Ο κύκλος της ζωής και του θανάτου.

Η ταινία «Άγριες Φράουλες»  (Wild Strawberries) του 1957 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Ingmar Bergman με τους Victor Sjöström, Bibi Andersson, Ingrid Thulin και Gunnar Björnstrand (διάρκειας 90 λεπτών). Η ταινία καταπιάνεται με θέματα όπως οι σχέσεις του ζευγαριού, η ζωή, η ευτυχία, οι αναμνήσεις και ο θάνατος.

Η ταινία περιγράφει το ταξίδι ενός ηλικιωμένου καθηγητή από τον τόπο κατοικίας του στην πόλη που μένει ο γιος του και όπου θα παρευρεθεί σε μια τιμητική για αυτόν τελετή. Το ταξίδι αυτό συνοδεύεται από ένα ταυτόχρονο ταξίδι στο χρόνο και στην ψυχή του ήρωα που αναπολώντας το παρελθόν του προσπαθεί να κάνει αυτοκριτική στα έργα και τις μέχρι τότε πράξεις του. Αναπολεί την εφηβική του ζωή και προβληματίζεται για  το γάμο του και την σύζυγό του. Ενώ είναι ένας άνθρωπος που προσπάθησε και πέτυχε αυτό που επιθυμούσε στη ζωή  του, παρόλα αυτά νιώθει μοναξιά και δεν έχει επιθυμία για ζωή. Κρίνει τον εαυτό του “ανεπαρκή” νιώθει ότι δεν έχει ζήσει, και αυτό δεν οφείλεται στο ότι δεν πέτυχε όσα ήθελε στη ζωή του. Είναι επιτυχημένος επαγγελματικά είχε μία όμορφη σύζυγο, που δεν ζει πλέον, και  ένα γιο ο οποίος ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα του, κάτι που θα έκανε ευτυχισμένους τους περισσότερους γονείς. Ο γιος του επίσης έχει παντρευτεί και είναι αυτάρκης και ανεξάρτητος οικονομικά και δεν έχει πλέον ο ίδιος κάποια υποχρέωση που να τον βαραίνει ή κάποιον λόγο  ανησυχίας. Παρόλα αυτά έχει την αίσθηση ότι ήταν ανεπαρκής. Οι σκέψεις του και οι εφιάλτες του δείχνουν σε μεγάλο βαθμό να είναι αβάσιμοι αφού δεν υπάρχει κάποια εμφανής πηγή για αυτή τη ανησυχία του.

Η συζήτηση με τη νύφη του και η αποκάλυψη δύο πολύ σημαντικών πληροφοριών,  πρώτον ότι η νύφη του είναι έγκυος και δεύτερον ότι ο γιος του παρόλο που είναι πολύ μικρότερος από τον πατέρα του  (38ετών) έχει παρόμοια συναισθήματα για τη ζωή  με αυτόν,  τον βοηθά να κατανοήσει καλύτερα την διαδρομή της ζωής του και να εντοπίσει τις αδυναμίες του.  Ο γιος του νιώθει ότι είναι ήδη νεκρός, ότι η ζωή είναι μάταιη και ότι είναι άσκοπο να φέρει μία νέα ζωή σε αυτόν τον κόσμο. Στα λογία του γιου βλέπουμε  ξεκάθαρα να κυριαρχεί το ένστικτο του θανάτου. Ακούγοντας τις περιγραφές της νύφης του, ο καθηγητής αρχίζει να συνειδητοποιεί πως η στάση του απέναντι στη ζωή  επηρέαζε τη γυναίκα του όσο ζούσε και έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στο γιο του.

Ο Καθηγητής έχει επενδύσει  όλη την ενέργεια του στην καριέρα του και στην επαγγελματική καταξίωση και οι σχέσεις του με την οικογένεια του παραμένουν επιφανειακές.  Αυτό από μόνο του τελικά του προκαλεί ένα αίσθημα μοναξιάς και αποξένωσης. Από την αρχή της ταινίες μέσω  των όνειρα που βλέπει,  φαίνεται ότι διακατέχεται από ένα άγχος και ένα αίσθημα μοναξιάς τα οποία δεν μπορεί να καταλάβει από που προέρχονται.  Ο φόβος του θανάτου είναι εμφανής στο αρχικό όνειρο όπου ο χρόνος έχει σταματήσει και τα ρολόγια δεν έχουν δείκτες. Η ναρκισσιστική επένδυση στο Εγώ του έχει επηρεάσει όλη την μέχρι τώρα ζωή του.

