουν τους νεκρούς ναυαγούς και να τους ενταφιάσουν όπως όριζαν οι άγραφοι ηθικοί κανόνες και νόμοι τότε η Αθηναϊκή δημοκρατία τους κάλεσε πίσω στην Αθήνα για να δώσουν εξηγήσεις. Οι εννέα από τους δέκα επέστρεψαν πλην του Κόνωνος ο οποίος κατέφυγε εις Κύπρου.

Οι εννέα προσήλθαν στο δικαστήριο της Αθηναϊκής Πολιτείας. Το βαρύ κατηγορητήριο έγινε δεκτό γιατί δεν μπορούσαν να διανοηθούν οι δικαστές ότι δεν σεβάστηκαν τους νεκρούς αντιπάλους. Η θανατική ποινή με κώνειο ήταν η δίκαιη τιμωρία των ασεβών.

Πριν από δύο χρόνια συνέβη το τρομερό δυστύχημα στην κοιλάδα των Τεμπών, πενήντα εφτά οι νεκροί στην πλειονότητά τούς νέοι. Πολλοί βαριά τραυματίες , που είναι αβέβαιο αν επανέλθουν ποτέ σε κανονικό και φυσιολογικό τρόπο ζωής. Η αντίδραση της σύγχρονης Ελληνικής, όπως θέλει να λέγεται πολιτείας άκρως αντίθετα. Περισυνελλέγησαν γρήγορα γρήγορα οι νεκροί, σφραγίστηκαν μέσα σε μαύρες πλαστικές σακούλες και δεν επέτρεψαν στους δύστυχους συγγενείς τους, ούτε να ανοίξουν να δουν αν ήταν τα δικά τους παιδία ή γονείς .

Το μέρος καθαρίστηκε από τα συντρίμμια των τρένων και τα υπολείμματα των επιβατών, ρούχα, βαλίτσες και άλλα προσωπικά αντικείμενα καθώς κα με διάσπαρτα ανθρώπινα μέλη και μεταφέρθηκαν σε ένα σκουπιδότοπο. Δύο χρόνια μετά οι συγγενείς των θυμάτων έβρισκαν μέλη των δικών τους ανθρώπων πεταμένα στον σκουπιδότοπο. Οι δημαγωγοί που μας κυβερνούν το μόνο που κάνουν είναι να βρίζουν χυδαία τους νεκρούς στα πρόσωπα των συγγενών τους . Καμία δικαιοσύνη, καμία συγνώμη καμία μετάνοια απεναντίας ύβρεις και απειλές . Η συμπεριφορά τους συμπεριφορά και πρακτικές βαρβάρων και όχι ανθρώπων που έτυχαν Ελληνικής Παιδείας.

29/3/205

Διογένης Κυνικός

      Ύλη

Photo by Brent Keane on Pexels.com

               Η ύλη, ως βασικό στοιχείο, είναι η συνθήκη, είτε ασυναίσθητα ενεργή ή και όχι, που περιβάλλει την ύπαρξη  στην ολότητά της. Καθώς το άτομο – άνθρωπος – ορίζεται ως σκεπτόμενη και έλλογη υλική υπόσταση. Έτσι η ύλη, απ’ την οποία αποτελείται, είναι δομημένη με τρόπο σαφή και παρατηρήσιμο. Η υλιστική όμως θεώρηση ενός συνόλου πραγμάτων απέχει πολύ απ’ οτιδήποτε το μεταφυσικό, το οποίο θα μπορούσε να απασχολεί εν γένη την έρευνα της φιλοσοφίας. Έτσι – με απόλυτο τρόπο – η έννοια του υλισμού αναπτύχθηκε μόλις στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, κι αυτό στον δυτικό κόσμο. Αν και γινόταν πάντοτε αντιληπτό – μάλλον ασυναίσθητα – καθώς η ανθρωπότητα ζει, χωρίς όμως να το αντιλαμβάνεται πλήρως, ως μία παραδοχή.

       Απ’ την οπτική ενός υλιστή – οι αξίες που διέπουν την κοινωνία των ατόμων, είναι σαφείς, απτές και πραγματικές.  

          Υλιστικές… δηλαδή μη φαντασιακές!

