Ήσυχοι λαοί βοσκάτε,
δεν σας ξυπνά τιμής κραυγή,
κοπάδια τη σκλαβιά ζητάτε,
για σας ο κούρος και η σφαγή.

Γενιά, γενιά κληρονομάτε
δεσιά, κουδούνια και μαντρί.

      Αν και η ρωσική ποίηση δεν αξιώθηκε -αναφορικά- την πληθώρα της ελληνικής. Εντούτοις, η παρουσία και μόνο του Πούσκιν, ως υπέροχα αγαθή εικόνα, αντικαθιστά επάξια την ομορφιά και το κάλος της ανώτερης δημιουργίας.

Εις τους αιώνας… των αιώνων, αμήν!

      Αφού συνολικά η αναζήτηση για τις ψηλότερες κορυφές  της ποίησης, αποδόθηκε ονομαστικά, δικαίως στους Καβάφη, Μπολντέρ και Πούσκιν. Κι ενώ όλοι φαντάζουν στα μάτια και τ’ αυτιά κάθε ανειδίκευτου, ως μακρινά διαφορετικοί. Ωστόσο  -και οι τρεις- ξεκινώντας απ’ τον ρομαντισμό και καταλήγοντας στο ρεαλισμό. Είναι και αποτελούν, τα κύρια και ζωτικά όργανα ενός πνευματικού συνόλου.

        Που δεν είναι τίποτε άλλο…!

     Παρά η κορυφαία δημιουργία της ανθρώπινης σκέψης, στο σύνολό της, μέχρι και σήμερα. 

     Όντας, όμως, κάτι το ιδιαίτερο!

      Θα ήταν λοιπόν -τουλάχιστον- βαριά ύβρης το να τους ξεχωρίσουμε μόνο από το έργο τους. Καθώς κάτι τέτοιο ισχύει απόλυτα για το μεγάλο αυτόν Ρώσο ποιητή και πεζογράφο. Ο οποίος, επάξια κατακτά τον τίτλο του διδασκάλου για όλους τους υπολοίπους ρομαντικούς συγγραφείς και ποιητές.

     Καθώς το επαναστατικό πνεύμα του, οδήγησε τελικά στη γέννηση του ρεαλισμού, σε όλες τις μορφές τέχνης, αποδίδοντας στη γραφή, όλων όσων ακολούθησαν, ποιότητα και ποικιλία.

       Όμως, όπως ατυχώς συνηθίζεται ακόμα και σήμερα, γι’ άλλους ίσως λόγους. Ο Πούσκιν, ακόμα ένας που τόσο πρόωρα και τόσο άδικα, άφησε το έργο του μάλλον ημιτελές, στερώντας μας μια πνευματική συνέχεια. Εντούτοις, ποσοτικά, όσο και ποιοτικά, πρόφθασε να μας κληροδοτήσει ένα απόθεμα λογοτεχνικών δημιουργιών του. Ξεκινώντας από την ποίηση, μέχρι και τις μορφές του πεζού λόγου, όπως παραμύθια, μυθιστορήματα και θεατρικά έργα.

      Ωστόσο, όντας ο ίδιος ένας πνευματικός γίγαντας,  ανάμεσα στους νάνους της εποχής, δεν μπόρεσε ν’ αντισταθεί απέναντι σ’ όλα όσα ο ίδιος διαφωνούσε ριζικά.

      Ευγενούς καταγωγής, δεν δίστασε στιγμή να στηλιτεύσει την κοινωνική και πολιτειακή κατάσταση της εποχής του. Όντας δημόσιος αρχικά υπάλληλος, υφιστάμενος του τότε υπουργού εξωτερικών του Τσάρου, μαντέψτε ποίου…;   

         – Ιωάννου Καποδίστρια! –

    Ο Πούσκιν, εγκατέλειψε από νωρίς την πολλά υποσχόμενη θέση του, για να γίνει τελικά ένας αναγνωρισμένος συγγραφέας.

      Είναι δε γνωστό, σχεδόν μυθολογικά, το πως ο ίδιος  ο Καποδίστριας, έδειχνε ανοιχτά τη συμπάθειά του προς το πρόσωπο του εικοσάχρονου τότε Πούσκιν.

        Λέγοντας πως ο νέος αυτός… αν και μεγαλοφυής!

      Εντούτοις -ως χαραχτήρας- δεν ταιριάζει μ’ ότι όλοι οι άλλοι πίστευαν γι’ αυτόν. Ειρωνευόμενος βέβαια, όσους ευελπιστούσαν πως το ευγενές τέκνο μιας ανώτερης τάξης, θα ανερχόταν τα κρατικά αξιώματα στην πολιτική σκηνή.

     Ο Πούσκιν όμως, εντάσσεται άμεσα στο νεανικό ρεύμα της εποχής του, ενάντια στις όποιες αρχές της μοναρχίας και των πρακτικών της. Χρησιμοποιώντας, τι άλλο; την πένα του ως όπλο. Θέλοντας, διακαώς, να προωθήσει στη ρωσική κοινωνία νέες άξιες και την αποδοχή πιο προοδευτικών ιδεών.

     Έτσι ξεκινά έναν ανοικτό πόλεμο με το λογοτεχνικό κατεστημένο της εποχής, ανάμεσα σε παλαιότερους, αλλά και κατά πολύ ισχυρότερους αντιπάλους. Το αποτέλεσμα βέβαια, δεν ήταν άλλο, παρά η εξορία του ποιητή με εντολή του Τσάρου, προς τα δυτικά σύνορα της αυτοκρατορίας, στην πόλη της Οδησσού.

         Και πάλι καλά…!

       Πράγμα που του εξασφάλισε, ευτυχώς την τελευταία στιγμή, η ευγενική καταγωγή του ονόματός του.

        Όμως, παρ’ όλα αυτά, ο Πούσκιν δεν σταματά!

       Αντιθέτως, γράφει όλο και περισσότερο, όλο και πιο συχνά, μιας και βρίσκει πια χρόνο για τη μελέτη των αρχαίων, ποιητών και φιλοσόφων. Ανακαλύπτοντας εκεί μέσα το υλικό που τον οδηγεί στην προσωπική του αλήθεια κι ελευθερία. Ενώ παράλληλα, ο συνεχής απελευθερωτικός αγώνας των Ελλήνων, και τα νέα της απώλειας του Βύρωνα, που τόσο θαυμάζει.

         Τον ξεσηκώνουν ακόμα πιο πολύ…!

      Κάνοντάς τον να ενστερνιστεί τώρα τη νέα για όλους θεωρεία, πως η ελευθερία σώματος και πνεύματος, δεν είναι απλά μία ακόμα φιλοσοφική έννοια. Αλλά η απόλυτη κοινωνική αλήθεια και υποχρέωση, για την οποία όλοι θα πρέπει ν’ αγωνιζόμαστε πάντοτε, χωρίς καμία ιδιοτέλεια.

           Υστερόγραφο

        Η επική άλλωστε λογοτεχνία, με τον αθεράπευτο ρομαντισμό, κι έναν υγιή κοινωνικό ρεαλισμό, ήταν αυτά  που σημάδεψαν τον Πούσκιν, στη σκέψη, τη ζωή και τη γραφή του. Ενώ η ποιοτική σύγκριση όσων έγραψε, -με ό,τι άλλο!- τον οδήγησε τελικά στην κορυφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και διανόησης. Καθώς τα αιώνια έργα του -ποιήματα και άλλα- στο σύνολό τους, χαρακτηρίζονται με τη μορφή της απαράμιλλης τελειότητας και ομορφιάς, από κάθε άποψη.

                                                               Ευ Δαίμων