Λίγες σκέψεις του Ευ Δαίμων για τη Σκιά του Carl Jung.

Photo by Bob Price on Pexels.com

      Η σκιά είναι ο χώρος όπου αμφισβητούνται τα πάντα!  Ό,τι δηλαδή έχει σχέση με το εγώ, την πρακτική λογική και το συνειδητό. Τούτου δοθέντος λοιπόν, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να καταλάβουμε τη σκιά μας, χωρίς αρκετή προσπάθεια για ενδοσκόπηση, μιας και απαιτείτε η όποια αναγνώριση των σκοτεινών και άπειρων πτυχών του εγώ, ως πραγματικές. Αυτή η παραδοχή άλλωστε είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για κάθε είδους αυτογνωσίας. Έτσι η αντίληψη του εγώ, ως ενδεικτικό μέσο δυτικής φιλοσοφίας και τρόπου ζωής, έχει να κάνει με την αναγνώριση της σκιάς και του εσωτερικού μας κόσμου, που βρίσκεται καλά κρυμμένος στο ασυνείδητο. Καθώς αυτό δεν γίνεται αντιληπτό ως φαντασιακή απεικόνιση, πάρα μόνον εάν πραγματοποιήσουμε μία βαθιά βουτιά κάνοντας το σκοτάδι που επικρατεί μέσα μας, να γίνει ξεκάθαρα αντιληπτό ως συνείδηση. Αυτή η επιλογή όμως θα καταλήξει αναπόφευκτα στην έκρηξη των εσωτερικών δυνάμεων του ανθρώπου, καθώς, ένα κατά τ’ άλλα λογικό άτομο, μπορεί έτσι να μεταμορφωθεί σ’ ένα άγριο θηρίο. Όλοι θα υποστηρίξουμε πως δεν έχουμε καμία ευθύνη των πράξεων μας, αφού το φταίξιμο ανήκει αποκλειστικά στα όποια εξωτερικά ερεθίσματα. Αφού τίποτα δεν μπορεί να μας κάνει να πράξουμε ανάλογα ή να δικαιολογήσει αυτά που μας αναστατώνουν, καθώς βρίσκονται στη σκιά. Στ’ αληθινά όμως, ζούμε συνέχεια υπό το βάρος μιας εσωτερικής επανάστασης, χωρίς βέβαια να γνωρίζουμε, ούτε το πότε, ούτε το μέγεθος του αποτελέσματος αυτής. Καθώς μια προσποιητή λογική, είναι πάντα αυτό που μας αποτρέπει από ανάλογες πράξεις.

    Τι άλλο όμως θα μπορούσαμε να κάνουμε μπροστά σ’ ένα κοινό που ζει μέσα σε μια συλλογική παράνοια, η οποία και μας οδηγεί σ’ έναν διαστροφικό παροξυσμό.

       Ωστόσο, όταν τα περιεχόμενα του ασυνείδητου  έρχονται στην επιφάνεια, η επίδρασή τους στο συνειδητό  είναι είτε απελευθερωτική, είτε καταστροφική! Όπως άλλωστε σ’ όλες τις επαναστατικά ρηξικέλευθες ενέργειες. Εάν όμως κάτι τέτοιο απλά αντικαταστήσει την πραγματικότητα, μην έχοντας καταλυτικά άλλη επιλογή, υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος της εμφάνισης μιας ψυχοπαθολογίας του συνόλου. Από την άλλη πλευρά όμως, εάν αυτό δεν λειτουργήσει αφυπνιστικά, τότε θα οδηγήσει στα σίγουρα σε κάποια μορφή ψύχωσης και πράξεις παντελούς απουσίας λογικής σκέψης. Κι ενώ όλα αυτά γίνονται σπανίως αντιληπτά από ένα αποπροσανατολισμένο κοινωνικό σύνολο, το οποίο αρνείται να δει -τις περισσότερες φορές- τον εσωτερικό και το συλλογικό πόλεμο που μαίνεται αδιόρατα. Τα αποτελέσματα δεν είναι τίποτε άλλο, παρά οι συγκρούσεις που συμβαίνουν μέσα μας, και οι οποίες εάν δεν γίνουν αντιληπτές, οδηγούν πάντα σε καταστροφές!