       Ο υλιστής θεωρεί την κοινή λογική ως κάτι πρακτικά αποτελεσματικό, ενώ τον σκεπτικισμό – κάθε είδους – ως κάτι το ασαφές. Όμως η πνευματική αναζήτηση αποτελεί σαφής ένδειξη ψυχικής υγείας, αφού οτιδήποτε άλλο, απλά απομένει  αρρωστημένα στάσιμο. Ο κυνικός υλισμός απορρίπτει το νέο στον κόσμο των ιδεών – ασκαρδαμυκτί – μένοντας προσκολλημένος στην όποια πρόσκαιρη ωφελιμότητα. Αυτό όμως δεν καλύπτει την αίσθηση του συναισθηματικού κενού που νοιώθει το άτομο μέσα σ’ ένα καταπιεστικό εγώ, αντιθέτως την επιτείνει ραγδαία.

      Η επαφή με υλιστικές λογικές, μη μπορώντας να βρεθεί άλλη εναλλακτική λύση, οδηγεί πάντα σε αδιέξοδα. Η προσκόλληση σε ασφαλείς φαινομενικά επιλογές, που δεν είναι άλλο παρά τα λάθη του παρελθόντος, και οι ψευδείς αξίες των κοινωνικών νομών, δεν εξυπηρετούν την εξέλιξη. Έτσι η δίψα για δύναμη και εξουσία πάντα θα εκθέτει όλες τις πεποιθήσεις και δοξασίες, ως συμπτώματα ενός ελαττωματικού πολιτισμού.

         Κατόπιν όλων αυτών…!

       Η απώλεια νοήματος γίνεται η διαβρωτική δύναμη που επιβραδύνει την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Αφού αναπόφευκτα η ολοκληρωτική ήττα της αλήθειας, θα επιφέρει την κρίση των ιδεών και αξιών, εάν δεν το έχει ήδη κάνει!

Ευ Δαίμων

ΣΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ

Photo by Vlad Bagacian on Pexels.com

Όταν η παρακμή και η κατάπτωση των κοινωνιών και ηθικών αξιών γίνεται κανονικός τρόπος ζωής, τότε με μαθηματική ακρίβεια επέρχεται η διάλυση των κοινωνιών.

Δυστυχώς με αργά αλλά σταθερά βήματα αυτό έχει συμβεί όχι μόνο σε εμάς αλλά σε όλη τη δυτικοευρωπαϊκή κοινωνία.

Η επιβολή της κάθε ιδιαιτερότητας σαν κανονικός τρόπος ζωής και ευτελισμός από την άλλη όλων των επί αιώνες κοινωνικών αξιών, ως ξεπερασμένες, ξύπνησαν απότομα και ξαφνικά τα αντανακλαστικά των ανθρώπων και έφεραν τα αντίθετα αποτέλεσμα.

Η κατάργηση των εθνικών σταθερών που διέκρινε πάντα τις κοινωνίες με όλα τα θετικά και αρνητικά τους στοιχεία επανέφερε τους λαούς στις εθνικές διαμάχες των τελευταίων εκατό πενήντα ετών. Η απληστία των μεγάλων Ευρωπαϊκών χωρών, να δεχθούν τις μικρότερες χώρες ως ισότιμου εταίρους και συνομιλητές και η επιβολή κανόνων που μόνο αυτούς εξυπηρετούσαν ξύπνησαν τα εθνικιστικά αντανακλαστικά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Οι πραγματιστές πολικοί αντικαταστάθηκαν από δημαγωγούς που το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι ο δικός τους πλουτισμός και η ευμάρεια των δικών τους συντεχνιών. Η πλειοψηφία των κοινωνικών στρωμάτων, έγινε ο παρίας της κοινωνικής ζωής και επέτρεπε να εργάζεται για να ζει πλουσιοπάροχα η πολιτική και οικονομική νομενκλατούρα των χωρών.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι από την μία μεριά να αμβλύνονται οι κοινωνικές και ηθικές αξίες των ανθρώπων και από την άλλη να επανέρχονται στο προσκήνιο τα πιο ακραία εθνικιστικά χαρακτηριστικά σε μεγάλες πλειοψηφίες όλων των χωρών. Αμόρφωτοι και ανεπάγγελτοι «Σωτήρες» εμφανίζονται σε όλες τις χώρες σαν υπερασπιστές και υπέρμαχοι αξιών  που οι ίδιοι δεν πιστεύουν. Οι κίνδυνοι για μια νέα πολεμική σύρραξη που δεν  θα έχει κανένα από τα χαρακτηριστικά των προηγούμενων συρράξεων είναι θέμα χρόνου

