Η απόφαση, έγκειται ίσως στο ν’ αναγνωρίσουμε τα βαθιά και καταπιεσμένα ένστικτα και αρχέτυπα, αυτά που το συλλογικό ασυνείδητο – Carl Jung – μας έχει παραδώσει γονιδιακά και συνεχίζει να το κάνει επίκτητα. Με άλλα λόγια, ν’ αποδεχτούμε τον πραγματικό και εσωτερικό εαυτό και τα γνήσια θέλω, απορρίπτοντας ό,τι προσποιητά έχουμε ενδυθεί στην προσπάθεια να γίνουμε αποδεκτοί από τους άλλους.
Να αφαιρέσουμε δηλαδή τη μάσκα της κοινωνικής προσποίησης, για χάρη μιας γνήσιας αντιμετώπισης της ζωής και του αληθινού εαυτού μας. Προβάλλοντας πλέον ανοικτά και χωρίς φόβο ή ενδοιασμούς τις επιθυμίες μας, αποκαλύπτοντας ένα πραγματικό είναι.
Πως όμως θα μπορούσαμε να νικήσουμε τον φόβο του να είμαστε το αληθές πρότυπο μιας παραγωγικής κοινωνίας.
Μιας και κάτι τέτοιο, είναι όντως ό,τι πιο ανατρεπτικό, ό,τι πιο γνήσια αποκαλυπτικό, και ταυτόχρονα, ό,τι πιο παραγωγικά απελευθερωτικό.
Η αλήθεια είναι πως ο άνθρωπος πάντα θα φοβάται να δείξει το ποιος πραγματικά είναι. Τις ευαισθησίες, τις αδυναμίες, τους φόβους του. Καθώς δεν αντέχει, όχι απλά στην κριτική, αλλά και τη μη αποδοχή, ενώ πανικοβάλλεται στη σκέψη της απόρριψης, αφού τελικά αποστρέφεται την ιδέα της περιθωριοποίησης. Πιστεύοντας έτσι λανθασμένα, πως κάτι τέτοιο θα τον οδηγήσει σίγουρα στο ν’ αποτύχει ως παρουσία ανάμεσα σ’ ένα σύνολο που πράττει αναλόγως.
Προσποιούμενος, με τον ίδιο πάντα λάθος τρόπο, κάτι που δεν είναι τελικά σαφές. Αρνούμενος ν’ αφαιρέσει τη μάσκα του ψεύτικου εαυτού.
Έτσι, κι ενώ προσποιητά προσπαθεί να κάνει δηλωτική την παρουσία του είναι. Στην πραγματικότητα, δεν επιτυγχάνει τίποτε άλλο, παρά να παραμένει αόρατος, μη αποδεκτός ή έστω ανεκτός. Μήπως όμως αυτό είναι που πραγματικά επιδιώκει, ωθούμενος από φόβο τις πιο πολλές φορές. Φοβούμενος να μην αποκαλυφθεί ξεγυμνώνοντας το αληθινό εγώ και εαυτό, ενώπιον των άλλων.
Μιας κι αυτοί… δεν θα το αποτολμούσαν ποτέ!
Το μόνο τελικά που καταφέρνει, μάλλον, είναι ν’ αποδομεί τον πραγματικό εαυτό, ελαττώνοντας δραματικά την όποια παρουσία του. Και τελικά, να ισοπεδώνεται και να εξαφανίζεται ως προσωπικότητα, ανάμεσα σ‘ ένα πλήθος ανώνυμων, αν όχι εντελώς ψεύτικων εγώ. Τα οποία όμως έχουν πλήρως ομογενοποιηθεί, όπως ο κιμάς ή ό,τι άλλο, δεν έχει καμία σημασία.
Έτσι κρύβεται πίσω από μάσκες που τον βοηθούν να φαίνεται κανονικός, προβλέψιμος και εικονικά ασφαλής.
Ωστόσο, κάθε φορά που το άτομο προβάλει ένα ψεύτικο, εικονικό εαυτό, το είναι διαγράφεται, και το εσωτερικό εγώ μειώνεται, εάν δεν καταστρέφεται κιόλας. Καθώς ό,τι γνήσιο φέρει στη σκέψη και την ψυχή του, χάνεται διαρκώς. Αφού χωρίς καμία άλλη επιλογή, θάβεται βαθιά μέσα σ’ ένα απόλυτα σκοτεινό κι ερεβώδες ασυνείδητο. Ένα μέρος, όπου με κλειστές τις πόρτες εξόδου και τα παράθυρα πραγματικής επικοινωνίας, ασφυκτιά εισπνέοντας έναν ανακυκλωμένο διαρκώς αέρα, που στο τέλος δηλητηριάζει τα πάντα.
Αντιθέτως όμως, όταν το άτομο αποφασίσει να ζει αληθινά, δείχνοντας στους άλλους την πραγματική του εικόνα, χωρίς συμβιβασμούς και ψέματα. Τότε οι δυο αυτοί κόσμοι -το μέσα και το έξω- αρχίζουν να ισορροπούν, να συνταιριάζουν την ώρα που οι πράξεις, τα λογία και η παρουσία, αντανακλούν την αλήθεια του στους άλλους. Έτσι το είναι, γίνεται τελικά μια φωτεινή εικόνα.