     Όμως αν αναλογιστούμε πως γύρω μας υπάρχουν άτομα που δεν αντιλαμβάνονται τίποτε για τον εαυτό τους, τότε θα καταλάβουμε γιατί οι άνθρωποι αγνοούν εντελώς το τι τους γίνεται!

      Εδώ δεν μπορούμε παρά να κάνουμε, για μία ακόμη  φορά, την παραδοχή πως ο άνθρωπος είναι κατά βάση κακός!

     Καθώς όλο και περισσότερα άτομα κουβαλούν τη σκιά  τους, χωρίς καν να γνωρίζουν το πόσο σκοτεινά δυνατή είναι.

     Έτσι, όταν ένα κακό γίνεται αντιληπτό, πάντα υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης, ενώ όταν καταπιέζεται, απωθούμενο  απ’ το συνειδητό, τότε δεν διορθώνεται ποτέ!

     Είναι όντως τρομακτική η σκέψη πως ο άνθρωπος έχει  βαθιά κρυμμένη μία σκοτεινή πλευρά, που αποτελείτε όμως  από σοβαρές αδυναμίες, άλλα κι από έναν δαιμονικό χαραχτήρα. Αν και το ίδιο το άτομο, τις περισσότερες φορές, το αγνοεί!Έτσι όμως σχηματίζεται μία μάζα, ένας όχλος που δημιουργεί μια μη παραγωγική δύναμη, και η οποία αποτελείται από μονάδες που σχηματίζουν τελικά το κοινωνικό σώμα ενός τέρατος, αυτού δηλαδή που προκαλεί τις καταστροφές ή αδιαφορεί γι’ αυτές, πράγμα πολύ χειρότερο! Καθώς ο άνθρωπος αδυνατεί να δει, κλείνοντας τα μάτια της ψυχής του, χωρίς καμία προσωπική ενοχή ή υποψία για τις ζοφερές πιθανότητες των καταστροφών.

     Αρνούμενος τελικά την όποια προσωπική ευθύνη που του αναλογεί απέναντί τους.

       Όμως, αν και λίγα τα γενναία άτομα, έχουν καταφέρει ωστόσο να αποσύρουν τις οποίες αναστολές, αποδεχόμενοι τις προβολές του εγώ, έχοντας εκούσια μεταφέρει τη σκιά τους στο συνειδητό. Καθώς έχουν αποδεχθεί με στωικότητα τις επίπονες συγκρούσεις με αυτό, αντιλαμβανόμενοι πλήρως αυτό που τους απασχολεί, χωρίς όμως να κατηγορούν γι’ αυτό τους άλλους, ως υπαιτίους.

      Ένα τέτοιο άτομο – αναγνωρίζει πως το λάθος βρίσκεται μέσα του, και προσπαθεί να το αντιμετωπίσει συναλλασσόμενος με τη σκιά του, επικοινωνώντας με το εγώ. Έχοντας έτσι τελικά καταφέρει να επωμισθεί, έστω κι ένα ελάχιστο μέρος, των πολλών κοινωνικών προβλημάτων της εποχής μας.

     Θέλοντας λοιπόν να ορίσουμε την έννοια της σκιάς, θα μπορούσαμε πρόχειρα να πούμε πως αυτή είναι το πιο σκοτεινό μέρος της ύπαρξής μας. Ένας τόπος όπου έχουμε τοποθετήσει κυρίως το παρελθόν και τον πρωτόγονο πρόγονό μας, -ένστικτα επιβίωσης!- με τις σκοτεινές επιθυμίες του και τα διαστροφικά συναισθήματά μας. Ωστόσο, αν και χρειάζεται προσπάθεια για να ξεφύγουμε από αυτήν την κατάσταση, εμείς βρίσκουμε τη λύση στο να την αγνοούμε! Κι ενώ η σκιά θέλει απεγνωσμένα να θεραπευτεί, ξεπερνώντας τα συμπτώματα της παρακμής. Η άρνηση οδηγεί πάντα το συλλογικό και ατομικό ασυνείδητο στην ψύχωση.