Διογένης ο Κυνικός

28/3/2025

Ταινία: About Schmid κατανοώντας την έννοια της ευδόκιμης γήρανσης

Photo by Andrea Piacquadio on Pexels.com

Η ταινία About Schmidt (2002) του Alexander Payne (διάρκειας 125 λεπτά), αναφέρεται στην ιστορία ενός ηλικιωμένου, που μόλις βγήκε στη σύνταξη και προσπαθεί να βρει νέες σταθερές στη ζωή του σε αυτή τη μεταβατική περίοδο – σύνταξη, θάνατος της συντρόφου του, γάμος της κόρης του.

Η έννοια ευδόκιμη γήρανση αναφέρεται στη γήρανση χωρίς την ύπαρξη σοβαρών ασθενειών, ώστε να εξασφαλίζεται μια όσο το δυνατό καλύτερη υγεία, σωματική και πνευματική καθώς και μια σχετική αυτονομία και ανεξαρτησία. Η καλή κατάσταση της υγείας όμως από μόνη της δεν αρκεί, ωφέλιμο είναι να συνοδεύετε από την ύπαρξη ενός ικανοποιητικού υποστηρικτικού κύκλου, οικογενειακού ή κοινωνικού, καθώς και από τη δυνατότητα ενασχόλησης με αγαπημένες δραστηριότητες.  Το προσδοκώμενο είναι το άτομο να νιώθει ότι έχει σκοπό στη ζωή του και κυρίως να επιθυμεί να παραμείνει στη ζωή.

Ο ήρωας της ταινίας είναι σε μία μεταβατική περίοδο της ζωής του όπου συνταξιοδοτείται.  Η αίσθηση που έχει κάποιος παρακολουθώντας τις αντιδράσεις του, είναι ότι αναγκάζεται να φύγει από την εργασία του. Η υγεία του φαίνεται να είναι πολύ καλή και είναι οικονομικά ανεξάρτητος πλέον και χωρίς ιδιαίτερες υποχρεώσεις. Με αυτά τα δεδομένα θα ανέμενε κανείς ότι θα ακολουθούσε μία εμπειρία ευδόκιμης γήρανσης. Τα πράγματα όμως δεν εξελίσσονται ακριβώς έτσι. Φαίνεται ότι η δουλειά του μέχρι τώρα, κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του και δεν είναι προετοιμασμένος να την αντικαταστήσει με κάποιες άλλες δραστηριότητες ή χόμπι. Στην προσπάθεια του να νιώσει ότι υπάρχει κάποιο νόημα στη ζωή του επισκέπτεται τον πολύ νεότερο αντικαταστάτη του στο γραφείο , για να μάθει προς μεγάλη του απογοήτευση ότι δεν χρειάζεται την παραμικρή βοήθεια από αυτόν καθώς έχει άλλο σύστημα εργασίας.Και σα να μην έφτανε αυτό, φεύγοντας ανακαλύπτει ότι οι μελέτες του μέχρι εκείνη τη στιγμή, τις οποίες θεωρούσε έργο ζωής, κατευθύνονται στα αζήτητα. Είναι πλέον άχρηστος για την εταιρία που αφιέρωσε τη ζωή του.

Την απογοήτευσή του, τις σκέψεις και τα συναισθήματα του σε αυτό το μεταβατικό στάδιο δεν μπορεί δυστυχώς να τα μοιραστεί με τη σύντροφο της ζωής του. Απομονωμένος προσπαθεί να βρει ένα σκοπό στη ζωή του,ενώ η σύζυγός του αγωνίζεται όλη την ημέρα για την φροντίδα του σπιτιού και το μαγείρεμα.  Ο ίδιος καμία διάθεση ή πρόθεση δεν δείχνει να την βοηθήσει. Φαίνεται ότι όσο αυτός εργαζόταν η σύζυγος είχε αναλάβει την φροντίδα του σπιτιού και το μαγείρεμα εξ ολοκλήρου, αλλά η συνταξιοδότηση αφορά μόνο τον άντρα που εργαζόταν εκτός σπιτιού και όχι την νοικοκυρά του σπιτιού. Έτσι καμία διάθεση δεν δείχνει να τη βοηθήσει έστω με κάποιες πιο βαριές εργασίες, όπως το κόψιμο του κρέατος αλλά ούτε και η ίδια του το ζητάει.

