Αρχείο ετικέτας ανθεκτικότητα

Περί ανθεκτικότητας

Πολύς λόγος γίνεται για την ανθεκτικότητα, η οποία μας επιτρέπει να επανέλθουμε μετά από δυσκολίες είτε πρόκειται απλά για μία δύσκολη μέρα στην δουλειά, είτε για πιο σοβαρά δυσάρεστα γεγονότα. Είναι εύκολο να μπούμε στη διαδικασία να σκεφτούμε ότι η ανθεκτικότητα είναι ένα χαρακτηριστικό που το έχουμε ή δεν το έχουμε, παρόλα αυτά μία πρόσφατη έρευνα έρχεται να υποστηρίξει την ιδέα ότι το επίπεδο ανθεκτικότητας μας αλλάζει σε διαφορετικά πλαίσια. Η ανθεκτικότητα δεν είναι ένα χαρακτηριστικό αλλά μια δυναμική διαδικασία η οποία εδρεύει στην συναισθηματική σταθερότητα.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Group and Organization Management και διερευνά στενά την ανθεκτικότητα στο χώρο εργασίας. Το συμπέρασμα της είναι ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι ένα στατικό φαινόμενο και αντίθετα θα πρέπει να την δούμε σαν κάτι πιο ευέλικτο. 

Οι συμμετέχοντες ήταν  μέλη μιας  πανεπιστημιακής μπάντας στην Αμερική. Επιλέχθηκαν λόγο της υψηλού επιπέδου δέσμευσης και προσπάθειας που απαιτείται από μέρους τους για να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο απόδοσης και εξάσκησης.  Οι συμμετέχοντες πρώτα δήλωσαν εάν ήταν νέοι ή όχι στην μπάντα και στη συνέχεια συμπλήρωσαν μία κλίμακα συναισθηματικής σταθερότητας δηλώνοντας πόσο συμφωνούν με την δήλωση “αλλάζει η διάθεσή μου συχνά”.

Στη συνέχεια κάθε εβδομάδα για ένα διάστημα δώδεκα εβδομάδων οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν κλίμακες συναισθηματικής εξάντλησης (πχ. νιώθω συναισθηματικά εξαντλημένος) και δέσμευσης(π.χ “νιώθω έντονο αίσθημα του ανήκειν στην μπάντα” και επίσης κατέγραφαν πόσο υψηλός ήταν ο φόρτος εργασίας τους. Τέλος μετά το διάστημα των 12 εβδομάδων οι συμμετέχοντες δήλωσαν κατά πόσο ενδιαφέρονται να παραμείνουν στην μπάντα. Επίσης καταγράφηκε εάν πράγματι παρέμειναν στην μπάντα το επόμενο διάστημα. 

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, τα μέλη της μπάντας ένιωθαν ότι ο φόρτος εργασίας τους αυξανόταν, καθώς και οι απαιτήσεις.  Ο αυξημένος φόρτος εργασίας επίσης συνοδευόταν από αυξημένο αίσθημα εξάντλησης και burnout και μειωμένα επίπεδα δέσμευσης και ανήκειν. Αυτό το αυξημένο συναίσθημα εξάντλησης κατά τη διάρκεια της μελέτης ήταν παρόμοια τόσο για τα άτομα με υψηλή συναισθηματική σταθερότητα όσο και σε αυτά  με χαμηλή συναισθηματική σταθερότητα. Παρόλα αυτά , όσο αφορά την δέσμευση όσοι ήταν συναισθηματικά πιο σταθεροί ήταν πιο πιθανό να διατηρήσουν την δέσμευση τους και το συναίσθημα του ανήκει σε σχέση με αυτούς που ήταν χαμηλά σε αυτό το χαρακτηριστικό, οι οποίοι εμφάνησαν μικρή κάμψη κατα τη διάρκεια των δώδεκα εβδομάδων. Επίσης οι νεοφερμένοι στην ομάδα ήταν πιο πιθανό να παραμείνουν σε αυτοί από τα παλαιότερα μέλη, και έδειξαν λιγότερα σημάδια εξάντλησης στο διάστημα των 12 εβδομάδων. 

Πορείες που δείχνουν μικρότερη αύξηση της εξάντλησης και συνεχιζόμενη δέσμευση παρά το αυξημένο φόρτο εργασίας αντανακλούν την ανθεκτικότητα σύμφωνα με τους συγγραφείς. Το συμπέρασμα από τα αποτελέσματα είναι ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι απλά ένα προσωπικό χαρακτηριστικό.  Οπως θα φαντάζεστε ίσως, υπάρχει μία σχέση ανάμεσα στο αίσθημα δέσμευσης και την πρόθεση να παραμείνει κάποιος στην μπάντα. Αυτοί που παρέμειναν στο  ίδιο επίπεδο δέσμευσης (ή που η δέσμευση τους αυξήθηκε κατά την διάρκεια της μελέτης) ήταν πιο πιθανό να δηλώσουν ότι θα επιστρέψουν στην μπάντα αλλά και να το κάνουν τελικά. 

Αυτή η μελέτη δείχνει ότι η ανθεκτικότητα είναι μία διαδικασία που κυμαίνεται με το πέρασμα του χρόνου και όχι ένα σταθερό χαρακτηριστικό. Αυτό το συμπέρασμα κάνει τις ετήσιες έρευνες προσωπικού να χρειάζονται περισσότερη συζήτηση σύμφωνα με τους συγγραφείς. Επειδή διενεργούνται μία φορά το χρόνο, δεν έχουν την δυνατότητα να αποτυπώσουν τις αλλαγές στην πολυπλοκότητα της ανθεκτικότητας, η επαγγελματική εξουθένωση και η διατήρηση του προσωπικού είναι στοιχεία που ενδέχεται να μεταβάλλονται από μήνα σε μήνα, από έργο σε έργο και από άτομο σε άτομο. Υιοθετώντας μια πιο ευέλικτη προσέγγιση στην ανθεκτικότητα αλλα και στην ευημερία των εργαζομένων γενικότερα ίσως είναι ένας καλύτερος τρόπος για την διατήρηση ενός πιο υγιούς χώρου εργασίας. 

Οι μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εξετάσουν τους προστατευτικούς παράγοντες: υπάρχουν στοιχεία / ενέργειες που μπορούν να εφαρμόσουν οι εταιρίες εσωτερικά ώστε να αυξηθεί η ανθεκτικότητα ή δέσμευση και το συναίσθημα ανήκειν. Η ανθεκτικότητα δεν είναι ένα χαρακτηριστικό αλλά μια δυναμική διαδικασία η οποία εδρεύει στην συναισθηματική σταθερότητα.