Εκατό χρόνια μοναξιά

– Gabriel Garcia Marquez –

    Αν και είναι πολλά περισσότερα…!

       Καθώς ο σπουδαιότερος Αμερικανός συγγραφέας, Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, δεν είχε επιλεγεί, προς ώρας, ως αναφορά σ’ έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες του γραπτού λόγου, παγκοσμίως. Εδώ, όπου αναρτώνται τα θέματα της λογοτεχνίας, απ’ την ιστοσελίδα Ευδαιμονία. Εντούτοις, με απόλυτο τρόπο, θα μπορούσαμε να πούμε πως ο ανωτέρω, είναι πιο επίκαιρος παρά ποτέ.

      Έτσι, δίνοντας προτεραιότητα -λόγω συνθηκών…-  σε βάρος του μέγιστου των γραμμάτων -Φ. Ντοστογέφσκι- μιας    κ’ ήταν άλλωστε η σειρά του. Εντούτοις, προσδοκώντας τελικά την κατανόηση όλων, θα επανέλθουμε.

             Οπότε… οψόμεθα!

      Το παρόν λοιπόν κείμενο, με αισθήματα αγάπης και άκρατου θαυμασμού προς τον κορυφαίο Λατινοαμερικανό συγγραφέα, παρά την αρχική σκέψη για ν’ ασχοληθούμε λίγο αργότερα με την πέραν των ωκεανών λογοτεχνία, -χρονικά τουλάχιστον-. Προτάσσεται σχεδόν από μόνο του, όντας μία επιτακτική ανάγκη του κειμενογράφου. Καθώς, όπως ήδη αναφέραμε, τα γεγονότα το επιβάλλουν επιτακτικά.

        Καθώς το να επιλέξουμε ελεύθερα, έστω ένα από τ’ αριστουργηματικά βιβλία του συγγραφέα, αυτήν τη φορά τουλάχιστον, φαντάζει δύσκολο!

        Εντούτοις, το εν λόγω βιβλίο, δεν μπορεί σε καμία  περίπτωση να είναι μόνο ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα.  Αφού τελικά, είναι όντως ένα πολιτικοκοινωνικό πόνημα, που ταιριάζει όμως απόλυτα, τώρα παρά ποτέ, στην περίσταση. Ένα λογοτεχνικό κείμενο, όχι μόνο περιγραφικό της ιδιοσυγκρασίας των λαών και της ιστορίας της γης, πέραν του ατλαντικού. Αλλά κι όλων αυτών, που με κοινή καταγωγή, κοινωνική αντίληψη, κουλτούρα, θρησκεία, γλώσσα και τελικά ιστορία, ζουν εκεί.

       Πράγματα που με απαράμιλλο τρόπο παρουσιάζει, αποδίδει, επεξηγεί κι αναπαριστά ο μεγάλος συγγραφέας, αποκαλύπτοντας έτσι σ’ όλους εμάς, ό,τι ακατανόητα γίνεται αντιληπτό ως μια ιδιαιτερότητα συμπεριφοράς και τρόπου ζωής.

      Αν και στον πλανήτη γη, όλα προσεγγίζονται εύκολα, διασχίζοντας τώρα πια τις αποστάσεις με ταχύτητα, αφού το κακό που κρύβεται μέσα μας, ως ανθρωπότητα, ταξιδεύει πλέον πολύ γρήγορα!

      Διαβάζοντας ο σύγχρονος αναγνώστης αυτό το βιβλίο, για πρώτη φορά, ανοίγεται διάπλατα μπροστά του ένας νέος, ολόκληρος, κυριολεκτικά και μεταφορικά, κόσμος. Μία άλλη διαφορετική γη, που δημιουργήθηκε από το γεγονός μιας τόσο βίαιης σύγκρουσης, διαφορετικών πολιτισμών, αποτέλεσμα της άπληστης επιθυμίας για πλούτο.

        Ποιων άλλων… παρά υμών -ιστορικά- πολιτισμένων Ευρωπαίων!

       Έτσι, οι όποιες παραδοξότητες στην ιστορική πορεία της Αμερικής, βόρειας, κεντρικής ή νότιας. Ελάχιστη διαφορά έχουν…! Καθώς δεν είναι τίποτε άλλο, παρά το αποτέλεσμα της κατάκτησης και της οικειοποίησης, με το έτσι θέλω, πριν από πεντακόσια σχεδόν έτη, εφαρμόζοντας το δίκαιο του δυνατού.

      Και, εν συνεχεία, της απόδοσης στην παρούσα μορφή, ενός δυστοπικά πολιτισμικού γίγνεσθαι, μέσα από τις πρακτικές ενός αποικιοκρατικού συστήματος, που είναι όντως ζωντανό μέχρι και σήμερα. Μα και της σχεδόν διαστροφικής επιθυμίας για επιβολή, ενός σαθρά υποτιθέμενου πολιτισμού.