Το αποτέλεσμα είναι να περιφέρεται άσκοπα ,χωρίς καμία ευχαρίστηση από τη ζωή του, και πικραμένος από το γεγονός ότι αναγκάστηκε αν εγκαταλείψει τα όνειρα του για μια δική του επιχείρηση για χάρη της οικογένειας του. Η κόρη του από την άλλη για την οποία θα μπορούσε να είναι περήφανος, τον έχει απογοητεύσει με την επιλογή του συζύγου, τον οποίο δεν εγκρίνει και δεν θεωρεί αντάξιο της.

Φαίνεται όμως ότι η απογοήτευση από τον γάμο του είναι τόσο μεγάλη, ώστε το μόνο που προσπαθεί πλέον είναι να αποφύγει τη γυναίκα του, ενώ δεν ανταποκρίνεται ποτέ στα έμμεσα αιτήματα της να περάσουν λίγο περισσότερο χρόνο μαζί (πχ γεύμα στο τροχόσπιτο). Ούτε περνάει από το μυαλό του βέβαια, τώρα με την συνταξιοδότηση, να ικανοποιήσει το όνειρο της γυναίκας του για ένα ταξίδι με το τροχόσπιτο που η ίδια αγόρασε με τις οικονομίες της και να αφιερώσει λίγο χρόνο ώστε να ανανεώσουν τη σχέση τους.

Καμία προσπάθεια όμως δεν κάνει και να συνδεθεί περισσότερο με την κόρη του ή να προσεγγίσει τον μέλλοντα γαμπρό του και να τον γνωρίσει καλύτερα. Αντί αυτού, ανταποκρίνεται σε μια διαφημιστική καμπάνια, που υπόσχεται να δώσει νόημα στη ζωή του, έναντι ενός μικρού μηνιαίου αντιτίμου, που θα έχει ως αποδέκτη ένα άγνωστο ορφανό παιδί.  Αυτή η δραστηριότητα φαίνεται ότι τον κρατάει πρόσκαιρα απασχολημένο και δίνει κάποιο νόημα στη ζωή. Επίσης του δίνει την ευκαιρία να μοιράζεται τις σκέψεις του και τα συναισθήματα του με κάποιον φανταστικό αναγνώστη των επιστολών που γράφει,  απευθυνόμενος σε ένα φτωχό παιδί, το οποίο δεν  γνωρίζει να διαβάζει, και πιθανότατα δεν λαμβάνει ποτέ τα γράμματα του. Αυτό δείχνει την μεγάλη του ανάγκη να συνδεθεί και να προσφέρει, αλλά και την επιθυμία του αυτό να γίνει μέσα σε συγκεκριμένα και ξεκάθαρα όρια, σύμφωνα με τις επιθυμίες του και μόνο. Δυστυχώς επίσης δεν νιώθει ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί  γίνει στο πλαίσιο της οικογένειας του.

Την όχι και τόσο ευδόκιμη γήρανση, έρχεται να επιβαρύνει επιπλέον ο ξαφνικός θάνατος της γυναίκας του , ενώ αυτός είναι απασχολημένος με το “φανταστικό του φίλο”. Ο θάνατος αυτός αρχικά περισσότερο τον σοκάρει παρά τον θλίβει. Βλέπουμε ότι ο μοναδικός στενός του φίλος είναι περισσότερο θλιμμένος από αυτόν με το γεγονός, ενώ ο ίδιος μάλλον βρίσκεται σε άρνηση και προσπαθεί να ξεμπερδέψει το συντομότερο δυνατό και με το μικρότερο κόστος με την κηδεία. Η επόμενη μέρα όμως αυξάνει την απογοήτευσή του , καθώς η ποιότητα ζωής του αρχίζει να επιδεινώνεται πολύ γρήγορα ανακαλύπτωντας τις ανάγκε,ς που κάλυπτε όλο αυτό το διάστημα, αθόρυβα η σύζυγό τους. Συνειδητοποιεί πλέον ότι δεν έχει τη δυνατότητα να αυτοεξυπηρετηθεί αλλά και ότι η κόρη του δεν έχει την πρόθεση να τον φροντίσει και σκοπεύει να συνεχίσει με τα σχέδια του γάμου της ,χωρίς να αλλάξει το παραμικρό στον αρχικό της σχεδιασμό.