Καθώς δεν υπάρχει τίποτε πιο γοητευτικό, από αυτό!
Μιας και η ζωτικότητα του ατόμου, απελευθερώνεται σχεδόν μεταδοτικά, κάνοντας τους άλλους να θέλουν να τον μιμηθούν, να τον ακολουθήσουν, όπως ένας δυνατός μαγνήτης τράβα επάνω του τα βάρια μέταλλα.
Όμως για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, ο άνθρωπος να πάψει να φοβάται πως θα εκθέσει τον εσωτερικό εαυτό του στον κίνδυνο της απόρριψης. Καθώς αυτή είναι η δύσκολη απόφαση που πρέπει να παρθεί άμεσα, και χωρίς πισωγυρίσματα. Μιας και η όποια αποκάλυψη, στα σίγουρα θα ενοχλήσει κάποιους αμετανόητα μασκοφόρους.
Εντούτοις, το όφελος για το άτομο, είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με την απώλεια κάποιων ψεύτικων παρουσιών, οι οποίες απλώς συναναστρέφονται τη μάσκα ή τη στολή, κι όχι τη ζωή πίσω και μέσα από αυτήν.
Ποιο όμως είναι πραγματικά το όφελος μιας τέτοιας αλλαγής, μιας τόσο ριζικής αποκάλυψης. Τι μπορεί δηλαδή να κερδίσει το άτομο, πράττοντας ανάλογα.
Η απάντηση, στο εύλογο αυτό ερώτημα, έρχεται μάλλον από μόνη της. Αφού το να κρύβει κάποιος τον αληθινό εαυτό του, είναι πάντοτε κάτι βαρύτερο, απ’ το να είναι ο ίδιος διαυγής. Καθώς έτσι ο κόσμος του απαλλάσσεται απ’ το ψέμα, την προσποίηση και τη δυσκολία του να είναι ένας ξένος με το ίδιο του το εγώ. Κάποιος αδιάφορα άλλος, σε σχέση πάντα με το πραγματικό είναι.
Κι όχι αυτός ο ίδιος…!
Μιας και τα πάντα γύρω μας, τόσο απροσδόκητα, αλλάζουν ξαφνικά συχνότητα επικοινωνίας, ρυθμίζοντας από την αρχή τις ανθρώπινες σχέσεις, την εικόνα μας και το φως ανάμεσά τους. Καθώς πλέον το άτομο στέκεται μπροστά στον προσωπικό του καθρέπτη, χωρίς καμία εσωτερική αίσθηση ντροπής. Αφού δεν κρύβεται πλέον από τους άλλους, αλλά κι απ’ τον εαυτό του.
Σ’ αυτή την περίπτωση, η αίσθηση της ελευθερίας τον πλημμυρίζει καθημερινά, ενώ ταυτόχρονα, ο φόβος για ένα αβέβαιο αύριο εξαφανίζεται, απολαμβάνοντας το σήμερα, που πριν από λίγο, τον καταδυνάστευε κάνοντάς τον ν’ ασφυκτιά μέσα σ’ ένα ψεύτικα στενό και ξένο ρούχο. Έτσι κάτι υπέροχο αναπτύσσεται προκαλώντας ίαση, ηρεμία και αίσθημα εφορίας για πρώτη φορά. Καθώς η πραγματική εν συναίσθηση, οδηγεί αυτόματα την ελεύθερη βούληση, δημιουργώντας αφειδώς γνήσια συναισθήματα και απολαύσεις.
Παράγοντας συνεχώς τώρα πράγματα και εμπειρίες που βιώνει έντονα το άτομο, χωρίς να χρειάζεται κανένα είδος επιδοκιμασίας ή αποδοχής και εξωτερικής επιβεβαίωσης, από κανέναν άλλο.
Καθώς το άτομο, με την παρουσία του και μόνο, εκφράζει και πάλι την προσωπική του αλήθεια με ηρεμία, απαλλαγμένο από τις σκέψεις και τις ένοχες που προκαλεί η προσποιητά, προηγουμένη, ψευδής εικόνα του. Άλλωστε, όλα αυτά, κι άλλα πολλά, υπήρχαν μέσα του από πάντα.
Και τελικά, φτάνει όχι μόνο στο να κατανοεί το εγώ, αποκαλύπτοντας τον πραγματικό του εαυτό. Αλλά και στο να καταλαβαίνει τους άλλους, αποδεχόμενος πια ή και όχι!
Ό,τι ψευδές μέχρι τώρα είχε βιώσει, απορρίπτοντας την όποια κενή παρουσία δίπλα του.
Στη δική του… πια ζωή!
Υστερόγραφο
Ωστόσο, με το να πετάξει κανείς τη μάσκα του, απαλλάσσοντας το εγώ και τον εαυτό του από μια ψεύτικη εικόνα, δεν χάνει τίποτε άλλο, παρά τις αυταπάτες με τις οποίες ζούσε μέχρι τώρα.
Ευ Δαίμων
Ευ Δαιμονία 