     Ο οποίος, αποβιβάστηκε κάποτε στις ήρεμες ακτές αυτής της ηπείρου, εντελώς απρόσκλητα και δια της βίας. Βιάζοντας όμως ταυτόχρονα και εξοντώνοντας το γηγενή πληθυσμό και νόμιμο κάτοχό του.

        Όπως είναι άλλωστε σύνηθες, εδώ και καιρό, ν’ αποκαλούνται οι γνωστοί ερυθρόδερμοι… ίσως απ’ το χρώμα του αίματος!

      Ο ήρωας λοιπόν του βιβλίου, ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία, αγωνίζεται, μάλλον παράδοξα, να ξεφύγει από τα αυτοκαταστροφικά αποτελέσματα ενός κατακερματισμένου, στη συνεχόμενη βία, κόσμου του. Όπως, τόσο εύστοχα και γλαφυρά, αποτυπώνεται από την πένα του συγγραφέα στο πρόσωπο του ήρωα. Καθώς τελικά υποτάσσεται    κι αυτός σε μια κοινή μοίρα, βιώνοντας τη διάρκεια της φθοράς ενός ανθρώπου, ο οποίος είναι γέννημα όλων αυτών των καταστάσεων της ιστορίας και του τόπου.

       Μιας και τα πάντα γύρω, διαμορφώνουν συνεχώς την  επιλογή της πορείας του, από τη γέννηση, μέχρι και το τέλος του.

          Όποιο κι αν είναι αυτό…!

    Έστω και μπροστά σε κάποιο εκτελεστικό απόσπασμα.

       Άλλωστε, εκεί αποδίδεται και η μαγευτική αξία  του Κολομβιανού συγγραφέα, που με τόση δεξιότητα μας προσφέρει την ομορφιά της γραφής και του ταλέντου του, ως ίσης αξίας ανάμεσα στην ελίτ της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

      Αποδίδοντας στον πεζό λόγο του, την πραγματικότητα του τόπου, που ομοιάζει με κάτι απίστευτα μυθολογικό!

      Ενώ ταυτόχρονα, αποκαλύπτει ξεκάθαρα, ένα βαθύ  και τόσο πληγωμένο συλλογικό ασυνείδητο, μιας ολόκληρης ηπείρου, που απλώνεται σαν παραισθησιογόνα ομίχλη πάνω από αμέτρητα τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, αλλού άγονα γυμνή, κι άλλου καταπράσινα δαιδαλώδη.

      Κι ενώ έτσι όλα συμπλέκονται κατά την εξιστόρηση, κάνοντας τη σκέψη του αναγνώστη να χάνεται πρόσκαιρα σε μιαν αδιέξοδη φαινομενικά διήγηση. Τότε ακριβώς είναι που με μια παράλογη διαφυγή, ο συγγραφέας αποκαθιστά το αφύσικο για εμάς, ως κάτι το απόλυτα αποδεκτό.

        Δικαιώνοντας ίσως τελικά… τόσο εύλογα το παράλογο!

       Αποκαθιστώντας τον τρόπο σκέψης των ηρώων, που τόσο μας ξενίζει με μια πρώτη ανάγνωση.

      Μιας και κάπως έτσι, -από πάντα- ήταν όλα σ’ αυτή την τόσο μακρινή και αχανή ήπειρο του πλανήτη μας, κι όχι μόνο!

      Καθώς, εδώ τελικά, η ελπίδα μετατρέπεται στη μοναδική διέξοδο και η απαισιοδοξία, τόσο παράδοξα, σ’ έναν μοναδικό τρόπο ζωής, ως μία ιδιαίτερη αντίληψη της πραγματικότητας.

     Αφού μπορούμε να πούμε, χωρίς καμία ίσως υπερβολή, έχοντας διαβάσει το βιβλίο σχολαστικά. Πως ο Gabriel Garcia Marquez, είναι ένας πολύ επικίνδυνος συγγραφέας!

          Υστερόγραφο

      Ωστόσο, αναζητώντας ίσως με αδόκιμο τρόπο, την οποιαδήποτε συνάφεια. Μιας και το γνωστό ανέκδοτο, θέλει  τον τόπο μας ως τη μοναδική χώρα της Καραϊβικής, και μέλος της Ευρωπαϊκής ηπείρου ταυτόχρονα. Θα μπορούσαμε να πούμε:

         Άντε και στα δικά μας…!

        Αυτό δε το τελευταίο… παρακαλώ όπως ληφθεί απλά  ως ένας ακόμη αστεϊσμός. Μιας κι αυτή -και μόνον αυτή!- ήταν η πρόθεση του συγγραφέα του κειμένου.

                                                           Ευ Δαίμων

Σχολιάστε