       Μπορεί όμως η συνείδηση να προχωρήσει σε αλλαγές, κάποτε, αποφεύγοντας τελικά τις όποιες ψυχικές ασθένειες…;

      Να τα βρει δηλαδή, -επικοινωνώντας- μέχρις εκεί όπου  θα μπορούσε με το ασυνείδητο, τη σκιά και το πραγματικό εγώ.

        Η ιστορία δεν επιβεβαιώνει ατυχώς κάτι τέτοιο!

       Καθώς παρατηρούμε ξεκάθαρα πως οι πρωτόγονες  επιθυμίες, που εκφράζονται με άγρια ένστικτα, μας ακολουθούν μέχρι και σήμερα. Έτσι το συνειδητό αδυνατεί να υπάρξει σε κατάσταση πλήρους προβολής, μην μπορώντας να αναπτυχθεί.

      Εντούτοις, αν και υπάρχει η ραγδαία ανάπτυξη της επιστήμης, το συλλογικό συνειδητό εξακολουθεί ν’ αντιστέκεται, πολεμώντας κάθε προσπάθεια αυτοβελτίωσης. Πράγμα που διαπιστώνουμε καθημερινά σε κάθε έκφραση επικοινωνίας ή πληροφοριών, όπου επιλέγεται τις περισσότερες φορές η ανοχή στη βια, το μη λογικό και το λάθος.

       Γνωρίζουμε βέβαια πως οι εσωτερικοί δαίμονες είναι δύσκολο να νικηθούν αμαχητί. Αυτό άλλωστε ήταν από πάντα ένας δύσβατος δρόμος, κ’ ένα βαρύ έργο που βρίσκεται ακόμη μπροστά μας. Καθώς αυτοί οι δαίμονες μεταφέρονται -ανάλογα με τις περιστάσεις- σε άλλα μέρη του κόσμου. Και κυρίως εκεί όπου εκκολάπτεται – κάθε φορά και πιο εύκολα- το αβγό του φιδιού, εξαιτίας μάλιστα της προαναφερθείσας αδιαφορίας μας.

      Καθώς το άτομο που προσφέρει την ανοχή του, και κάθε συλλογικό ασυνείδητο που θέλει αυτοδικαίωση, γίνεται πάντα στο τέλος το νέο θύμα του φιδιού που κρύβεται ανάμεσά μας.

     Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε πως το θύμα μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να μετατραπεί σε θύτη και το αντίστροφο, παραδίδοντας το συνειδητό στις αρρωστημένες διαθέσεις των δαιμονικών δυνάμεων.

          Έτσι το άτομο για ν’ αντιμετωπίζει κάθε φορά το πρόβλημα, αποδεχόμενος τη σκιά, πρέπει να κατευθυνθεί  προς το φως της αλήθειας και της ύπαρξης. Καθώς μόλις ο σύγχρονος άνθρωπος βιώσει το πως είναι ν’ αντιστέκεται στα ένστικτα και το λάθος, αρχίζει ν’ αντιλαμβάνεται τι σημαίνει ένα υγιές εγώ, και πως μπορεί να είναι ένας γνήσιος εαυτός. Αφού όποιος βλέπει κατάματα τη σκιά απέναντι στο φως της αλήθειας -άβυσσος- μπορεί να ζυγίζει ανάλογα και σωστά τις πράξεις του, χρησιμοποιώντας τώρα μιαν υγιή λογική.

       Εν κατακλείδι. Το άτομο που έχει γνώση του εγώ και δεν πράττει τυφλά ή με ενστικτώδη τρόπο, δεν ξεγελιέται από τις ψευδαισθήσεις, παγιδευμένος μέσα σ’ όσα έρχονται να τον συναντήσουν ή από τις όποιες εσωτερικές προβολές που προκύπτουν από εξωτερικά ερεθίσματα. Παρά απλά βλέπει καθαρά τώρα, όλα όσα δεν γνώριζε πιο πριν για τον εαυτό του.      

        Ζώντας πλέον ελεύθερος και απαλλαγμένος από τους δαίμονές του!

Ευ Δαίμων

Σχολιάστε