Δεν δίνει σημασία ούτε στην ξαδέρφη του, που προσπαθεί μάταια να τραβήξει την προσοχή του , ούτε στην γυναίκα του που καταλήγει να αναζητά την προσοχή σε άλλους άντρες. Αυτός αντιλαμβάνεται και “παρακολουθεί”   αυτές τις συμπεριφορές οι οποίες στην πραγματικότητα καταλήγουν τον πληγώνουν  και να επιδεινώνουν τα συναισθήματα μοναξιάς και απομόνωσης, Έρχεται λοιπόν λίγο πριν το τέλος της ζωής του, να αναζητήσει τις αιτίες αυτής της μοναξιάς και της ανεπάρκειας που νιώθει.

Έχει επιτύχει στους περισσότερους τομείς της ζωής του , είναι ένας επιτυχημένος επαγγελματίες , έχει εξασφαλίσει για τον εαυτό του ένα ικανοποιητικό εισόδημα.  Έχει δημιουργήσει οικογένεια και ο γιος του έχει ακολουθήσει το επάγγελμα του πατέρα του και είναι αυτάρκης.  Έχει επίσης αναγνωριστεί  ως επιστήμονας αφού επίκειται η αναγόρευση του σε επίτιμο διδάκτορα. Παρόλα αυτά εξακολουθεί να βλέπει εφιάλτες και να μην  νιώθει ικανοποιημένος από τη ζωή του. Καταλυτική στην αναγνώριση και κατανόηση του λάθους που έχει κάνει είναι η παρουσία της νύφης του, τα νέα για την εγκυμοσύνης της αλλά και η πληροφορίες που αυτή του δίνει για το γιο του για τα συναισθήματα του και για τη στάση του απέναντι στην εγκυμοσύνη. Τον εκπλήσσει το γεγονός ότι ο γιος του έχει τα ίδια συναισθήματα με αυτόν παρόλο που έχει τα μισά του σχεδόν χρόνια, και αρχίζει να συνειδητοποιεί ότι δεν είναι η ηλικία του ο λόγος που νιώθει τόσο μόνος αλλά το γεγονός ότι δεν συνδέθηκε ουσιαστικά με κανένα άτομο στη ζωή του. Η στάση του αυτή απέναντι στη ζωή φαίνεται να σχετίζεται με τη σχέση του με τη μητέρα του, η οποία ήταν και εξακολουθεί να είναι αντίστοιχα τυπική.

Κατανοώντας τις ανεπάρκειες του αυτές,  προσπαθεί να απλώσει το χέρι του και να πλησιάσει τα άτομα που έχει ακόμα στη ζωή του. Προσπαθεί να πλησιάσει το γιο του, αναφερόμενος στο δάνειο που του έχει δώσει και να του πει ότι δεν χρειάζεται πίσω τα χρήματα , αλλά ο γιος του φαίνεται να απορρίπτει κάθε προσπάθεια επικοινωνίας μαζί του. Παρόλα αυτά η θετική και διαφορετική πλέον στάση του πατέρα του δείχνει να επηρεάζει προς το θετικότερο τη σχέση με τη σύζυγό του. Στη συνέχεια προσπαθεί να πλησιάσει την οικονόμο, λέγοντας της πως δεν χρειάζεται να του μιλάει στον πληθυντικό και προσκαλώντας τη να φάει μαζί του , και πάλι όμως οι προσπάθειες του πέφτουν στο κενό.Όλα αυτά τα χρόνια έχει διαμορφώσει ή έχει επιλέξει τους ανθρώπους γύρω του με τέτοιο τρόπο, ώστε να ανταποκρίνονται στα πρότυπα που έχει δημιουργήσει. Τώρα που συνειδητοποίησε τα λάθη του δεν είναι τόσο εύκολο όσο νομίζει να αλλάξει τα πράγματα γύρω του θα χρειαστεί πολύ περισσότερη προσπάθεια.

Η ταινία είναι μία περιγραφή του κύκλου και των αναζητήσεων της ζωή. Διαπραγματεύεται τον  τρόπο που  η ναρκισσιστική ενασχόληση με τον εαυτό μας, η οποία είναι πολύ εμφανής στις σύγχρονες κοινωνίες, μας στερεί  τις καθημερινές χαρές της ζωής και μειώνει την ευχαρίστηση μας από αυτή. Σε ορισμένες δε περιπτώσεις κάνει τη ζωή να φαίνεται ανυπόφορη και μάταιη. Αυτά τα συναισθήματα μοναξιάς, θανάτου και αποξένωσης γίνονται ακόμα εντονότερα  όσο περνούν τα χρόνια . Ακόμα πιο δύσκολη όμως είναι πλέον και η   έξοδος από αυτό το φαύλο κύκλο της μοναξιάς,  όπου εμείς απορρίπτουμε τους άλλους και οι άλλοι απορρίπτουν εμάς καταλήγοντας να είμαστε μόνοι μας.