Ακόμα όμως και σε αυτή τη δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζει δεν καταφέρνει να συνδεθεί με την κόρη του και τον γαμπρό του, αφού αυτός προσπαθεί να την αναγκάσει να αναβάλει το γάμο με δικαιολογία το θάνατο της μητέρας της, χωρίς όμως να  πείθει για τις αγαθές προθέσεις του, καθώς είναι προφανές ότι το μόνο που τον απασχολεί είναι να βρει κάποιο άτομο να τον φροντίζει, αλλά και να ματαιώσει ίσως τελικά το γάμο της κόρης του. Η απογοήτευση του γίνεται ακόμα μεγαλύτερη όταν ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του διατηρούσε μία ρομαντική σχέση με τον καλύτερό του φίλο. Αυτό του στερεί τον μοναδικό του φίλο.

Ματαιωμένος , αφήνει σε άθλια κατάσταση το σπίτι του , που δεν είναι σε θέση να φροντίσει και χρησιμοποιώντας το τροχόσπιτο που είχε αγοράσει ή γυναίκα του με τις οικονομίες της, ενώ ίδιος θεωρούσε άσκοπη σπατάλη , φεύγει από την πόλη του με σκοπό να επισκεφτεί την κόρη του στον νέο τόπο κατοικίας της. Επικοινωνώντας με την κόρη του λίγο πριν φτάσει στον προορισμό του, διαπιστώνει ότι αυτή προσπαθεί να τον αποφύγει , έχει απομακρυνθεί από αυτόν και προτιμά να προετοιμάσει τον γάμο μόνη της, με τον πατέρα της στο ρόλο του καλεσμένου .

Έτσι αρχίζει να περιπλανιέται με το τροχόσπιτο ανακαλύπτοντας στη διαδρομή αυτή πόσο του λείπει τελικά στην πραγματικότητα η σύζυγός του. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα έντονα όταν αγοράζει τα διακοσμητικά που της άρεσαν και τόσα χρονιά , παρόμοια με αυτα που ο ίδιος θεωρούσε  σπατάλη χρημάτων. Τώρα ίσως αρχίζει να συνειδητοποιεί την απουσία της από τη ζωή του και προσπαθεί να βρει ένα σημείο επαφής μαζί της αλλά είναι πλέον πολύ αργά. Προσπαθεί μάταια να κρατηθεί από μια περιστασιακή γνωριμία με ένα ζευγάρι, καταλήγοντας να κάνει μια άκομψη επίθεση στη σύζυγο του ζευγαριού. Φεύγοντας βιαστικά σαν κλέφτης, δεν καταφέρνει να κρατήσει ζωντανή την ανάμνηση της γυναίκας του, καθώς τα διακοσμητικά που αγόρασε για χάρης καταστρέφονται βίαια, όπως και η υπόληψή του.

Φτάνοντας στο σπίτι των πεθερικών του διαπιστώνει ότι πολύ απέχει από το όνειρο κάθε πατέρα για την κόρη του. Ο μέλλον σύζυγος δεν μπορεί να της προσφέρει μία άνετη ζωή , δουλεύει ευκαιριακά και ψάχνει να βρει τρόπο να “πιάσει την καλή” με μικροαπάτες, ενώ τα πεθερικά του,είναι αντίθετα με αυτόν, άτομα που ενδιαφέρονται μόνο για την ικανοποίηση των ενστίκτων τους και χωρίς κάποιες ανώτερες αξίες ή στόχους  στη ζωή τους, αφού αναλώνουν το δυναμικό τους στην μεγάλη κατανάλωση φαγητού και στην ικανοποίηση των αισθήσεών τους. Αδυνατώντας να βρει κάποιο τρόπο επικοινωνίας με όλους αυτούς, συνεχίζει να συνομιλεί με τον “φανταστικό” του φίλο και αμέσως μετά το γάμο της κόρης του, ο οποίος δεν του προσφέρει καμιά ικανοποίηση, επιστρέφει μόνος στο σπίτι του.

Απογοητευμένος από την απόφαση της κόρης του να ενώσει τη ζωή της με αυτό το άτομο, αδυνατεί να αναζητήσει τις αιτίες που οδήγησαν την κόρη του σε αυτή την απόφαση και τις συναισθηματικές πιθανόν ελλείψεις που προσπαθεί η ίδια να καλύψει συνδεόμενη με μία οικογένεια που ξεχειλίζει από συναισθήματα σε όλες τις εκδηλώσεις της, θετικά ή αρνητικά, με έναν σύζυγο που σε αντίθεση με τον πατέρα της κυνηγάει τα ουτοπιστικά όνειρά του.

Μόνος και απογοητευμένος στο σπίτι του δέχεται το τελειωτικό χτύπημα όταν ανακαλύπτει ότι τα γράμματα που με επιμέλεια έστελνε όλο αυτό το διάστημα δεν τα κατέληγαν ποτέ στον προορισμό τους. Κανένα παιδί δεν μάθαινε τα νέα του, αλλά κάποιο άτομο επιφορτισμένο με αυτή τη εργασία, του στέλνει μια τυπική απάντηση με πιθανό σκοπό να τον ευχαριστήσει ώστε  να συνεχίσει την αποστολή των εμβασμάτων. Η συνειδητοποίηση αυτή τον πληγώνει βαθιά καθώς χάνει και την τελευταία, έστω φανταστική,  σχέση στη ζωή του από την οποία προσπαθεί μάταια να κρατηθεί όλο αυτό το διάστημα.

Φαίνεται τελικά ότι η ικανότητα δημιουργίας και διατήρησης ποιοτικών σχέσεων με τα άτομα του στενού περιβάλλοντος είναι ένα βασικό συστατικό της ευδόκιμης γήρανσης. Η καλή σωματική υγεία και η οικονομική ανεξαρτησία δεν αρκούν.

Επικοινωνία και αλληλεπιδράσεις μητέρας-παιδιού κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής.

Photo by kelvin agustinus on Pexels.com

Παρόλο που το βρέφος στο πρώτο έτος της ζωής του δεν έχει αποκτήσει ακόμα ικανότητα λεκτικής επικοινωνίας τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν την ύπαρξη ενός πολύπλοκου συστήματος μη λεκτικής επικοινωνίας ανάμεσα στη μητέρα και το βρέφος.

Το βρέφος εκφράζει άμεσα μία ποικιλία συναισθημάτων (πχ θυμό, χαρά, άγχος) αλλά και αναγκών (ανάγκη για φαγητό , ύπνο κλπ) τα οποία η μητέρα κατανοεί και είναι σε θέση να ανταποκριθεί σε αυτά τόσο λεκτικά (πχ νανούρισμα ή ομιλία), όσο και μη λεκτικά ( επαφή, φροντίδα κλπ), βοηθώντας έτσι το παιδί να επιβιώσει αλλά και να ωριμάσει. Όπως φαίνεται άλλωστε η μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και λίγο μετά από αυτή αποκτά την ικανότητα να δέχεται και να εκπέμπει εξωλεκτικά σήματα με πολύ μεγαλύτερη ευχέρεια.

Δεν είναι όμως μόνο ή μητέρα που επηρεάζει το βρέφος αλλά και το βρέφος που επηρεάζει τη μητέρα καθώς οι αντιδράσεις του και η συμπεριφορά του από μόνες τους μπορούν να προκαλέσουν διαφορετικές αντιδράσεις από το περιβάλλον και από τη μητέρα του. Για παράδειγμα ένα βρέφος που τρώει και κοιμάται εύκολα είναι πολύ πιο πιθανό να δημιουργεί θετικά συναισθήματα στην μητέρα του, ενώ αντίθετα ένα δύσκολο βρέφος μπορεί να της προκαλεί άγχος και να την ωθεί να αντιδρά και η ίδια απέναντι στο παιδί με περισσότερη ένταση καθώς δεν θα νιώθει και αυτή την ανάλογη ικανοποίηση. Είναι προφανές ότι η σχέση μητέρας-παιδιού είναι μια σχέση αλληλεπίδρασης και η συμπεριφορά και τα συναισθήματα του ενός επηρεάζουν άμεσα τη συμπεριφορά και τα συναισθήματα του άλλου.

Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η απουσία ουσιαστικής αλληλεπίδρασης στο πρώτο έτος της ζωής του παιδιού από τη μητέρα, ή από κάποιο άλλο άτομο που θα αναλάβει αυτό το ρόλο, είναι σε θέση να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό το αίσθημα ασφάλειας και σιγουριάς που αυτό θα νιώθει αργότερα στη ζωή το άτομο.

Η τέχνη της ζωής